
政 府 工 作 报 告
2020年6月18日
在稻城县第十三届人民代表大会第四次会议上
稻城县人民政府县长 樊玉良
各位代表:
现在,我代表县人民政府,向大会报告工作,请予审查。请列席会议的政协委员和其他同志提出宝贵意见。
新冠肺炎疫情防控
自新冠肺炎疫情发生以来,县人民政府深入学习贯彻习近平总书记关于疫情防控的重要指示和讲话精神,全面落实党中央、国务院、省州党委政府和县委的决策部署,动员全县上下迎难而上、奋力拼搏、同舟共济、共克时艰,全力打好疫情防控人民战争、总体战、阻击战。
疫情就是命令,防控就是责任。1月21日,县级相关领导和防控重点单位主要负责人第一时间返岗,设立7个出入检测卡点;1月23日,县委及时成立并适时调整领导小组、应急指挥部及其10个工作组,指挥部办公室实行集中联合办公;1月24日,全省启动突发公共卫生事件I级响应后,立即落实响应措施,指挥部制发应急预案、系列公(通)告、分区分类分级防控等文件;县医疗机构成立并及时调整充实医疗救治专家组和疾病预防专家组;1月25日,确诊1名新冠肺炎患者后,各乡(镇)对应成立防疫组织机构,各村组建防控工作队,形成联防联控合力;县城社区、小区增设8个义务检测登记点,各乡镇、村(社)设立114个检测点,全覆盖建立乡村、寺庙、外来人员“三张表”,严格管理管控;将县医院和中藏医院作为定点医疗机构,设置隔离病房27间、病床54张;县医院和妇计中心作为一级医学隔离点,县城2家酒店和香格里拉镇2家酒店作为二级定点隔离区,其余作为三级居家隔离区;对居家隔离实行“乡干+干警+村干+医生”的“一户一工作队”模式,对寺庙实行“双锁+封闭式”管理,对僧人实行“实名制”管理,对重点场所进行全面消杀,暂停各类聚集活动;县财政投入559.23万元采购医疗、生活物资;社会各界捐款314万元、捐物折价53.7万元;成立4个督查组,对失职失责的7件19人进行追责问责并通报全县、警醒各级。我们通过以“外防输入、内防扩散”为重点,落细各项工作任务,聚人、聚力、聚财、聚物,攻坚一个月,取得了较好成效,坚决防止了疫情扩散。
2月26日后,全省转入Ⅱ级响应,稻城由中风险区转入低风险区,申报的2.99亿元一般债券资金卫健项目初步获批;3月8日,经州指挥部同意,亚丁景区在强化防疫措施的基础上全面恢复开放;3月25日,全省转入Ⅲ级响应,我县一手抓疫情防控,一手抓复工复产复商复学,面对形势复杂严峻的境外疫情,及时成立工作专班和机场监测工作小组,通过大数据分析等有效手段,强化重点地区入县人员信息核查,全面执行健康绿码管理、重点疫区14天核酸检测凭证等制度;出台项目开(复)工及恢复经营标准,严格落实缓解中小企业生产经营困难系列政策措施,制定3个月的稳价保供方案,申请疫情期间保供补贴50万元,县政府常务会两次研究减免房租及其他纾困措施,指导经营户迅速恢复经营。我们通过以“外防输入、内防反弹”为重点,统筹推进疫情防控和经济社会发展,各项目正有序复工,各市场主体正有序复产,各学校全面开学复课,医疗机构恢复正常秩序,全县战疫取得了阶段性成效。
在此,我谨代表县人民政府向奋战在防控一线的广大医疗卫生人员、公安干警、基层党员干部、人大代表、政协委员以及所有关心支持稻城疫情防控和经济社会发展的朋友们,表示崇高的敬意和衷心的感谢!
2019年工作回顾
2019年,是我县经济发展最为艰辛、脱贫巩固最为繁重、自然灾害最为严重的一年,面对宏观经济下行压力、脱贫攻坚迎检和巩固、36年一遇的干旱,县人民政府在州委、州政府和县委的坚强领导下,在县人大、县政协的监督和支持下,团结带领全县各族干部群众,以坚如磐石的信心、破除万难的勇气、坚韧不拔的毅力,保持了经济社会高速度与高质量并重发展、全面小康与长治久安齐头并进的良好态势。
一年来,我们主要做了以下工作:
一、聚焦群众脱贫奔康,全力实现连战连胜
---巩固脱贫攻坚成果。高质量完成县“摘帽”省第三方考核评估和年度成效考核工作,省政府批准我县退出贫困县序列;保持脱贫政策的延续性,对已脱贫对象继续扶持,做到“四不摘”[1],对标中央脱贫攻坚专项巡视、省委第五轮巡视和2018年中省成效考核等反馈问题,细化措施,逗硬整改,全面补足短板、弱项;精心制定巩固提升计划,认真开展“两不愁、三保障”回头看大排查,对16户非建档立卡特殊困难户制定落实关怀帮助措施64条,全力遏制返贫现象发生;围绕脱贫质量提升,加大对66个非贫困村的基础条件改善力度,促进发展成果全民共享;统筹整合财政涉农资金1.87亿元,有序推进基础设施建设、产业培育发展、人居环境改善三大类50个项目建设;创新推行“1356”扶志模式[2]和农户分类积分激励约束机制,强力激发群众内生动力。
---深入实施乡村振兴。完成第三次全国国土调查初步成果;完成乡镇行政区划调整,有序推进村级行政区划调整;编制完成《稻城县乡村振兴战略规划》;做好农村人居环境整治工作,投资1900万元,启动15个村的农村生活污水管网建设;投资80万元,启动桑堆镇农村环境综合整治项目;投资808万元,启动农村污水治理项目;完成农户厕所改造914户,推进“厕所革命”整村改造4个,建成“美丽四川·宜居乡村”达标村31个;投资4409万元,实施所冲二村等5个村的乡村振兴试点村建设;累计设立乡村振兴农业产业发展贷款风险基金887万元;加快推进桑堆省级乡村振兴战略试点镇建设;香格里拉镇被评为乡村振兴战略省级、州级先进乡镇,亚丁村等8个村被评为乡村振兴战略州级示范村。
二、聚焦优质高效发展,确保经济稳定增长
---强力扩大投资规模。争取地方政府专项债券5.5亿元,新增专项债券支出4.42亿元;实施各类项目共115个(其中:政府类81个,市场类34个),完成投资23.38亿元,稻城县政府被州政府评为2019年投资和重点项目推进工作突出的县人民政府(三等奖);积极开展“十四五”规划编制,搜集31个部门452个项目,概算投资104.02亿元。
---加快推动消费增长。积极推进省级电子商务脱贫奔康示范县建设;投资450万元,建设电商服务点及物流配送点36个。投资800万元,完成国家级电子商务冷链仓储物流体系建设项目主体工程;通过各类电商平台,农特产品销售额达2200万元;新增限上商贸企业15家;全面创建“乐善稻城·放心舒心消费城市”,完成“亚丁景区”试点创建工作;办理价格认定案件6起11.35万元,完成75家餐厅“明厨亮灶”建设,解决投诉举报46起,挽回消费者损失16万余元。
---提高经济发展质量。努力创建全省县域经济发展先进县;实现地区生产总值13.02亿元,增长5.1%(同比,下同);实现工业增加值0.3亿元,增长7.6%;完成全社会固定资产投资24.12亿元,增长11.7%;实现社会消费品零售总额3.46亿元,增长10%;完成地方公共财政一般预算收入1.46亿元,增长12.98%;城镇居民人均可支配收入达到36912元,增长9.1%;农牧民人均可支配收入达到13172元,增长10.9%;取得了州对县目标考核一等奖第一名的优异成绩。
三、聚焦全域旅游联动,构建优势产业体系
---持续打造全域旅游。出台《稻城县旅游管理办法》,成功创建首批 “天府旅游名县”,亚丁景区入选2019年中国最受欢迎景区四川前十强,以96分的高分通过文旅部5A级景区景观质量评价,桑堆河谷红草湿地4A级景区创建工作加快推进,成功创建3A级景区2个;投资91237万元,加快推进高海拔宇宙线观测站建设;投资12500万元,开工建设圆环阵太阳风射电成像望远镜项目;投资1000万元,启动桃花谷景区建设;投资2700万元,完成赤土乡德吉同旅游基础设施建设,新改建旅游厕所5座;投资600万元,启动亚丁村基础设施提升改造工程;完成5期1023人次的旅游人才培训,提升改造20户乡村民宿达标户,完成3个星级乡村酒店建设,完成阿西村“旅游扶贫示范村”建设;全年接待游客359.27万人次,增长14%;实现旅游综合收入39.52亿元,增长27.3%。
---持续打造工业经济。引资600万元,完成八宝产业园区松茸加工项目建设;投资650万元,加快推进稻城县农副产品包装加工厂项目建设;引资1000万元,完成日松贡布冰泉水项目主体工程建设;引资4800万元,完成卡斯冰泉项目主体建设。
---持续打造特色产业。克服干旱影响,落实粮食播面4.53万亩、蔬菜播面0.8万亩、油菜播面1.25万亩,产量分别达0.91万吨、1.23万吨、0.21万吨,农产品抽检合格率分别达98.2%和99%以上,全力确保粮食安全;建成水果基地0.97万亩、黑青稞基地1.2万亩、中药材基地0.64万亩、食用菌基地300亩、花卉基地500亩、黑花生150亩,申报“三品一标”5个、地理标志商标1个;农机总动力达7.03万千瓦,完成机耕4.6万亩、机播0.7万亩、机收2.4万亩;农作物良种覆盖率达92.4%,畜禽良种改良2300头(只、匹)、本品种选育1500头、培育指导中蜂养殖户5户;狠抓猪瘟疫情等动物疫病防控,安装犬粪无害化处理钢炉367台,动物疫病免疫37.7万头(只、匹)次;各类牲畜存栏达10.32万头(只、匹),肉类总产量达到0.3万吨,奶产量达0.29万吨,总增率、出栏率、商品率分别达43.5%、43.5%、31.5%。
四、聚焦发展条件改善,加快夯实发展基础
---深入推进交通先行战略。积极提升机场运营能力,拓展新航线落地;国道549线桑然路改扩建工程加快推进;投资1360万元,完成仁村大环线工程建设;投资157万元,完成红草地下穿隧道工程建设;投资832万元,完成同乡村通村通畅工程建设;投资352.6万元,完成2019年水毁灾害整治工程建设;投资54万元,完成县城5个港湾站、2个村级招呼站建设;投资650万元,启动稻城县机械养护中心工程建设;摇号新增农村客运车辆30辆,采取与班线车响应相结合的方式,实现行政村通客运车辆全覆盖;狠抓客运市场整治,有效净化了客运市场秩序。
---深入推进城乡提升战略。坚决落实“七管齐下”“四态合一”的工作思路[3],狠抓城乡提升,县城被评为全州“最美县城”,香格里拉镇被评为全州“最美乡镇”,亚丁村、仁村、吉乙二村被评为全州“最美村寨”;投资10509万元,完成金珠镇、香格里拉镇垃圾处理厂改扩建、乡镇生活垃圾卫生填埋场、香格里拉镇污水收集管网工程、农村生活垃圾设施设备、上下吉尔同村护坡和16套保障性住房建设;投资10511万元,开工县城、香格里拉镇、桑堆镇等3个污水处理项目;投资2888万元,新(改)建非贫困村活动阵地29个;投资1325万元,新投配电容量350KVA;投资356万元,改造10KV电力线路15.6公里;投资1334万元,新改建20个行政村通讯基站;治理乱圈乱占64处35.85亩,拆除违建35处3737平方米,治理乱搭56处2481平方米;处理非法买卖土地24户32.52亩,罚款282.74万元。
---深入推进生态文明建设战略。推进国家生态文明建设示范县创建,稻城作为全国23个、四川唯一的成功命名为全国第三批“绿水青山就是金山银山”实践创新基地;巩固退耕还林成果,实施好退牧还草工程,落实好生态奖补政策,严格落实河(湖)长制,生态红线调整初步划定3761平方公里,集体和个人商品林停伐达17.13万亩,自用材采伐减少50%,连续27年未发生重大森林草原火灾;投资12505万元,完成俄雅同水利工程建设并通过省水利厅验收;投资4010万元,完成稻坝河扎冲段、傍河防洪第三期治理工程建设;投资1000万元,新建高效节水灌溉面积1920亩,改善灌溉面积100亩;投资560万元,改造提升13个乡镇35个村5036人安全饮水项目; 投资840万元,改造核桃2500亩,封山育林10000亩,人工造林1000亩,造林补贴3000亩,绿化造林2000亩,森林抚育1.5万亩,乡村绿化400亩,植被恢复2200亩;投资1136万元,完成围栏建设15万亩、治理退化草原5万亩、人工种草1万亩;投资1740万元,续建“山植树、路种花、河变湖(湿地)”工程,实施桃花山谷5000亩、色拉花海3800亩、香格里拉种花245亩、沙化治理5000亩,建成“绿水青山就是金山银山”和“稻城Logo”[4]生态林。投资667万元,实施土地整理4892亩;投资280万元,完成城乡建设用地增减挂钩试点项目拆旧区复垦工作;投资205万元,实施排危除险项目3处;投资146.5万元,完成地灾综合防治体系自动化实时监测项目。
五、聚焦创新发展活力,纵深推进改革开放
---深入推进全面创新改革。全面完成党政机构改革,进一步优化机构设置和职能配置,完善体制机制,政府系统运行更加科学有效;进一步深化“放管服”、商事制度改革、惠农财政补贴资金“一卡统”[5]等改革,“最多跑一次”目标有力推进;开展全国第四次经济普查,狠抓政府融资,基本完成国资国企改革,做优做强国有资本,提升金融服务实体经济能力,防范化解金融风险,发展软环境治理成果不断巩固。
---持续深化对外开放合作。86名干部人才赴我县援助,14名干部人才赴泸州、珠海、省级机关挂职锻炼,纳溪与稻城实现全域全面结对帮扶;实施援建项目29个,完成投资0.48亿元;举办各类培训15期,培训1014人次,实现转移就业224人;开展市场拓展活动14次,组织20余家企业赴广州、成都、泸州等地参加展销活动;实施市场类项目27个,完成投资3.6亿元;引资2亿元建设粤孜缘综合文化产业园;引资800万元建设冷链仓储物流体系。
---加快壮大民营经济实力。认真落实中央、省、州支持民营经济发展政策措施,出台《稻城县支持民营经济发展意见》;深化“亲、清”政商关系,着力帮助企业解决融资、土地、用工、用电等难题,解决拖欠民营企业资金1976.17万元;实行民营企业评议行政机关工作机制,建立500万元的企业分险基金;深化“双随机、一公开”监管,健全信用约束和失信惩戒机制;激发创新创造创业活力,推进“个转企、企升规”,民营经济市场主体增加427户,民营企业增加99户,11家民营企业实现“升规”。
六、聚焦民生民计保障,全面发展社会事业
---深入推进教育事业发展。补助4022名学生公用经费119.36万元,免除1012名幼儿保教费58.6万元,补助4022人营养餐199.66万元,补助3136人寄宿制生活费248万元,补助1012人午餐费8.56万元,县级教育扶贫基金资助378人61.22万元,落实资金81万元解决学生取暖问题,对建档立卡贫困家庭中职学生给予每生每期500元的生活补助;投资146万元,完成赤土乡贡岭中心校厕所、附属设施和县中学厕所建设。投资3854万元,启动香格里拉镇双语幼儿园、3个乡镇中心校提升改造、10个村级幼儿园、县中学教学辅助用房和学生宿舍建设;实现“校校通”全域覆盖;教龄满30周年的退休教师奖励金提高至10万元,县财政解决城区学校教师500元/月·人的超课时补贴,增加学校工勤人员500元/月·人的工资,兑现教学质量考核奖金100万元,奖励优秀教育工作者、优秀学生、优秀家长24.6万元,中考成绩获得全州双语模式教学序列三等奖;继续抓好控辍保学,办好3个文化技能培训点,小学入学率100%、辍学率为0、毕业率100%,初中阶段入学率100%、辍学率为0、毕业率100%。
---大力发展卫生计生事业。全面落实“十免四补助”基本医疗服务和“8个100%”等政策措施[6],推进基本公共卫生均等化服务体系建设;投资2250万元,完成县人民医院综合楼改扩建项目。投资420万元,完成县中藏医院老年病康复诊疗楼建设。投资71.1万元,完成乡镇卫生院食堂改造。投资75万元,完成县中藏医院污水管道改造。投资108.8万元,完成县中藏医院、东义片区中心卫生院、桑堆镇卫生院、俄牙同乡卫生院科室流程改造;贫困患者支付的县域内外住院发生的政策范围内的个人医疗费用控制在总费用的5%以内,救助2723人次600万元;42名医护人员取得职业资格证,签约兑现24名优秀人员和取得专业技术资格证人员奖励金36万元;加大农牧区生育秩序整治,兑现“少生快富”补助202人60.6万元,兑现农村计划生育家庭奖励扶助669人64.224万元,兑现特别扶助125人112.08万元;继续抓好重大传染病防治等工作;国家卫生县城创建通过复审,香格里拉镇成功创建国家卫生乡镇;创建省级卫生乡镇3个、省级卫生村29个、省级卫生单位2个、省级无烟单位2个。
---积极繁荣文化体育事业。投资200万元,改造提升融媒体中心,在各类互联网传媒开设官方宣传帐号;开展“送戏下乡”等群众文化活动92场次;投资10万元,扶持鼓励本地年轻歌手及知名歌手创作、参加全州新人新作比赛,创作新作品10件;阿西村、额依帕戈村被评为省级文化扶贫示范村;投资100余万元,开展“庆祝中华人民共和国成立70周年”系列文艺活动;投资200万元,完成高山无线发射台站设备配置;完成805户“户户通”设备及相关配件置换工作;举办“2019龙腾亚丁国际越野赛”、第七届“亚丁杯”职工篮球赛、稻坝片区3+3学校首届运动会等文体活动,在全州第三届运动会上取得了2金6银1铜、田径8人前8名和道德风尚奖的历史最佳成绩。统筹推进国防、老龄、妇幼、青年、气象、史志、档案、红会、防灾减灾、外事侨台、关工委、工商联、知新会、法学会、残联、慈善、工会、共青团、妇联、佛协等社会事业健康发展。
---持续提升社会保障水平。城镇新增就业320人,城镇失业人员再就业20人,城镇登记失业率控制在4.2%以内;开发公益性岗位100个,开展各类技能培训17期744人,高校毕业生实现创业6人,办理创业担保贷款24户140万元,带动60人实现就业;全面推动“控辍保学”文化补偿教育+技能培训工作,投资168万元,对82名16-18周岁未成年劳动力开展针对性技能培训;受理举报投诉27件,为劳动者追回拖欠工资200余万元;投资1250万元,推进甘孜州大学生创业孵化基地建设;医疗保险参保达31714人,城乡居民基本养老保险参保达18716人,机关事业单位养老保险参保达2222人,企业养老保险参保达1909人,工伤保险参保达3655人;农村低保对象由4768人动态调整为4446人,城市低保对象由1118人动态调整为568人;发放城乡低保1292.5万元、特困救助供养金176.3万元、高龄津贴18万元、残疾人“两项补贴”[7]85.6万元、孤儿生活养育金17.9万元、流浪乞讨资金3.5万元、临时救助金13万元;投资35万元,完成城市日间照料中心建设;开展“走基层、解难题、办实事、惠民生”活动,发放物资资金874.5万元;建立困难退役军人关爱帮扶专项基金200万元。
七、聚焦社会局面稳定,构建现代治理体系
---深化社会治理水平。加快构建公共法律服务体系,法律援助436人次;依法规范信访行为,完善多元化调处机制,加大矛盾纠纷排查化解力度,排查调处68件,调解成功67件,调解成功率达98.5%;稻城县被全国普法办评为“七五”普法中期先进县,被省委省政府评为全省维稳先进县,被州委州政府评为全州依法治理工作先进集体,全省社会治安综合评价位列全省第八、全州第一;投资1736万元,完成看守所、拘留所主体建设;投资269万元,完成46个行政村“雪亮工程”[8]建设;投资334万元,完成县司法局业务用房建设;投资1442万元,完成社会治理联动中心主体工程建设;投资28万元,推进乡镇武装工作开展,加快基层武装部正规化达标建设。
---坚决维护社会稳定。始终保持反分裂斗争高压态势,坚决打击分裂渗透破坏活动;深入推进扫黑除恶专项斗争、依法常态化治理,健全立体化社会治安防控体系,强化社会稳定风险评估,召开县际边界协作会议2场;严厉打击违法犯罪行为,刑事立案23案、刑事拘留20人、逮捕9人,抓获网上逃犯6人;加强缉枪治爆专项工作,收缴枪支11支、各类子弹139发、雷管157枚、炸药62公斤、导火索110米。
---强化民族宗教工作。仁村、贡岭寺被评为全省民族团结进步示范区(单位),高质量创成全国民族团结进步示范县;加大宗教人士的培养力度,与四川藏语佛学院达成合作协议并组织40人学习培训;持续推进宗教领域突出问题专项治理,推荐省级文明和谐寺庙2座、爱国守法模范僧尼25名,寺庙分类管理达标升级成果进一步巩固,全省藏传佛教寺庙管理工作现场会在我县成功召开;常态长效开展“五二三”学教活动;坚持寺庙“五三三”工作法,继续改善寺庙公共服务,积极推动日郎岭寺灾后重建工作,投资1503万元,实施6座寺庙基础设施建设,僧尼新农合、医保和养老保险参保率稳定在100%,积极引导宗教与社会主义社会相适应。
---全面加强应急监管。查处各类安全隐患1354处,下发整改通知书338份,停工(停产)企业8家次,行政处罚84起,罚款金额39.96万元,全年未发生1起生产安全伤亡事故;投资50万元,完成安全生产预警平台建设;追加28.8万元,保障了人工影响天气工作顺利开展;强化应急演练,切实加强洪涝、地质灾害、森林草原火灾等防范处置工作;深入开展食品安全专项整治,以最严谨的标准、最严格的监管、最严厉的处罚、最严肃的问责,确保了舌尖上的安全。
八、聚焦政府形象提升,建设人民满意政府
---着力建设法治政府。坚持以加强党的建设为引领,不断夯实政府队伍建设;严格按照法定权限和程序行使权力、履职尽责,坚持重要工作、重大问题向县委报告,主动接受人大及其常委会的法律监督、工作监督和政协的民主监督,认真办理人大代表建议和政协委员提案100件,已解决或正在解决的建议、提案分别达93.65%、90%;进一步加强与监委、法院、检察院的联系沟通,自觉接受司法、舆论、公众监督;不断增强依法行政意识,严格执行重大行政决策法定程序,推进依法、科学、民主决策。
---着力建设高效政府。严格落实岗位责任制、督查问责制和正向激励、容错纠错机制,坚决整治庸政懒政怠政行为,提高执行力、增强创新力、强化落实力;清理规范行政处罚事项,坚决治理多头检查、重复检查;持续深化“放管服”改革,精简流程,压缩时间,提高办事效率。大力推进“互联网+政务”,强化政务公开、信息公开,让数据多跑路、群众少跑腿。
---着力建设廉洁政府。全面落实“一岗双责”,严格执行中央、省、州、县廉政建设和反腐败各项规定,强力整治“四风”问题,严控“三公”经费支出,推动作风建设常态化长效化;组织召开县政府党组县交通局干部违纪违法“以案警醒”专题民主生活会、巡视整改专题民主生活会,深刻吸取教训,突出抓好重点领域、关键环节、重要岗位监督管理;财政评审项目68个,审减资金2438.68万元;审计项目26个,查出应缴财政资金2098.72万元,管理不规范资金3876.2万元,复核审减资金134.39万元;坚持惩贪治腐无禁区、全覆盖、零容忍,加大监督问责力度,让人民群众进一步感受到清风正气。
各位代表、各位委员,同志们:这些成绩的取得,是州委、州政府和县委坚强领导、科学决策的结果,是县人大常委会、县政协监督支持和全县干部群众共同努力的结果。在此,我代表县人民政府,向长期以来关注稻城发展、投身稻城建设、助推稻城腾飞的各级领导,向对口支援稻城的泸州市、珠海市和省内对口帮扶单位,驻稻军警、离退休老同志、投资企业、社会团体和各界人士表示衷心的感谢并致以崇高的敬意!
在肯定成绩的同时,我们也清醒地看到我县经济社会发展中还存在诸多困难和不足,主要体现在:经济总量小、税源不稳定、财政增收难、收支矛盾大,依然是我们加快发展的最大“难点”;产业结构不优,项目支撑乏力,特别是大项目、好项目不多,主导产业还未形成规模效益和竞争优势,依然是我们加快发展的最大“弱点”;“放管服”推进不彻底,群众办事手续还繁、跑腿还多、等候还长,企业生产经营要素成本高、融资难等问题,依然是我们加快发展的最大“堵点”;个别干部服务意识不强、担当精神不足、工作作风不实,表态得响亮、落实不漂亮,工作督一下动一下,工作能力和方法还不能适应新形势需要,依然是我们加快发展的最大“痛点”。对于这些问题,我们将以对人民高度负责的态度,百倍用心,千倍用情,认真解决,决不辜负全县人民的期望和重托!
2020年工作任务
2020年是全面建成小康社会、实现第一个百年奋斗目标的决胜之年,是“十三五”规划收官和“十四五”规划谋划的重要之年。县政府工作的总体要求是:坚持以习近平新时代中国特色社会主义思想为指导,深入学习贯彻党的十九大和十九届二中、三中、四中全会精神、习近平总书记对四川工作系列重要指示精神,全面贯彻落实省委十一届四次、五次、六次全会精神,州委十一届六次、七次、八次全会精神和县委十二届六次、七次、八次全会精神,围绕稳中求进工作总基调,统筹推进“五位一体”总体布局,协调推进“四个全面”战略布局,坚持“五大发展理念”,认真贯彻州委“123456”总体工作格局,全力实施“生态立县、旅游强县、人才兴县、依法治县”四大战略,加快创建国家生态文明建设示范县和国家全域旅游示范区,巩固全国民族团结进步示范县、天府旅游名县创建成果,按照“六稳”“六保”[9]要求做实各项工作,全力打好脱贫攻坚收官战,实施乡村振兴战略,实现同步全面建成小康社会的目标,努力建设“美丽生态、创新开放、繁荣小康”新稻城。
2020年全县经济发展的主要预期目标是:实现地区生产总值13.8亿元,增长5.2%;工业增加值0.33亿元,增长9%;全社会固定资产投资27.6亿元,增长14.6%;地方一般公共预算收入1.62亿元,增长10.8%;社会消费品零售总额3.81亿元,增长10.3%;城镇居民人均可支配收入40788元,增长10.5%;农村居民人均可支配收入14555元,增长10.5%,努力创建全省县域经济发展先进县、全省乡村振兴战略工作先进县。
要实现这些目标,我们将做好以下工作。
一、聚力疫情防控,全面恢复生产生活秩序
慎终如始防控疫情,坚决防止膨胀和松懈思想,抓紧抓实抓细各项防控工作,全面落实“外防输入、内防反弹”各项任务,决不能让来之不易的疫情防控大好形势发生逆转;全面推动复工复产满产,落实全州促进经济增长确保实现2020年度目标任务13条措施,强化各类要素保障,从严督查督办追责,全力确保员工回得来、原料供得上、产品出得去,让企业“动”起来、经济“活”起来;全面推动服务行业复业,在确保安全的前提下,推动创新转型,推进消费升级,把疫情中被抑制、被冻结的消费释放出来,把防控中催生的新型消费、升级消费壮大起来;做好市场保供,积极抓好粮油、蔬菜、果品、肉蛋奶、水产品等重要生活必需品调运,做到市场供应不脱销、不断档,加强消费品市场监管,严厉打击散布涨价信息、囤积居奇、哄抬价格、串通涨价、制售假冒伪劣商品等违法行为。
二、聚力脱贫收官,全面建成小康社会
继续加强农村人口生产生活情况监测,开展脱贫攻坚普查,常态开展“回头看、回头帮”;实现建设用地增减挂钩节余指标上市交易;保持脱贫政策的延续性,对已脱贫对象继续扶持,做到摘帽“四不摘”;整合各类资金2.22亿元,实施62个脱贫攻坚巩固提升项目,全面补齐短板弱项;落实后期巩固帮扶措施,筑牢脱贫“后防线”,杜绝“返贫”现象;实行挂牌督战,深入推进脱贫攻坚反馈问题“清零”行动,做实脱贫攻坚收官战各项工作,做好国家普查迎检准备工作,确保各项任务圆满收官,得到人民认可、经得起历史检验;围绕3月12日稻城县暨亚丁景区工作座谈会精神,开展全州“农旅融合发展、全面建成小康社会示范县”创建工作。
三、聚力全域旅游,推动县域经济高质量发展
---全力创建国家全域旅游示范区。巩固首批“天府旅游名县”创建成果,构建“两圈一廊多点”旅游发展布局[10],完成亚丁5A级景区、桑堆河谷红草湿地4A级景区和2个3A级景区创建,力争创成国家全域旅游示范区,谋划启动香格里拉镇5A级景区、国家旅游度假区创建工作;完成文旅资源普查、全域旅游规划;狠抓旅游基础设施建设,完成红草湿地景区大门及配套设施、文化元素景观打造提升项目和桃花谷景区建设。投资6800万元,启动红草地旅游基础设施、县城“一日游”旅游基础设施、赤土乡子定村整村打造、海子山旅游综合服务站、仁村停车场和“厕所革命”项目建设;持续加大地热资源开发力度,着力研究政策性、约束性瓶颈制约,打响“茹布查卡、杜鹃谷、日美、热光、仲堆”温泉品牌,提升现有温泉档次,引资开发更多温泉康养项目;狠抓科普旅游,积极推进高海拔宇宙线观测站、圆环阵太阳风射电成像望远镜、风云四号科研试验卫星地面应用系统工程地基可见光与红外对月观测系统、空间天气保障工程稻城太阳观测基地、先进地基太阳天文台、8米和12米口径大型光学红外望远镜等项目建设,加快推进四川天文主题公园前期工作;强力规范旅游市场秩序,提高旅游管理服务水平,推进旅游提档升级;全年接待游客395万人次,实现旅游综合收入43.45亿元。
---全力强化项目投资拉动。坚持把项目投资作为推动高质量发展的重中之重,确保“十三五”规划圆满收官,争项目、跑项目、抢项目,完成“十四五”规划编制工作,策划实施一批补短板、增后劲重点项目,对接谋划实施一批“新基建”重大项目;实施各类项目143个,总投资59.12亿元,全年计划完成投资27.6亿元。持续引进和推动太阳能、风能等清洁能源开发,积极申报国家级清洁能源示范基地。
---全力增强民营经济活力。帮助民营企业纾困解难转型发展,落实民营经济20条、缓解中小企业生产经营困难13条等政策措施,加大减负和财税金融等支持力度,加强对中小微企业等市场主体的帮扶;依法保护民营企业合法权益,全面构建“亲”“清”政商关系,强力推进众创业、个转企、企升规;继续清理政府部门和国有企业拖欠民营企业中小企业账款,坚决清理各类显性和隐性壁垒,鼓励领导干部为民营企业点对点帮助解决困难,让更多的民营企业渡过难关、健康成长。
---全力促进消费领域升级。通过落实补贴、减免房租、减免税收等多种措施,帮扶旅游、住宿餐饮、文体娱乐、交通运输等受疫情影响严重行业企稳回升;抓好价格体系建设,深入推进国家级电子商务进农村综合示范县建设,巩固“乐善稻城·放心舒心消费城市”建设成果,着力整顿规范消费市场,确保80%以上的餐饮服务单位完成“明厨亮灶”工作;全力抓好商贸流通企业培育发展和统计入库,新增限额以上商贸单位和规模以上企业10家以上。
---全力释放改革开放动力。完善东西部协作和省内对口帮扶合作机制,有效整合稻城优势资源与对口帮扶力量,发挥对口帮扶项目、人才、资金效益;主动融入川滇藏全面合作框架,积极推动与云南迪庆、丽江、泸沽湖的通道建设、农旅合作、平台搭建等深度融合;全力抓好川西北生态示范区建设,加强与州内各县市协同联动、错位发展;完成第三次国土资源调查、第七次全国人口普查;开展全县税控改革工作。
四、聚力富民强县,找准乡村振兴战略突破口
---着力创建全省乡村振兴战略工作先进县。全面完成乡镇行政区划和村级行政区划调整工作;全面推进农村垃圾、污水、厕所“三大革命”,完成县城、香格里拉镇污水处理厂建设,完成15个村的农村生活污水管网建设;投资800万元,完成13个乡镇人口安全饮水提升改造项目;投资1400万元,启动桑堆镇污水处理厂建设;投资9500万元,力争启动俄雅同水利工程渠系配套建设;投资1352万元,启动噶通镇八美村民族团结进步新村建设;投资4177万元,打造仲堆村等21个乡村振兴示范村;全面完成桑堆镇所冲二村等5个村的乡村振兴试点打造,加快推进桑堆省级乡村振兴试点镇建设。
---着力改善城乡人居环境。完成桑然路、县机械养护中心、贡巴贡玖旅游公路建设,启动省道463线稻城亚丁至木里界段路面、地灾整治工程和农村水毁公路整治工程,启动“四好农村路”省级示范县创建工作,启动俄初山隧道前期工作,积极协调引进香格里拉镇轨道交通系统;投资4000万元,实现行政村路灯全覆盖,“点亮”稻城;投资1.53亿元,开工城市供暖工程、金珠镇后山路、滨河路人行道改造、太阳能路灯项目建设;投资800万元,实施香格里拉变电站至香格里拉镇10KV电力线路、亚丁村等7个配电台区改造项目;力争启动亚丁机场至香格里拉镇道路沿线两旁电力线路绝缘化改造项目;投资1785万元,完成行政村4G全覆盖,实现机场、县城、亚丁景区局部区域5G覆盖;实施林草局、农牧局、水利局片区老旧居民楼小区改造,持续开展全县风貌改造、屋顶改造;继续深入开展“九子一线”及“九乱”治理,持续改善城乡人居环境。
---着力促进乡村产业增效。紧扣“3137·223”种养殖工程和“一线两片四区”的产业发展总体布局[11],以基地为支撑、项目为载体,全力推进高原现代特色农牧业全面升级;开展高标准农田建设6000亩,研究推广良种良法良机配套技术,提高农业综合生产能力,圆满完成粮食生产任务;继续抓好动植物疫病防控工作;推进“三品一标”认证及地标产品保护工作;投资6325万元,启动商品猪基地、藏香猪产业园区、高海拔地区蔬菜种植示范项目、中藏药材加工及仓储基地项目建设。
---着力培育乡村文明新风。大力弘扬中华民族优秀传统文化,着力挖掘和保护本土文化;积极参加建州70周年系列庆祝活动,落实全民健身计划,深入开展“送戏下乡”等丰富多彩的群众文化活动;聚焦移风易俗,强化村民自治,积极引导群众养成好习惯、形成好风气;加强教育引导,夯实思想基础,依托文化阵地、村级农民夜校等平台,不断激发农牧民群众内生动力。
五、聚力民生改善,努力增强人民群众民生福祉
---进一步提高教育发展质量。全面落实教育惠民政策,深入推进义务教育均衡发展,继续抓好控辍保学,着力抓好乡镇中心校标准化和“一村一幼”建设,实现村级幼儿园行政村全覆盖;建立健全教学质量考核评价体系,强化学校精细化管理,加强师资队伍建设,巩固提升教育信息化成果;完成香格里拉镇双语幼儿园、3个乡镇中心校提升改造、10个村级幼儿园、县中学教学辅助用房建设;投资1150万元,启动城区小学教师周转房、公共体育场建设。
---进一步提升健康服务水平。全力推进“健康甘孜2030”行动[12],深入实施医疗卫生质量提升工程,强力推进医德医风医技建设,加快建立优质高效的医疗卫生服务体系;切实加强新冠肺炎疫情防控,巩固包虫病、结核病、艾滋病等重大疾病防治成果,全力确保母婴安全;加大农牧区生育秩序整治工作;投资2550万元,启动中藏医院康复治疗中心项目建设;投资1.6亿元,启动康南片区医疗中心建设。
---进一步完善社会保障体系。坚持就业优先,针对性开展职业技能培训,开发各类公益性(类)岗位100个;城镇新增就业320人、失业人员再就业20人、困难人员就业10人,动态消除“零就业”家庭,城镇登记失业率控制在4.2%以内,完成甘孜州大学生创业孵化基地建设;全面实施全民参保计划,完善社会救助、社会福利、养老服务等制度;依法保障退役军人合法权益,初步启动双拥模范县创建工作。
六、聚力生态保护,擦亮“两山”实践创新基地金字招牌
---不断强化生态环境治理。严格落实“三线一单”制度[13],持续巩固“绿水青山就是金山银山”实践创新基地创建成果;持续推进“山植树、路种花、河变湖(湿地)”工程,实施天然林保护、退耕还林、退牧还草、防沙治沙、湿地保护修复、森林质量精准提升、地灾治理、水土流失综合治理等重点生态工程;投资3395万元,实施草原治理3.7万亩、草原改良11.4万亩、封山育林2万亩、森林抚育2万亩、人工造林0.3万亩、低效林改造0.5万亩;投资300万元,建设数字林草监测系统;投资8986万元,实施金珠镇、香格里拉镇湿地修复绿化工程、金珠湿地公园植被恢复提升改造工程、海子山湿地保护与修复工程;投资1710万元,“山植树、路种花、河变湖(湿地)”工程;投资1431万元,实施赤土乡甲拉村甲拉沟、金珠镇额依沟泥石流治理和香格里拉镇培仲村滑坡治理项目;继续优化提升网红“打卡点”。
---不断提升生态保护水平。全面落实环境保护“党政同责”和“一岗双责”责任制,坚决执行森林资源管控“四个最严”制度和16条措施,完成生态红线划定调整,狠抓森林草原防灭火专项整治工作,深入推进新型建材替代传统木材、全面禁止全木结构建房;落实节能减排责任制,严控主要污染物排放;强力落实河(湖)长制,强力整治违法排污、非法采砂和侵占水域岸线;强力保护饮用水水源,投资1320万元,完成县级水源地保护项目;强力抓好环保督察反馈问题整改;加强城乡建筑垃圾、生活垃圾、工程渣土处置管理,提升城乡环境质量。
---不断提高生态环境质量。坚决打好大气、水、土壤污染防治“三大战役”,确保空气质量优良天数达100%;在全省城市环境空气质量排名中确保位居前列;城市集中式饮用水水源地水质全部达到Ⅲ类或优于Ⅲ类,达标率100%;噪声环境达到Ⅱ类标准。
七、聚力依法治县,推动社会局面安全和谐稳定
---提升依法常态治理能力。深化依法常态化治理,深入开展反分裂斗争,强力推进扫黑除恶专项斗争,加快构建社会治安立体化防控体系;加强和谐边界建设,完善公共法律服务体系,全面推进“七·五”普法,强力推进全民尊法学法用法守法;弘扬新时代“枫桥经验”[14],健全矛盾纠纷多元调处化解机制,实现信访处理“六个常态”;完成基层武装部规范化建设达标任务;完成县看守所、拘留所项目建设;投资1380万元,完成联动中心信息化建设。
---巩固和谐民族宗教关系。持续巩固全国民族团结进步示范县创建成果,筑牢中华民族共同体意识;推进宗教教职人员、佛事活动、建筑物、财务依法管理常态化,持续巩固寺庙分类管理达标升级成果,扎实开展“一寺一策”工作,深入推进文明和谐寺庙创建活动;深化宗教界人士培训培养,常态开展“法律进寺庙”“五二三”学教、同心同向、联户联僧活动,落实“五三三”工作法,积极引导宗教与社会主义社会相适应;继续改善寺庙公共服务,开展寺庙基础设施建设,投资1088万元,完成雄登寺通寺公路提档升级。
---构建紧密安全监管网络。严格落实安全生产“党政同责、一岗双责、齐抓共管、失职追责”责任制,深入开展重点行业、重点领域安全生产大整治,推动安全生产清单制管理工作,坚决遏制重特大事故;全面落实食品药品安全“四个最严”要求,全面落实2020年粮食安全县长责任制,确保舌尖上的安全;完善应急管理体制机制,全面提升防灾救灾和应急管理能力;加强县乡村三级民兵力量建设,全力建设综合性应急队伍;强力抓好森林草原防火、防汛抗旱、极端天气应对和地质灾害防治工作。
八、聚力自身建设,全力打造优质高效人民满意政府
---切实提高政治站位。树牢“四个意识”,增强“四个自信”,做到“两个维护”;加强党对政府工作的领导,坚持重要工作、重大问题向县委汇报请示,出台《稻城县人民政府贯彻落实“三重一大”事项集体决策制度实施细则(试行)》;将意识形态工作作为党建工作的重要内容,常态化开展“不忘初心、牢记使命”主题教育,切实加强自身建设。
---切实推进依法行政。坚持依宪施政、依法治政,自觉运用法治思维和法治方式推进政府工作;重大决策出台前向县人大报告,自觉接受县人大及其常委会的法律监督、工作监督和县政协的民主监督,认真办理县人大代表建议、批评、意见和县政协委员提案;主动接受社会和舆论监督,强化审计、监察和司法监督,推动严格公正规范文明执法。
---切实推进效能建设。深入推进“放管服”改革,让“放”更有含金量、让“管”更有震慑力、让“服”更有获得感;进一步强化“三集中、三到位”,深化行政审批制度改革;推广“互联网+政务服务”,实现“一号申请、一窗受理、一网通办”,让群众少跑腿、少烦心;践行弘扬社会主义核心价值观,强力打造忠诚干净担当的干部队伍,坚决用实干和效率赢得民心。
---切实推进廉政建设。全面落实从严治党主体责任,把经济社会发展与党风廉政建设同部署、同安排、同考核;切实转变工作作风,坚决执行中央和省、州、县关于廉洁从政各项规定,强力整治群众身边的腐败问题,狠刹不正之风,严惩不法之徒;让广大干部始终心存敬畏、手握戒尺、守住底线,习惯在受监督和约束的环境中工作生活,坚决把纪律和规矩挺在前面。
各位代表、同志们!让我们更加紧密地团结在以习近平同志为核心的党中央周围,在省委省政府、州委州政府和县委的坚强领导下,与全县人民一道,强力推进更高质量、更有效益、更美生态、更惠民生、更加和谐的全面发展,为建设“美丽生态、创新开放、繁荣小康”新稻城而努力奋斗!
名 词 解 释
1.脱贫“四不摘”:是指2019年4月16日,习近平在重庆主持召开解决“两不愁三保障”突出问题座谈会上强调的:“贫困县摘帽后,要继续完成剩余贫困人口脱贫任务,实现已脱贫人口的稳定脱贫。贫困县党政正职要保持稳定,做到摘帽不摘责任。脱贫攻坚主要政策要继续执行,做到摘帽不摘政策。扶贫工作队不能撤,做到摘帽不摘帮扶。要把防止返贫放在重要位置,做到摘帽不摘监管。要保持政策稳定性、连续性”。
2.“1356”扶志模式:是指“一项工程、三个培育、五个倡导、六大教育”的扶志模式,“一项工程”是指“润育工程”,“三个培育”是指培育文明乡风、良好家风、淳朴民风,“五个倡导”是指倡导脱贫成效好、遵纪守法好、尊老爱幼好、卫生习惯好、公益服务好,“六大教育”是指开展政策、感恩、法纪、习惯、风气、自尊“六大教育”活动。
3.“七管齐下”“四态合一”的工作思路:“七管齐下”是指风貌大提升、违建大拆除、设施大配套、文化大挖掘、产业大发展、景观大营造、环境大整治,“四态合一”是指合理布局城市业态、形态、文态、生态。
4.“稻城Logo”:是指稻城标志。
5.“一卡统”:是指在“一卡通”专项治理工作中,探索建立的惠民惠农财政补贴资金“一卡统”工作机制。
6.“十免四补助”基本医疗服务和“8个100%”:“十免”即免收一般诊疗费用,免收院内会诊费,免费开展白内障复明手术项目,免费艾滋病抗病毒药物和抗结核一线药物治疗,免费提供基本公共卫生服务,免费提供妇幼健康服务,免费提供巡回医疗服务,免费药物治疗包虫病患者,免费提供基本医保个人缴费,免费实施贫困孕产妇住院分娩服务;“四补助”即包虫病患者手术治疗补助,0-6岁贫困残疾儿童手术、康复训练和辅具适配补助,符合治疗救助条件的晚期血吸虫病人补助,重症大骨节病贫困患者对症治疗补助。8个100%:是指基本医疗保险、六项补充医保、医疗扶持、分级诊疗、医疗费用控制、就医社会公示、家庭医生签约服务、预防保健等八项政策举措对贫困地区和贫困人口100%全覆盖。
7.残疾人“两项补贴”:是指困难残疾人生活补贴和重度残疾人护理补贴。
8.“雪亮工程”:是以县、乡、村三级综治中心为指挥平台、以综治信息化为支撑、以网格化管理为基础、以公共安全视频监控联网应用为重点的“群众性治安防控工程”。
9.“六稳”“六保”:“六稳”在2018年8月的中央政治局会议上提出,指的是稳就业、稳金融、稳外贸、稳外资、稳投资、稳预期。“六保”在2020年4月的中央政治局会议上提出,指的是保居民就业、保基本民生、保市场主体、保粮食能源安全、保产业链供应链稳定、保基层运转。
10.“两圈一廊多点”旅游发展布局 :是指打造以亚丁、海子山为核心两圈,加快海子山至俄牙同贯穿全境的旅游景观廊道建设,加快推进香格里拉、桑堆、吉呷三个旅游集散中心建设,梯次推进布姆尤尊、贡巴贡久、黑海等次级景区景点打造,着力打造桑堆所冲、巨龙然央、傍河自龙、色拉八美、金珠环城周边等一批精品乡村旅游示范点。
11.“3137·223”种养殖工程和“一线两片四区”的产业发展总体布局:“3137”是指建成万亩优质青稞、万亩特色中药材和万亩高粉土豆种植基地,推广种植大棚蔬菜1千亩、观光油菜3千亩,分类提升经济林7千亩;“223”是指建成年能繁2000头仔猪以上的藏香猪养殖基地2个、年能繁5000羽仔鸡以上的稻城飞鸡养殖基地2个,培育扶持“牦牛、藏香猪、稻城飞鸡”3类养殖大户;“一线两片四区”:“一线”是指沿海子山至亚丁景区,“两片”是指东义片区和蒙自乡,“四区”是指邓坡、省母、巨龙、木拉。
12.“健康甘孜2030”行动:是指州委、州政府《“健康甘孜2030”实施方案》上规划到2030年的各项行动计划。
13.“三线一单”:是指生态保护红线、环境质量底线、资源利用上线和生态环境准入清单,是推进生态环境保护精细化管理、强化国土空间环境管控、推进绿色发展高质量发展的一项重要工作。
14.“枫桥经验”:是指20世纪60年代初,浙江省绍兴市诸暨县枫桥镇干部群众创造的“发动和依靠群众,坚持矛盾不上交,就地解决。实现捕人少,治安好”的经验。
རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་
ཐེངས་བཞི་བའི་ཚོགས་འདུའི་ཡིག་ཆ། གཅིག
སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུ།
༢༠༢༠ལོའི་ཟླ་༦པོའི་ཚེས ༡༨ ཉིན།
འདབ་པ་རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་
སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་ཐོག
འདབ་པ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་རྫོང་དཔོན། ཧྥན་ཡུས་ལིང་།
འཐུས་མི་རྣམ་པ།
ངས་ད་ལྟ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་ལ་ལས་དོན་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པས།འཐུས་མི་རྣམ་པར་གྲོས་ཞིབ་གནང་རོགས་ཞུ་བ་མ་ཟད།སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་རྣམ་པ་དང་ཚོགས་ཞུགས་མི་སྣ་ཚོས་ཀྱང་དགོངས་འཆར་གནང་རོགས།
ཏོག་གསར་གློ་ཚད་རིམས་ནད་ལ་འགོག་བཅོས།
གློ་ཚད་ཀྱི་རིམས་ནད་གསར་བ་བྱུང་ནས་བཟུང་།རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གྱི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་སྐོར་གྱི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་གསུང་བཤད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་ཅིང་།ཏང་ཀྲུང་དབྱང་དང་།རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་།ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་ཏང་ཨུ་སྲིད་གཞུང་།རྫོང་ཨུ་བཅས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་དང་བཀོད་སྒྲིག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས།རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འོག་ཚང་མས་དཀའ་བར་མི་འཛེམ་པར་མདུན་དུ་སྐྱོད་པ་དང་།ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་བཏོན་ནས་འབད་འཐབ་བྱེད།ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས།དུས་ངལ་མཉམ་སེལ་བཅས་བྱེད་པར་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་མི་དམངས་དམག་འཁྲུག་དང་།སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དམག་འཐབ།འགོག་རྒོལ་དམག་འཐབ་བཅས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བརྒྱག་པ།
རིམས་ནད་ནི་བཀའ་དང་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ནི་འགན་འཁྲི་ཡིན།ཟླ་1པའི་ཚེས་21ཉིན།རྫོང་རིམ་པའི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་དང་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་འགན་འཁུར་བ་གཙོ་བོ་འཕྲལ་མ་ཉིད་དུ་ལས་གནས་སུ་ལོག་སྟེ་འགྲོ་འོང་ཞིབ་དཔྱད་ས་ཚུགས་7བཙུགས་ཟིན།ཟླ་1པའི་ཚེས་23ཉིན་རྫོང་ཨུས་དུས་ཐོག་ཏུ་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆུང་དང་།འཕྲལ་སྡོམ་བཀོད་འདོམས་པུའུ།དེ་བཞིན་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་10བཙུགས་ནས།བཀོད་འདོམས་པུའི་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་གཅིག་བསྡུས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་གཞུང་དོན་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། ཟླ་1པའི་ཚེས་24ཉིན་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་གློ་བུར་དུ་ཐོན་པའི་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་དོན་རྐྱེན་གྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་དང་ལེན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་རྗེས།དུས་ཐོག་ཏུ་དང་ལེན་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་བཀོད་འདོམས་པུས་འཕྲལ་སྡོམ་སྔོན་ཇུས་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་བཟོས།རྫོང་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་གིས་སྨན་བཅོས་ཚོ་ཆུང་དང་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་ཚོ་ཆུང་དུས་ཐོག་ཏུ་ལེགས་སྒྲིག་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་ཡོད།ཟླ་1པའི་ཚེས་25ཉིན་གློ་ཚད་རིམས་ནད་ཀྱི་ནད་པ་གསར་བ་1བྱུང་རྗེས།ཤང་(གྲོང་རྡལ)ཁག་གིས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་རིམས་འགོག་རྩ་འཛུགས་སྒྲིག་གཞི་བཙུགས་པ་དང་གྲོང་ཚོ་ཁག་གིས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལས་དོན་རུ་ཁག་བཙུགས་ནས་མཉམ་འགོག་མཉམ་བཅོས་ཀྱི་སྡོམ་ཤུགས་ཆགས།རྫོང་གྲོང་སྡེ་ཁུལ་དུ་འོས་འགན་ཞིབ་དཔྱད་ཚད་ལེན་ཐོ་འགོད་ས་ཚུགས་8གསར་སྣོན་བྱས་པ་དང་།ཤང་གྲོང་དང་གྲོང་ཚོ་ཁག་ཏུ་ཞིབ་དཔྱད་ཚད་ལེན་ས་ཚུགས་114བཙུགས་ནས་གྲོང་གསེབ་དང་།དགོན་སྡེ།ཕྱི་ནས་ཡོང་བའི་མི་སྣ་བཅས་ལ་༼རེའུ་མིག་གསུམ་༽བཙུགས་ལ།དོ་དམ་དང་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད།རྫོང་སྨན་ཁང་དང་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྩིས་ཁང་དེ་གཏན་འཁེལ་གྱི་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་གཞིར་བརྩིས་ནས་ཟུར་བཀར་ནད་ཁང་27དང་ནད་ཁྲི་54བཀོད་སྒྲིག་བྱས།རྫོང་སྨན་ཁང་དང་མོ་རྩིས་ལྟེ་གནས་ནི་རིམ་པ་དང་པོའི་ཟུར་བཀར་གནས་ཡིན་པ་དང་།རྫོང་གི་མགྲོན་ཁང་2དང་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་གྱི་མགྲོན་ཁང་2རིམ་པ་གཉིས་པའི་ཟུར་བཀར་གནས་ཡིན།གཞན་དག་ཁྱིམ་དུ་ཟུར་བཀར་བྱས་པ་རིམ་པ་གསུམ་པ་ཡིན།ཁྱིམ་དུ་ཟུར་བཀར་ལ་༼མི་དམངས་དང་ལས་བྱེད་མི་སྣ+ལས་བྱེད་མི་སྣ་དང་ཉེན་རྟོག་པ་+གྲོང་ཚོ་དང་ལས་བྱེད་པ་+སྨན་པ་༽ཡི༼་དུད་ཚང་གཅིག་ལ་ལས་དོན་རུ་ཁག་གཅིག་གི༽་རྣམ་པ་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད།དགོན་སྡེར་༼ཟྭ་གཉིས་+བཀག་སྡོམ་རྣམ་པའི་༽དོ་དམ་བྱས་ཅིང་།གྲྭ་བ་རྣམས་ལ་༼དངོས་མིང་ལམ་ལུགས་༽ཀྱི་དོ་དམ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་།གཙོ་གནད་ས་གནས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དུག་སེལ་བྱས་ལ།འདུ་འཛོམ་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་མཚམས་འཇོག་པ།རྫོང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་སྒོར་ཁྲི་559.23བཏང་ནས་སྨན་བཅོས་དང་འཚོ་བའི་དངོས་ཟོག་ཉོས།སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་གིས་ཞལ་འདེབས་སྒོར་ཁྲི་314དང་ཞལ་འདེབས་དངོས་རྫས་སྒོར་ཁྲི་53.7བརྒྱབ་ཡོད།ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་ཚོ་ཆུང་4བཙུགས་ནས་འགན་འཛོལ་7མི་སྣ19ལ་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་དང་རྫོང་ཡོངས་ལ་བརྡ་ཁྱབ་བཏང་།ང་ཚོས་“ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་སྡོམ་”གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས།ལས་འགན་ཁག་ཞིབ་ཚགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས།མི་སྣ་བསྡུ་རུབ་དང་།སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ།རྒྱུ་ནོར་གཅིག་སྡུད་བཅས་བྱས་ནས་འགག་སྒྲོལ་ཟླ་བ་གཅིག་རིང་ལ་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཐོབ་ནས།རིམས་ནད་ཁྱབ་མཆེད་ལ་སྔོན་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཡོད།
ཟླ་2པའི་ཚེས་26ཉིན་ནས་བཟུང་།ཞིང་ཆེན་ཡོངས་རིམ་པ་གཉིས་པའི་འགོག་སྲུང་བྱས་ནས་འདབ་པ་ཉེན་ཁའི་ཁུལ་ནས་ཉེན་ཁ་དམའ་བའི་ཁུལ་དུ་བསྒྱུར།ད་དུང་རེ་ཞུ་བྱས་པའི་སྤྱིར་བཏང་བུན་འཛིན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.99འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་རྣམ་གྲངས་ཐོག་མའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ།ཟླ་3པའི་ཚེས་8ཉིན་ཁུལ་བཀོད་འདོམས་པུའུ་ཡིས་མོས་མཐུན་ཐོབ་ནས་ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་རིམས་འགོག་བྱ་ཐབས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་སྒོ་དབྱེ་བྱས།ཟླ་3པའི་ཚེས་25ཉིན།ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་པའི་འགོག་སྲུང་བྱས།རྫོང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལ་དམ་འཛིན་དང་།ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ལས་ཀ་དང་།ཐོན་ལས།ཚོང་ལས།སློབ་གྲྭ་བཅས་ཀྱི་སྐྱར་གསོ་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་བྱས།གནས་བབ་རྙོག་འཛིང་དང་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཕྱིའི་རིམས་ནད་ཀྱི་ཁྲོད།དུས་ཐོག་ཏུ་ལས་དོན་གྱི་ཆེད་དོན་ཚོ་ཆུང་དང་གནམ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ལས་དོན་ཚོ་ཆུང་བཙུགས་ནས་གཞི་གྲངས་དབྱེ་ཞིབ་སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ནུས་ལྡན་སྤྱད་དེ་གཙོ་གནད་ས་ཁུལ་ནས་ཡོང་བའི་མི་སྣ་ལ་ཆ་འཕྲིན་ཞིབ་དཔྱད་བསྡུར་བཤེར་དང་།བདེ་ཐང་ཨང་རྟགས་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱས།རྣམ་གྲངས་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཚད་གཞི་དངོས་སུ་འདོན་ཏེ།ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་གི་ཐོན་སྐྱེད་གཉེར་སྐྱོང་གི་དཀའ་ངལ་ཞི་ལྷོད་དུ་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་རབ་དང་རིམ་པ་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས།ཟླ་3ལ་རིན་གོང་བརྟན་པོ་དང་མཁོ་སྤྲོད་འགན་ལེན་གྱི་ཇུས་གཞི་བཟོས་ཡོད།རིམས་ནད་བྱུང་སྐབས་ཁ་གསབ་སྒོར་ཁྲི་50སྤྲོད་རྒྱུའི་རེ་ཞུ་བྱས་པ་དང་།རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་པས་ཐེངས་གཉིས་ལ་རིམས་ནད་ཁྲོད་འཚོ་བའི་དཀའ་ཁག་སེལ་བའི་བྱེད་ཐབས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ལ།གཉེར་སྐྱོང་དུད་ཁྱིམ་ལ་མྱུར་དུ་གཉེར་གསོ་བྱེད་པར་མཛུབ་སྟོན་བྱས། ང་ཚོས་༼ཕྱི་ནང་བཀག་སྡོམ་༽གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས།རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་དང་།དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྤྱི་འདོམས་སྐུལ་འདེད་བཏང་།རྣམ་གྲངས་ཁག་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་ལས་འགོ་བསྐྱར་ཚུགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཚོང་རའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཁག་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱར་དུ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་། སློབ་གྲྭ་ཁག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སློབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་སློབ་ཁྲིད་སླར་གསོ་བྱས་པ།སྨན་བཅོས་སྒྲིག་གཞིས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྒྲིག་ལམ་སླར་གསོ་བྱས་ཡོད།རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་རིམས་ནད་ལ་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་ཕན་འབྲས་ཐོན་ཡོད།
འདིར།ངས་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཚབ་ཞུས་ནས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོར་འབད་འཐབ་བྱེད་མཁན་རྒྱ་ཆེའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་མི་སྣ་དང་།ཉེན་རྟོག་པ།གཞི་རིམ་གྱི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ།མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི།སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་བཅས་དང་དེ་བཞིན་འདབ་པའི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན།དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གྲོགས་པོ་ཚང་མར་བླ་ན་མེད་པའི་གུས་འདུད་དང་སྙིང་དབུས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
༢༠༡༩ལོའི་ལས་དོན་སྐོར་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་པ།
༢༠༡༩ལོ་ནི་རང་རེའི་རྫོང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ཤོས་དང་།དབུལ་སྒྲོལ་སྲ་བརྟན་གྱི་བྱ་བ་ལྗིད་ཚད་ཆེ་ཤོས།རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་ཆེས་ཚབས་ཆེ་ཤོས་བཅས་ཀྱི་ལོ་ཞིག་ཡིན།སྤྱི་ཁོག་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་པའི་གནོན་ཤུགས་ལ་ཁ་གཏད་པ་དང་།དབུལ་སེལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ཞིབ་བཤེར་བསུ་བཞིན་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ།ལོ་ངོ་སོ་དྲུག་རིང་གི་ཐན་པ་བཅས་ལ་འཕྲད་དུས།རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁུལ་ཨུ།ཁུལ་སྲིད་གཞུང་དང་རྫོང་ཨུའི་འགོ་ཁྲིད་དང་།རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས།རྫོང་སྲིད་གྲོས་དག་གི་ལྟ་སྐུལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་བྲག་རྡོ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་དང་།དཀའ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས།བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྙིང་རུས་བཅས་ཀྱིས་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མྱུར་ཚད་དང་སྤུས་ཚད་མཉམ་དུ་འཕེལ་བར་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་།ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་དང་ཡུན་བརྟན་བདེ་འཁོད་མཉམ་གྱི་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བཟང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད།
ང་ཚོས་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ་འོག་གི་ལས་དོན་དག་བསྒྲུབས་ཡོད།
གཅིག མང་ཚོགས་དབུལ་སྒྲོལ་བྱས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ཅིང་།ནུས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་སྟོན་ནས་རྒྱལ་གང་ཐུབ་བྱས།
དབུལ་བྲལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ། སྤུས་ཚད་མཐོན་པོས་རྫོང་གི་༼དབུལ་ཞྭ་ཕུད་པ༽ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དབུལ་བྲལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་དཔྱད་བསྡུར་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་དབུལ་བྲལ་འགག་སྒྲོལ་ལོ་འཁོར་གཅིག་གི་གྲུབ་འབྲས་སྣོལ་སྡེབ་དཔྱད་ཞིབ་ལས་དོན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ལ།ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་རང་རེའི་རྫོང་དབུལ་ཕོངས་རྫོང་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད།དབུལ་སེལ་འགག་སྒྲོལ་རྒྱུན་མཐུན་རང་བཞིན་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ།༼ཞྭ་མོ་མི་ཕུད་པ་བཞི་༽[1]སྒྲུབ་ཐུབ་བྱས།ཀྲུང་དབྱང་གི་དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ཆེད་དོན་སྐོར་ཞིབ་དཔྱད་ཕྱིར་སྒྲོན་དང་༢༠༡༨ལོ་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ཕན་འབྲས་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ལྡོག་འདྲེན་གནད་དོན་ལ་བྱེད་ཐབས་ཞིབ་ཚགས་དང་།དག་ཐེར་ཡོ་བསྲང་།ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཞན་ཆ་གསབ་པ།སྲ་བརྟན་མཐོ་གཏོང་གི་འཆར་གཞི་ཞིབ་ཚགས་བཟོས་ཅིང་།༼སེམས་ཁྲལ་མེད་པ་གཉིས་དང་འགན་ལེན་གསུམ༽་ལ་ཕྱི་མིག་ལྟ་བའི་གྲལ་བཤེར་ཆེན་པོ་ནན་ཏན་ངང་སྤེལ་བ།ཡིག་ཚགས་དང་གཱ་བཟོས་པའི་དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དུད་ཚང་16ལ་གཟིགས་སྐྱོང་དང་རོགས་རམ་བྱེད་ཐབས་ཁག་64བཟོས་ནས།ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་དབུལ་ཕོངས་སྐྱར་ལོག་གི་སྣང་ཚུལ་ལས་རྒལ།དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ནས།དབུལ་མི་གྲོང་ཚོ་66ལ་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་།ཆུ་བེད།འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་རྨང་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་ཞིང་།འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས།ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཞིང་འབྲེལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.87གྱིས།རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་།ཐོན་ལས་འདེབས་གསོའི་འཕེལ་རྒྱས།མི་མང་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅས་རིགས་ཆེ་གྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས50བསྐྲུན་ཅིང་།༼1356༽བློ་སྐྱོར་དཔེ་རྣམ་[2]དང་ཞིང་པའི་རིགས་དབྱེ་ཆ་བསགས་གསོག་འཇོག་གི་ཚོད་འཛིན་རྐྱེན་སྲོལ་གཏོད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ནས།མང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས་སྒུལ་ཤུགས་སྐུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཤུགས་བརྒྱག་ཡོད།
གྲོང་རྡལ་དར་རྒྱས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ས་གནས་རྟོག་ཞིབ་ཐེངས་གསུམ་པ་ཐོག་མའི་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་སྟེ།གྲོང་རྡལ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་དབྱེ་ཚུལ་དང་།གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་དབྱེ་ཚུལ་སོགས་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱས།༼འདབ་པ་རྫོང་གྲོང་རྡལ་དར་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་འཆར་འགོད༽་སྒྲིག་བཟོ་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་ཏེ།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་ཧུར་ཐག་བསྒྲུབས་ནས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གད་སྙིགས་དང་།བཙོག་ཆུ།གསང་སྤྱོད་བཅས་བསྒྱུར་བཅོས་ཆེན་པོ་གསུམ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1900བཏང་ནས་གྲོང་ཚོ་15ཡི་གྲོབ་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་མདོང་དྲ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་80བཏང་ནས་གསུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྲིལ་རྣམ་གྲངས་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་808བཏང་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བཙོག་ཆུ་བཅོས་སྒྲིག་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱས།ཞིང་པའི་གསང་སྤྱོད་སྒྱུར་བཀོད་དུད་ཚང914ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཞིང་།༼གསང་སྤྱོད་སྒྱུར་བཅོས༽་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་གྲོང་ཚོ་ཧྲིལ་པོར་བསྒྱུར་བཀོད་4བྱས་པ་དང་།༼མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་སི་ཁྲོན་དང་སྡོད་རྒྱུར་འཚམ་པའི་གྲོང་ཚོའི་༽་ཚད་ལོན་གྲོང་ཚོ31བསྐྲུན།ད་དུང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི4409བཏང་ནས་སོ་ཚོང་གྲོང་ཚོ་གཉིས་པ་སོགས་གྲོང་ཚོ་5ཡི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཚོད་ལྟའི་གྲོང་ཚོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས།གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་གྱི་དངུལ་བུན་ཉེན་ཁ་ཐེབས་རྩ་ཁྲི་887་བཙུགས།གསུམ་འདུས་གྲོལ་རྡལ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ཚོད་ལྟའི་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་དང་།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་ནི་གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་ཐབས་ཇུས་ཁུལ་རིམ་པའི་སྔོན་ཐོན་གྲོང་རྡལ་བདམས་ལ།ཉི་རྟེན་གྲོང་ཚོ་སོགས་གྲོང་ཚོ་8གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ཁུལ་རིམ་པའི་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོ་བདམས།
གཉིས། སྤུས་ལེགས་ནུས་མཐོའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས།དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་བརྟན་པོ་ཡོང་བར་འགན་ལེན་བྱས།
མ་དངུལ་འཇོག་གྲངས་ཆེ་རུ་བཏང་བ། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཆེད་དམིགས་བུན་འཛིན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་5.5བརྩོན་ལེན་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་དང་།ཆེད་དམིགས་བུན་འཛིན་གྱི་གཏོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱིར་4.42འཕར་སྣོན་བྱུང་།རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཁྱོན་བསྡོམས་115ལག་བསྟར་ཏེ།སྲིད་གཞུང་རིགས་81དང་ཁྲོམ་ར་རིགས་34ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་23.38བཏང་ཞིང་།འདབ་པ་རྫོང་སྲིད་གཞུང་དེ་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གིས་2019ལོའི་མ་འཇོག་དང་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་ལ་སྐུལ་འདེད་མངོན་གསལ་གཏོང་པའི་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ཨང་གསུམ་པ་བདམས།༼ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞིའི༽་རྣམ་གྲངས་ལས་དོན་ཧུར་ཐག་སྤེལ་ནས་ལས་ཁུངས་31ཡི་རྣམ་གྲངས་452འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ལ།རགས་རྩིས་བརྒྱབ་ན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་104.02 བཏང་ཡོད།
འཛད་སྤྱོད་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གང་མགྱོགས་བཏང་བ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་དབུལ་སྒྲོལ་འབྱོར་འབྲིང་དཔེ་སྟོན་རྫོང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་སྟེ།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་450བཏང་ནས་དྲ་ཐོག་ཚོང་དོན་ཞབས་ཞུའི་ས་ཚུགས་དང་དངོས་ཟོག་སྐྱེས་འདྲེན་བྱེད་གནས་36བསྐྲུན་ཡོད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་800བཏང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་གྲང་ཕྲེང་མཛོད་ཉར་ཟོང་འགྲུམ་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས།མང་ཚོགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཚོང་དོན་གྱི་སྟེགས་བུ་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་ནས་ཞིང་ལས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་ཚད་སྒོར་ཁྲི2200ཟིན་ཡོད་ལ།ཁེ་ལས་ཚོང་དོན་15གསར་དུ་འཕར།༼དགེ་འདབ་པ་དང་།བློ་བདེའི་འཛད་སྤྱོད་གྲོང་ཁྱེར༽་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གསར་གཏོད་བྱེད་པ་དང་།༼ཉི་རྟེན་ནི་ཚོད་ལྟའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ༽་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།རིན་གོང་གཏན་འཁེལ་གྱི་གྱོད་གཞི་ཁག་6དང་སྒོར་11.35ཐག་གཅོད་བྱས།ཟ་ཁང་75ཡི་༼མངོན་མཐོང་ཐབ་ཚང་༽་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་དང་།ཞུ་གཏོག་ཐེར་འདོན་ཁག་46ཐག་གཅོད་བྱེད་ནས་འཛད་སྤྱོད་གྱོང་གུད་སྒོརཁྲི་16ལྷག་ཙམ་མི་ཕོག་པ་བྱས།
དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་བ། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་འཛུགས་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དེ།ཚད་དཔག་བྱེད་ན།ལོ་ཧྲིལ་བོར་ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་13.02ཟིན་ནས་རྒྱ་ཆ5.1་ཡར་ འཕར་བ་དང་།བཟོ་ལས་ཀྱི་རིན་ཐང་འཕར་སྣོན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.3བྱུང་ནས་རྒྱ་ཆ7.6་ཡར་འཕར།སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ཐད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར24.12འཇོག་ནས་རྒྱ་ཆ་11.7ཡར་འཕར།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཛད་རྫས་སིལ་ཚོང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.46ཟིན་ནས་རྒྱ་ཆ10་ཡར་འཕར།ས་གནས་སྤྱིའི་ནོར་སྲིད་སྤྱིར་བཏང་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱིར་1.46ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ནས་རྒྱ་ཆ་12.98ཡར་འཕར།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་36912ཟིན་ནས་རྒྱ་ཆ་9.1འཕར་ཡོད།ཞིང་འབྲོག་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་13172ཟིན་ནས་རྒྱ་ཆ་10.9འཕར་ཡོད།རང་རེ་རྫོང་ཁུལ་གྱིས་དམིགས་འབེན་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོའི་ཕུལ་བྱུང་གྲུབ་འབྲས་བླངས།
གསུམ། ས་ཁོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འགུལ་ལ་དམིགས་ནས་ལེགས་ལྡན་ཐོན་ལས་མ་ལག་འཛུགས།
ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོར་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་སྐོར་གཏོད་པ། ༼འདབ་པ་རྫོང་ཡུལ་སྐོར་དོ་དམ་བྱ་ཐབས༽་བཏོན་ཏེ་༼ཐན་ཧྥའུ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་གྲགས་ཅན་རྫོང༽་ཁག་དང་པོ་བསྐྲུན་པ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཐོབ་པ་དང་།ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་2019ལོ་ཀྲུང་གོའི་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ནང་ནས་སི་ཁྲོན་གྱི་མདུན་གྲལ་བཅུའི་གྲས་སུ་ཚུད་ལ་སྐར་མ་96ཡི་སྐར་གྲངས་མཐོན་པོ་དེས་A5རིམ་པའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་པུའུ་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་སྤུས་ཚད་གདེང་འཇོག་འཕྲོད་པ་རེད།རྩྭ་ཐང་དམར་པོ་4Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་མགྱོགས་མྱུར་གཏོད་བཞིན་ཡོད།བདེ་ལེགས་ངང་3Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་2བསྐྲུན་ཐུབ་སོང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་91237བཏང་ནས་ས་བབ་མཐོའི་འཇིག་རྟེན་འཕྲོ་ཐིག་ལྟ་དཔྱད་ཚད་འཇལ་ས་ཚུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་12500བཏང་ནས་ཉི་རླུང་གི་གློག་སྒྱུར་རྒྱང་ཤེལ་རྣམ་གྲངས་སྐྲུན་འགོ་ཚུགས།དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1000བཏང་ནས་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་གི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2700བཏང་ནས་ཚེ་རོགས་ཤང་བདེ་སྐྱིད་ཐང་ཡུར་སྐོར་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་ཡུར་སྐོར་གསང་སྤྱོད་ཁང་5གསར་དུ་སྐྲུན་ཡོད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་600བཏང་ནས་ཉི་རྟེན་གྲོང་ཚོའི་རྨང་གཞི་སྒྲིག་བཀོད་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད་ལས་གྲྭ་བྱེད་འགོ་ཚུགས།དུས་ཐེངས་5དང་མི་ཐེངས་1023གྱི་ཡུལ་སྐོར་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་།གྲོང་གསེབ་ཡུལ་མི་སྡོད་ཁང་གི་ཚད་གཞི་ལོན་པའི་དུད་ཚང་20མཐོ་རུ་སྒྱུར་བཀོད་དང་སྐར་མ་རིམ་པའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མགྲོན་ཁང་3བསྐྲུན་ཟིན།ཨ་ཤི་གྲོང་ཚོའི་༼ཡུལ་སྐོར་དབུལ་སྐྱོར་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོ༽འཛུགས་བསྐྲུན་བྱས།ལོ་ཧྲུར་བོ་ཡུལ་སྐོར་མི་ཐེངས་ཁྲི་359.27སྣེ་ལེན་ཞུས་ནས་རྒྱ་ཆ་11.8ཡར་འཕར།ཡུལ་སྐོར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་39.52ཟིན་ལ་རྒྱ་ཆ་27.3ཡར་འཕར་ཡོད།
བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་རྒྱུན་མཐུད་ངང་བསྐྲུན། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་༦༠༠ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་ནོར་བརྒྱད་ཐོན་ལས་གྱི་ཤ་མོ་ལས་སྣོན་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་650ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་འདབ་པ་རྫོང་ཞིང་ལས་དང་ཞོར་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཐུམ་སྒྲིལ་ལས་སྣོན་བཟོ་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1000བཏང་ནས་རི་གསུམ་མགོན་པོའི་འཁྱགས་ཆུ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་གཙོ་བོའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4800བཏང་ནས་ཁ་སི་འཁྱགས་ཆུ་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱས།
ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་མུ་མཐུད་ནས་གསར་དུགཏོད་པ། ཐན་པའི་གནོད་སྐྱོན་སེལ་ནས།འབྲུ་རིགས་མུའུ་4.53དང་།སྔོ་ཚལ་མུའུ་ཁྲི0.8འདེབས་པ།སྣུམ་ཚལ་མུའུ་ཁྲི་1.25བཅས་དོན་འཁྱོལ་བྱས།ཐོན་ཚད་སོ་སོར་ཏུན་ཁྲི0.91་དང་།ཏུན་ཁྲི་1.23།ཏུན་ཁྲི་0.21་ཟིན་ཡོད།ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་འཐེན་བཤེར་ལོན་ཚད་རྒྱ་ཆ98.2དང་རྒྱ་ཆ་99ཡན་ཟིན་ནས།འབྲུ་རིགས་བདེ་འཇགས་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འགན་ལེན་བྱས།ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་གོང་དུ་སྤེལ་ཏེ།ཤིང་ཏོག་རྟེན་གཞི་མུའུ་ཁྲི་0.97དང་།ནས་ནག་རྟེན་གཞི་མུའུ་ཁྲི1.2། ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྒྱུ་རྟེན་གཞི་མུའུ་ཁྲི་0.64།ཤ་མོའི་རྟེན་གཞི་མུའུ་300།མེ་ཏོག་རྟེན་གཞི་མུའུ་500བཅས་བསྐྲུན་ལ།༼སྙན་ཞུ་གསུམ་དང་།ཚད་གཞི་གཅིག་ཅན༽ལྔ་དང་ས་གནས་མཚོན་རྟགས་གྱི་ཚོང་རྟགས་1རེ་ཞུ་བྱས་ཡོད།སྤྱིའི་སྒུལ་ཤུགས་ཆན་ཝ་ཁྲི་7.03ཟིན་ནས་འཕྲུལ་རྨོ་མུའུ་ཁྲི་4.6དང་།འཕྲུལ་འདེབས་མུའུ་ཁྲི་0.7།འཕྲུལ་བསྡུ་མུའུ་ཁྲི2.4ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སོན་བཟང་ཁྱབ་ཚད་རྒྱ་ཆ་92.4ཟིན་ལ།སྒོ་ཕྱུགས་དང་ཁྱིམ་བྱའི་སོན་བཟང་2300ལེགས་བཅོས་དང་།ས་གནས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་1500བདམས་གསོ།ཀྲུང་སྦྲང་གསོ་ཚགས་དུད་ཚང་༥གསོ་སྐྱོང་མཛུབ་ཁྲིད་བཅས་བྱས་ཡོད།སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་ནས་ཁྱི་ལུད་གནོད་མེད་ཀྱི་ལྕགས་ཐབ་367སྒྲིག་འཛུག་དང་སྲོག་ཆགས་རིམས་ནད་ཐར་ཚད་ཁྲི་37.7ཟིན།སྔོན་རྩིས་བྱས་ན་ད་ཡོད་ཕྱུགས་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཁྲི་10.32ཟིན་ཏེ།ཤ་རིགས་ཐོན་འབོར་བསྡོམས་གྲངས་ཏུན་ཁྲི་0.3དང་།འོ་མའི་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི་0.29ཟིན་ཡོད།སྤྱིའི་འཕར་ཚད་དང་།བཤས་གཏོང་ཚད།ཚོང་ཟོག་འགྱུར་ཚད་སོ་སོར་རྒྱ་ཆ་43.5དང་།རྒྱ་ཆ43.5།བརྒྱ་ཆ་31.5བཅས་ཟིན།
བཞི། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་བཅོས་ལ་དམིགས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་བརྟན་དུ་བཏང་བ།
འགྲིམ་འགྲུལ་སྔོན་སྐྱོད་འཐབ་ཇུས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་བ། གནམ་ཐང་གི་འཁོར་སྐྱོད་ཚོང་གཉེར་ཀྱི་ནུས་པ་ཧུར་ཐག་མཐོ་འདེགས་དང་།མཁའ་ལམ་གསར་པ་དོན་འཁྱོལ་ཆེ་རུ་གཏོང་།རྒྱལ་ལམ་549གསང་རྭ་ལམ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གྲྭ་དེར་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1360བཏང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་གྲོང་ཚོ འི་སྐོར་ལམ་ཆེན་མོ་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི157བཏང་ནས་རྩྭ་ཐང་དམར་པོའི་མཛེས་ལྗོངས་ཕུགས་ལམ་གྱི་ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་པ་རེད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་823བཏང་ནས་ཡུལ་གཅིག་གྲོང་ཚོའི་ཐོགས་མེད་ལས་གྲ་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།མ་དངུལ་སྒོ་ཁྲི་352.6བཏང་ནས་2019ལོའི་ཆུ་སྐྱོན་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྒྲིག་ལས་གྲྭ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་52བཏང་ནས་རྫོང་གི་མཚོ་ཁུག་ས་ཚུགས་5དང་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་འབོད་བརྡ་ས་ཚུགས་1བསྐྲུན།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་650བཏང་ནས་འདབ་པ་རྫོང་འཕྲུལ་ཆས་སྲུང་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འགྲུལ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་30མང་དུ་བཏང་ནས།ཁྲིམས་འགལ་གཉེར་སྐྱོང་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྡུང་རྡེག་ནན་པོ་བཏང་ནས་འགྲུལ་སྐྱེལ་ཁྲོམ་རའི་སྒྲིག་ལམ་གཙང་སེལ་ནུས་འདོན་ཐུབ་པར་བྱས་ཡོད།
གྲོང་རྡལ་དར་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་བ། ༼དོ་དམ་་བདུན་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ༽དང་༼རྣམ་པ་བཞི་གཅིག་སྒྲིལ་༽[3]གྱི་ལས་དོན་བསམ་ཕྱོགས་དོན་འཁྱོལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ནས།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མཐོར་འདེགས་བཏོང་བ་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་ཏེ།སྐབས་ལྔ་པའི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གྲོང་ཁྱེར་གཏོད་རྒྱུར་བརྩོན་ལེན་དང།འདབ་པ་རྫོང་ནི་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་༼རྫོང་ཡག་ཤོས༽་སུ་བདམས།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་ནི་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་༼གྲོང་རྡལ་ཡག་ཤོས༽་སུ་བདམས།ཉི་རྟེན་གྲོང་།་འཕེལ་རྒྱས་གྲོང་ཚོ་།རྒྱས་གཞི་གྲོང་བཅས་ནི་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་༼གྲོང་སྡེ་མཛེས་ཤོས་༽སུ་བདམས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་10509.6བཏང་ནས་བཅིངས་འགྲོལ་གྲོང་རྡལ་དང་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་གྱི་གད་སྙིགས་གཙང་སེལ་བཟོ་གྲྭ་རྒྱས་སྐྲུན་དང་།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་སྦས་གནས།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་གྱི་བཙོག་ཆུ་འཚོལ་སྡུད་མདོང་དྲ་ལས་གྲ་དང་།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་སྒྲིག་བཀོད་སྒྲིག་ཆས།ཅིར་ཐུང་སྟོད་སྨད་གྲོང་ཚོའི་ལམ་སྐྱོར།འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་སྡོད་ཁང16བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་10511བཏང་ནས་རྫོང་དང་།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ།གསུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་གྱི་བཙོག་ཆུ་གཙང་སེལ་ས་ཚུགས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་འགོ་ཚུགས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2888བཏང་ནས་དབུལ་སྐྱོར་གྲོང་ཚོ་མིན་པའི་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་29གསར་དུ་བསྐྱར་སྐྲུན་བྱས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1325བཏང་ནས་གློག་སྦྱོར་ཤོང་ཚད་350KVAགསར་དུ་བཏོན་པ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་356བཏང་ནས་10KVགློག་ཤུགས་སྐུད་ལམ་སྤྱི་ལེ་15.6སྒྱུར་བཀོད་བྱས།མ་དངུལ་སྒོ་ཁྲི1334བཏང་ནས་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོའི་འཕྲིན་སྐྱེལ་རྟེན་གཞི་ས་ཚུགས་20གསར་དུ་བསྐྱར་སྐྲུན་བྱས།ལྷས་ར་དང་ས་གནས་གང་བྱུང་དུ་བཟུང་པའི་གནད་དོན་63མུའུ་35.85དང་།སྒྲིག་འགལ་འཛུགས་སྐྲུན་ཁག་35་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་3737།གང་བྱུང་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་ཁག་56ལ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ3481བཅས་ཐག་གཅོད་བྱས།ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་ས་ཞིང་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པའི་དུད་ཚང་24དང་མུའུ་32.52ཐག་གཅོད་བྱས་ནས་དངུལ་ཆད་སྒོར་ཁྲི་282.74 བཅད།
སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྱོང་གི་འཐབ་ཇུས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་བ། ༼རི་སྔོ་ཞིང་ཆུ་དྭངས་བ་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི༽་འདུ་ཤེས་ལག་བསྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ།འདབ་པ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཨ་23དང་སི་ཁྲོན་ཐེངས་དང་པོ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁག་གསུམ་པའི་༼རི་སྔོ་ཞིང་ཆུ་དྭངས་པ་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི་༽ལག་ལེན་གསར་གཏོད་རྟེན་གཞིའི་མིང་བཏགས།རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་ཕྱུགས་དོར་རྩྭ་གསོའི་ལས་གྲྭ་ལག་བསྟར་ཡག་པོ་བྱས་པ་མ་ཟད་།སྐྱེ་ཁམས་ཁ་གསབ་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།མཚོ(འཚེའུ)་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱས་ནས།སྐྱེ་ཁམས་དམར་ཐིག་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་3761ཟིན་ཡོད།སྤྱི་དང་མི་སྒེར་གྱི་ཚོང་ཟོག་ནགས་ཚལ་མུའུ་ཁྲི་17.13ཡོད་ལ།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རང་སྤྱོད་ཤིང་ཆ་གཅོད་ཚད་རྒྱ་ཆ་༥༠ཉུང་དུ་ཕྱིན།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་12505བཏང་ནས་ངོ་ཡག་ཐང་ཆུ་བེད་ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་ཟིན་པ་མ་ཟད་ཞིང་ཆེན་ཆུ་བེད་ཐིང་གིས་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་བྱས།དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4010བཏང་ནས་འདབ་པ་གཙང་པོ་གྲྭ་ཚང་མཚམས་དང་དབང་ཆུ་ཆུ་ལོག་སྔོན་འགོག་དུས་ཐེངས་གསུམ་པའི་བཅོས་སྒྲིག་ལས་གྲྭའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང།དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1000བཏང་ནས་ནུས་སྲིའི་ཆུ་འདྲེན་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་1920གསར་སྐྲུན་བྱས་ནས་ཆུ་འདྲེན་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་100ལེགས་བཅོས་བཟོས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་560བཏང་ནས་ཤང་གྲོང་13་ཡི་གྲོང་ཚོ35མི་གྲངས་5036བདེ་འཇགས་འཐུང་ཆུའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན།ད་དུང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་840བཏང་ནས་སྟར་ག་མུའུ་2500དང་།རི་རྒྱ་ནགས་གསོ་མུའུ་10000།མིའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ནགས་བཟོ་མུའུ་1000།ནགས་བཟོ་ཁ་གསབ་མུའུ་3000།ལྗང་འགྱུར་ནགས་བཟོ་མུའུ་2000།ནགས་ཚལ་གསོ་སྐྱོང་མུའུ་ཁྲི་1.5དང་གྲོང་གསེབ་སྔོ་འགྱུར་མུའུ400།སྔོ་ཁེབས་སླར་གསོ་མུའུ་2200བཅས་སྒྱུར་བཀོད་བྱས།མ་དངུལ་སྒོ་ཁྲི་1740བཏང་ནས་༼རི་བོར་ཤིང་འཛུགས་དང་།ལམ་དུ་མེ་ཏོག་འདེབས་པ།གཙང་པོ་མཚེའུ་བསྒྱུར་༽བཅས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་མུ་མཐུད་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱས་ཤིང་།ཁམ་བུ་མེ་ཏོག་གི་ལུང་བ་མུའུ5000དང་།གསེར་ལྷར་མེ་ཏོག་མུའུ་3800།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་ལ་མེ་ཏོག་མུའུ245འདེབས་།བྱེ་འགྱུར་ལེགས་བཅོས་མུའུ་5000བཅས་ལག་བསྟར་ཟིན།༼རི་སྔོ་ཞིང་ཆུ་དྭངས་པ་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི༽་དང་༼འདབ་པའི་མཚོན་རྟགས༽[4]ཡི་སྐྱེ་ཁམས་ནགས་ཚལ་བསྐྲུན་ཡོད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་667བཏང་ནས་གྲོང་ཚོའི་ས་ཞིང་མུའུ་4892ལེགས་སྒྲིག་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་280བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ས་གནས་འཕྲི་སྣོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལེགས་འགྲུབ་དང་།མ་དངུག་སྒོར་ཁྲི205བཏང་ནས་ཉེན་ཁ་སེལ་བའི་རྣམ་གྲངས་3ལག་བསྟར་བྱས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་146.5བཏང་ནས་ས་གཤིས་གནོད་འཚེའི་ཕྱོགས་བསྡུས་འགོག་བཅོས་མ་ལག་རང་འགུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་སོ།།
ལྔ་པ། གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་ལ་དམིགས་ནས།བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་སྐུལ་འདེད་ཟབ་མོར་སྤེལ།
ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གསར་སྐྲུན་བཅོས་སྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་བ། སྒྲིག་གཞི་བསྒྱུར་བཅོས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ཤིང་།སྒྲིག་གཞི་བཀོད་སྒྲིག་དང་འགན་ནུས་བཀོད་སྒྲིག་སྔར་བས་ལེགས་སུ་བཏང་།སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་སྲིད་གཞུང་མ་ལག་གི་འཁོར་སྐྱོད་སྔར་བས་ཚན་རྩལ་ནུས་ལྡན་ཡོང་བ་བྱས།༼གློད་སྡོམ་ཞབས་༽གསུམ་དང་།ཚོང་དོན་ལམ་ལུགས།ཞིང་ཕན་ནོར་སྲིད་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་༼་གྰ་གཅིག་ཁྱབ༽[5]སོགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཅོས་སྔར་ལས་གཏིང་ཟབ་བཏང་སྟེ།༼མང་ཤོས་ལ་ཐེངས་གཅིག་རྒྱུགས༽་པའི་དམིགས་ཚད་ལ་སྐུལ་འདེད་ནུས་ལྡན་བྱས།རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁྱབ་བཤེར་ཐེངས་བཞི་པ་སྤེལ་པ་དང་།སྲིད་གཞུང་གིས་མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱས།གཞུང་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་དང་ཁེ་ལས་སྒྱུར་བཅོས་ཕལ་ཆེ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།གཞུང་དབང་ཁེ་ལས་བསྒྱུར་བཅོས་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་ལ།གཞུང་དབང་མ་རྩ་ཇེ་ལེགས་དང་སྟོབས་ཆེར་སྤེལ་བ།དངུལ་རྩས་དངོས་གཞིའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ།དངུལ་རྩའི་ཉེན་ཁ་སེལ་བ་བྱེད་ནས་མཉེན་ཆའི་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཟམ་མི་ཆད་པར་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་ཡོད།
ཕྱི་ཕྱོགས་སྒོ་འབྱེད་མཉམ་ལས་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ཟབ་མོར་སྤེལ། ལུའུ་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་།ཀྲུའུ་ཧའེ་གྲོང་ཁྱེར།ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་རིམ་པའི་ལས་ཁུངས་བཅས་འབྲེལ་མཐུད་ཇེ་ཟབ་བྱས་ཏེ།ཤེས་ལྡན་ལས་བྱེད་མི་སྣ་86རང་རེའི་རྫོང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བསྐྱོད་པ་དང་།ཤེས་ལྡན་ལས་བྱེད་མི་སྣ་14ལུའུ་ཀྲོའུ་དང་།ཀྲུའུ་ཧའེ།ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་སུ་འགན་བཏགས་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པར་བསྐྱོད།ན་ཞི་དང་འདབ་པ་གཉིས་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོར་ཆ་སྒྲིག་རོགས་སྐྱོར་ལེགས་འགྲུབ་བྱས།རོགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས29ལག་བསྟར་བྱས་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.48བཏང་ཡོད།རིགས་ཁག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཐེངས15་སྤེལ་ལ་མི་ཐེངས་1014གསོ་སྦྱོང་བྱས།མི་224ལས་ཞུགས་གཞན་སྒྱུར་ཐུབ་སོང་།ཁྲོམ་ར་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་14སྤེལ་བ་དང་ཁེ་ལས་20ལྷག་ཙམ་ཀོང་ཀྲོའུ་དང་།ཁྲེན་ཏུའུ།ལུའུ་ཀྲོའུ་སོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ་འགྲེམས་ཚོང་བྱེད་སྒོའི་ནང་ཞུགས་ནས་ཁྲོམ་རའི་བྲིན་ཚོང་ཐབས་ལམ་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང།ཁྲོམ་རའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་27ལག་བསྟར་བྱས་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.6བཏང་ཡོད།ད་དུང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2བཏང་ནས་ཀོང་ཏུང་རྩེ་མཐའ་གི་རིག་གནས་ཐོན་ལས་ར་བ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི800ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་གྲང་ཕྲེང་མཛོད་ཉར་ཟོང་འགྲུལ་མ་ལག་བསྐྲུན་ཡོད།
དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དངོས་ཤུགས་མགྱོགས་མྱུར་དུ་སྟོབས་ཆེར་བཏང་བ། དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ།༼འདབ་པ་རྫོང་དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་བསམ་འཆར༽་དངོས་སུ་བཏོན།༼སྙིང་ཉེ།དྭངས་གཙང༽་གི་སྲིད་ཚོང་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཟབ་བཏང་ལ།དངུལ་རྩའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ལ་མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་དང་།ས་ཞིང་།མི་སྤྱོད།གློག་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་ཐག་གཅོད་བྱས་རོགས་བཟོས།དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱི་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1976.17ཆད་འགྱངས་བྱས།དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ལ་དཔྱད་མོལ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ལམ་སྲོལ་ལག་བསྟར་བྱས་ཅིང་།སྒོར་ཁྲི་500ཡི་ཁེ་ལས་ཀྱི་འགན་བཅོལ་ཐེབས་རྩ་འཛུགས་པ་རེད།༼སྐབས་བསྟུན་གཉིས་དང་ཡོངས་བསྒྲགས་གཅིག༽་གི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་བ་ནས་ཡིད་རྟོན་གཅུན་འདོམས་དང་ཁ་དན་ཚིག་ལ་མ་གནས་པར་ཆད་གཅོད་བསླབ་འདོམས་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བྱས།གསར་གཏོད་དང་།གསར་སྐྲུན།ལས་གཏོད་བཅས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་༼ཁེ་ལས་ལ་བསྒྱུར་བ་དང་ཁེ་ལས་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་ཞུགས་པར་༽་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཤིང་།དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་ཁྲོམ་རའི་དུད་ཚང་427དང་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་དུད་ཚང་99མང་དུ་ཕྱིན།དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་11གི་སྒྲིག་སྲོལ་མཐོ་གཏོང་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།
དྲུག དམངས་འཚོའི་ཐབས་ཇུས་འགན་སྲུང་ལ་དམིགས་མཐོང་བྱེད་ནས།སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་ཡོངས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ།
སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་བ །སློབ་མ་4022ཡི་ཆ་སྙོམས་སྤྱི་སྤྱོད་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་ཁྲི་119.36རོགས་རམ་དང་།བྱིས་པ1012་ལ་སློབ་གསོ་གྲོན་དངུལ་སྒོར་ཁྲི58.6མི་དགོས་པ་བཟོས།སློབ་མ་4022ལ་བཅུད་ཟས་སྒོར་ཁྲི་ཚེག་66རོགས་རམ་བྱས།སློབ་མ་3136ལ་ཞག་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གྲོན་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་248ཁ་གསབ་བརྒྱབ་ཡོད།སློབ་མ་1012་ལ་གུང་ཟས་གྲོན་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་8.56ཁ་གསབ་བྱས།རྫོང་རིམ་པའི་སློབ་གསོའི་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་མི་378ལ་སྒོར་ཁྲི61.22རོགས་དངུལ་སྤྲད་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་81དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་སློབ་མའི་འཚོ་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན།ཡིག་ཚགས་དང་གྭ་བཟོས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དབུལ་པོའི་སློབ་འབྲིང་སློབ་མ་ལ་སློབ་དུས་རེར་སྒོར་500ཡི་འཚོ་བའི་ཁ་གསབ་སྤྲད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་146བཏང་ནས་གངས་དཀར་གླིང་སློབ་གྲྭའི་གསང་སྤྱོད་ཁང་དང་།ཞོར་གཏོགས་སྒྲིག་བཀོད།རྫོང་སློབ་འབྲིང་གི་གསང་སྤྱོད་ཁང་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3854བཏང་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྐད་གཉིས་བྱིས་བཅོལ་ཁང་དང་།ཤང་གྲོང་སློབ་གྲྭ་3གྱི་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད།གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་བྱིས་བཅོལ་ཁང10དང་རྫོང་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཁྲིད་རམ་འདེགས་ཁང་།སློབ་མའི་ཉལ་ཁང་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ལ།༼སློབ་གྲྭ་ཀུན་ཁྱབ་༽ཁྱབ་གདལ་མངོན་འགྱུར་བྱས།སློབ་གྲྭའི་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་དོ་དམ་དང་དགེ་རྒན་གྱི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ལ།གྲོང་གསེབ་དགེ་རྒན་ཐོབ་ཐང་འགན་སྲུང་གི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ།སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་དགའ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་100འཛིན་སྤྲོད་བྱས་ལ།ཕུལ་བྱུང་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་པ་དང་།ཕུལ་བྱུང་སློབ་མ།ཕུལ་བྱུང་ཁྱིམ་བདག་བཅས་ལ་སྒོར་ཁྲི་24.6བྱ་དགའ་སྤྲོད།སློབ་འབྲིང་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་སྦྱངས་འབྲས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐད་གཉིས་སློབ་ཁྲིད་རིམ་པའི་བྱ་དགའ་ཨང་གསུམ་པ་ཐོབ།སློབ་མཚམས་མི་ཆད་པར་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་ཚད་འགན་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་མུ་མཐུད་དམ་འཛིན་དང་།རིག་རྩལ་གསོ་སྦྱོང་ལྟེ་གནས་3ལེགས་གཉེར་བྱས་ཡོད།སློབ་ཆུང་དུ་སློབ་གྲྭ་ཞུགས་ཚད་རྒྱ་ཆ་100་དང་སློབ་འཚམས་འཇོག་ཚད་རྒྱ་ཆ0།མཐར་ཕྱིན་ཚད་རྒྱ་ཆ100ཟིན་པ་དང་།སློབ་འབྲིང་དུ་སློབ་གྲྭ་ཞུགས་ཚད་རྒྱ་ཆ100དང་།སློབ་འཚམས་འཇོག་ཚད་རྒྱ་ཆ0།མཐར་ཕྱིན་ཚད་རྒྱ་ཆ100ཟིན་ཡོད།
འཕྲོད་བསྟེན་དང་འཆར་ལྡན་བུ་བཙའི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བ། ༼མི་དགོས་བ་བཅུ་དང་ཁ་གསབ་བཞི༽་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ་དང་༼བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཅན་བརྒྱད༽[6]་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་དང་།སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཆ་སྙོམས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཞབས་ཞུ་མ་ལག་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི2250བཏང་ནས་རྫོང་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ཕྱོགས་བསྡུས་ཐོག་ཁང་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་420བཏང་ནས་རྫོང་བོད་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་རྒན་རྒོན་ནད་གསོའི་སྨན་བཅོས་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས།དངུལ་སྒོར་ཁྲི་71.1བཏང་ནས་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་ཟ་ཁང་སྒྱུར་བཀོད་བྱས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་75བཏང་ནས་རྗོང་ཀྲུང་བོད་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་བཙོག་ཆུ་སྦུག་ལམ་བསྒྱུར་བཀོད་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་108.8བཏང་ནས་ཀྲུང་བོད་སྨན་རྩིས་ཁང་དང་།སྟོང་ཉིད་ས་ཁུལ་གྱི་ལྟེ་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་།གསུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་།ངོ་ཡག་ཐང་ཤང་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་བཅས་ཀྱི་ཚན་ཁག་བསྒྱུར་བཀོད་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།དབུལ་པོ་ནད་པ་རྫོང་ཕྱི་ནང་སྨན་ཁང་དུ་སྡོད་པའི་སྲིད་ཇུས་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་གི་མི་སྒེར་གྱི་སྨན་བཅོས་འགྲོ་གྲོན་ནི་རྒྱ་ཆ་5ནང་དུ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ།མི་2723ལ་རོགས་སྐྱོར་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་600བཏང་།སྨན་དོན་མི་སྣ་42ལ་ལས་རིགས་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཐོབ་ཡོད།ཕུལ་བྱུང་མི་སྣ24་དང་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཐོབ་པའི་མི་སྣར་བྱ་དགའ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་36མངོན་འགྱུར་བྱས།ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བུ་བཙའི་སྒྲིག་ལམ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བྱས་ནས་༼ཉུང་བཙའ་མྱུར་ཕྱུག༽་གི་ཁ་གསབ་མི་202ལ་སྒོར་ཁྲི་60.6འཛིན་སྤྲོད་བྱས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཆར་ལྡན་བུ་བཙའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་བྱ་དགའ་དང་རོགས་སྐྱོར་མི་669་ལ་སྒོར་ཁྲི་64.224དང་།དམིགས་བསལ་རོགས་སྐྱོང་མི་གྲངས125ལ་སྒོར་ཁྲི་112.08བཅས་མངོན་འགྱུར་བྱས།ཚབས་ཆེའི་འགོས་ནད་འགོག་བཅོས་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་མུ་མཐུད་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་ཏེ།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གྲོང་ཁྱེར་བསྐྱར་ཞིབ་འཕྲོད་པ་དང་།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་བདེ་ལེགས་ངང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཤང་གྲོང་དུ་གཏོད།ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཤང་གྲོང་3དང་།ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་གྲོང་ཚོ་29།ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་2།ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཐ་མག་མེད་པའི་ལས་ཁུངས་2སོགས་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད།
རིག་གནས་དང་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱ་གཞག་དར་རྒྱས་ཧུར་ཐག་བཏང་བ་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་200བཏང་ནས་མཉམ་འདྲེས་སྨྱན་སྦྱོར་ལྟེ་གནས་སྒྱུར་བཀོད་དང་རིམ་སྤོར་བྱས་ཏེ་རིགས་ཁག་གི་དྲ་སྦྲེལ་སྨྱན་སྦྱོར་ཐོག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཨང་རྟགས་བཟོས་ཡོད།༼གྲོང་གསེབ་ཏུ་འཁྲབ་སྟོན་སྐྱེལ་བ༽སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་ཐེངས་92སྤེལ་བ།མ་དངུལ་ཁྲི་10བཏང་ནས་ས་གནས་དེ་གའི་ན་གཞོན་གཞས་པ་སོགས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་གསར་བའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་ཞུགས་པ།རྩོམ་ཆོས་གསར་པ་10གསར་རྩོམ་བྱས་ཡོད།ཨ་ཤི་དང་དཔྲལ་ཡུལ་བར་མ་གྲོང་ཚོ་ནི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་གནས་དབུལ་སྐྱོར་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོར་བདམས་པ་དང་།མ་དངུལ་ཁྲི་100ལྷག་ཙམ་བཏང་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ70འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ་བ།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་200བཏང་ནས་རི་མཐོའི་སྐུད་མེད་འཕེན་གཏོང་ས་ཚུགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས།དུད་ཚང་805ལ་༼དུད་ཚང་ཀུན་ཁྱབ༽་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་དང་དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་ལྷུ་ལག་བརྗེ་བའི་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།འདབ་པ་ཁུལ་གྱི་3+3སློབ་གྲྭའི་སྐབས་དང་པོའི་འགྲན་ཚོགས་སོགས་རིག་རྩལ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་དང་།ཁུལ་གྱི་སྐབས་གསུམ་པའི་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཐོག་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་2དང་།དངུལ་གྱི་རྟགས་6ཟངས་ཀྱི་རྟགས་མ་1།མཆོང་རྒྱུག་འཕེན་གསུམ་མདུན་གྱི་ཨང་རིམ་༨དང་།ཀུན་སྤྱོད་དར་སྲོལ་བྱ་དགའ་བཅས་ཐོབ་ཡོད།རྒྱལ་སྲུང་དང་།རྒན་རྒོན།མ་བུ།གནམ་གཤིས།དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས།བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས།ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་བདེ་བླག་ངང་གོང་དུ་འཕེལ་དགོས།
སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་མཐུད་ངང་མཐོ་རུ་བཏང་བ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཞུགས་མི་སྣ་320གསར་དུ་འཕར་བ་དང་།ལས་ཤོར་མི་སྣ་20བསྐྱར་དུ་ལས་ཞུགས་ཐུབ་སོང་།ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཚད་4.2%ནང་དུ་ཚོད་འཛིན་བྱས།སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གནས་༡༠༠གསར་སྣོན་དང་།ནུས་རྩལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ཐེངས་17་མི་གྲངས་744བྱས།སློད་ཆེན་མཐའ་ཕྱིན་སློབ་མ་6གི་ལས་དོན་གསར་གཏོད་དང་།ལས་གཏོད་ཁག་ཐེག་དངུལ་བུན་དུད་ཚང24སྒོར་ཁྲི་140བྱས་ནས་མི་60ལས་ཞུགས་ཐུབ་སོང་།༼སློབ་མཚམས་མི་ཆད་པ་དང་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་ཚད་འགན་སྲུང༽་གི་རིག་གནས་ཁ་གསབ་སློབ་གསོ+རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་ལས་དོན་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་168བཏང་ནས་ལོ་16ནས་18བར་གྱི་ལོ་ན་མ་སོན་པའི་སྐྱེ་བོ་82ལ་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་ལ་དམིགས་ས་རང་བཞིན་གྱི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་བྱས།ཐེར་འདོན་ཞུ་གཏུག་ཁག་27བདག་སྤྲོད་བྱས་ནས་ངལ་རྩོལ་པར་ཆད་འགྱངས་གླ་ཆ་སྒོར་ཁྲི200ལྷག་ཙམ་རག་ཐབས་བྱས་ལ།མ་དངུལ་ཁྲི་1250བཏང་ནས་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་གསར་གཏོད་གསོ་སྐྱོང་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་མ་ལག་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ།སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་སྣ་མི་31714ཟིན་པ་དང་།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་མི་སྣ་རྒན་གསོའི་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་མི་སྣ་18716ཟིན་པ།ལས་བྱེད་པ་རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་མཁན་མི་2222ཟིན་ཡོད།ཁེ་ལས་རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་མཁན་མི་1909དང་།ལས་རྨས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་མཁན་མི་3655བཅས་ཟིན་ཡོད།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དམའ་སྲུང་བྱ་ཡུལ་མི་སྣ་4768ནས་4446་ལེགས་སྒྲིག་དང་།གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམའ་སྲུང་བྱ་ཡུལ་མི་སྣ་1118ནས་568ལེགས་སྒྲིག་བྱས།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་གྱི་དམའ་སྲུང་ལ་སྒོར་ཁྲི་1292.5དང་།དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་རོགས་སྐྱོར་རེ་ཞུའི་བསྙེན་བཀུར་སྒོར་ཁྲི་176.3།དབང་བོ་སྐྱོན་ཆ་ཅན་༼ཁ་གསབ་ཁག་གཉིས༽[7]ལ་སྒོར་ཁྲི་85.6དང་།དྭ་ཕྲུག་གི་འཚོ་བ་གསོ་སྐྱོང་ལ་སྒོར་ཁྲི་17.9།སྤྲང་འཁྱམ་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3.5།གནས་སྐབས་རོགས་སྐྱོབ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་13བཅས་བཏང་བ་ཡིན།མ་དངུལ་ཁྲི35བཏང་ནས་ཁྲོང་ཁྱེར་ཉིན་མོའི་རྟ་རྟོག་ལྟེ་གནས་འཛུགས་པ་དང་།༼གཞི་རིམ་དུ་སྐྱོད་པ་དང་།དཀའ་གནད་སེལ་བ།བྱ་བ་དངོས་སྒྲུབ་པ།དམངས་འཚོར་ཕན་པ༽་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས་དངོས་ཟོག་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་874.5བཏང་།དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དམག་ཞབས་ཐིམ་པའི་དམག་མིར་གཅེས་སྐྱོང་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ཆེད་དོན་ཐེབས་རྩ་སྒོར་ཁྲི་200འཛུགས་པ་ཡིན།
བདུན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་བརྟན་ལྷིང་ལ་དམིགས་ནས།དེང་རབས་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་འཛུགས་པ།
སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ཆུ་ཚོད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་བ། སྤྱིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཞབས་ཞུ་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་ཇེ་མགྱོགས་དང་།བཅའ་ཁྲིམས་རོགས་སྐྱོང་ཐེངས་གྲངས436་ཟིན་ཡོད།ཁྲིམས་ལྟར་ཡིག་བསྐུར་ངོ་བཅར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་དང་སྣ་མང་ཅན་གྱི་འདུམ་འགྲིག་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ།འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་གྲལ་བཤེར་སེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་གྱོད་གཞི་68གྲལ་བཤེར་དང་འདུམ་འགྲིག་བྱས།གྱོད་གཞི་67འདུམ་འགྲིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་།ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཚད་རྒྱ་ཆ98.5ཟིན་ཡོད།འདབ་པ་རྫོང་རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཞུང་དོན་ཁང་གིས“བདུན་ལྔ་”ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་དུས་འབྲིང་གི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་དུ་བདམས་པ་དང་།ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་ལ་བདམས་པ་རེད། ཁུལ་་ཨུ་དང་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལྟར་བཅོས་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་སྔོན་ཐོན་ཐུན་མོང་ལ་བདམས་པ་དང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་གདེང་འཇོག་དེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཨང་བརྒྱད་པ་དང་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཨང་དང་པོ་ཡིན།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1736བཏང་ནས་ལྟ་སྲུང་ཁང་དང་བཀག་སྐྱིལ་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་269བཏང་ནས་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ་46ཀྱི་༼དཀར་གསལ་ལས་གྲྭ༽[8]འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་ཡིན།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་334བཏང་ནས་རྫོང་ཁྲིམས་འཛིན་ཅུས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁང་འཛུགས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1442བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་མཉམ་འགུལ་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་།དངུལ་སྒོར་ཁྲི་28བཏང་ནས་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་དྲག་ཆས་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་གཞི་རིམ་དྲག་ཆས་པུའུ་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་ཚད་ལོན་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ཡོད།
སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས། ཁ་བྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་།ཁ་བྲལ་སིལ་འཛུམ་གཏོར་བཤིག་ལ་རྡུང་རྡེག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཏང་བ།ནག་སེལ་གཤེད་འཇོམ་དང་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་དང་།འབུར་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བྱས།སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་གི་ཉེན་ཁ་དཔྱད་དཔོག་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ཆེད།མཐའ་མཚམས་མཉམ་ལས་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་2འཚོགས་པ་ཡིན།ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་གི་བྱ་སྤྱོ་ལ་རྡང་རྡེག་ཚ་ནན་བཏང་ནས་ཉེས་དོན་ཐོ་འགོད་གྱོད་གཞི་23དང་།ཉེས་དོན་བཀག་ཉར་བྱས་པའི་མི་20དང་མི་9འཛིན་བཟུང་བྱས།དྲ་ཐོག་གི་བྲོས་བྱོལ་ཉེལ་ཅན་6ཡང་འཛིན་བཟུང་བྱས།མེ་མདའ་11དང་འབར་རྫས་གཙང་སེལ་གྱི་ཆེད་དོན་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ།མདེའུ་རིགས་སྣ་ཚོགས་139དང་།མེ་འདེན་སྦུ་གུ157།འབར་རྫས་62།མེ་འདྲེན་ཐག་110བཅས་རྩིས་ལེན་བྱས་ཡོད།
མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། འཕེལ་རྒྱས་གྲོང་ཚོ་དང་གངས་གླིང་དགོན་ནི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་དུ་བདམས་པ་དང་།རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ངང་བཏོད་ཐུབ་སོང་།ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ།སི་ཁྲོན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དང་མཉམ་ལས་གྲོས་མཐུན་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་40སློབ་སྦྱོང་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱས།ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་གནད་དོན་ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ལ་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་།ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔལ་ཡོན་ཞི་མཐུན་དགོན་སྡེ2དང་རྒྱལ་གཅེས་ཁྲིམས་སྲུང་གི་དཔེ་བཟང་གྲྭ་བཙུན་25འོས་སྦྱོར་བྱས་པ་རེད།དགོན་སྡེའི་རིགས་དབྱེའི་དོ་དམ་ཚད་ལོན་རིམ་སྤོར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྔར་བས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ་དང་།ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགོན་སྡེའི་དོ་དམ་ལས་དོན་གྱི་ཡུལ་དངོས་ཚོགས་འདུ་རང་རྫོང་དུ་བདེ་བླག་ངང་འཚོགས་བ་ཡིན།རྒྱུན་གཏན་དང་ཡུན་ཕན་གྱིས་༼ལྔ་གཉིས་གསུམ་༽གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཞིང་།༼ལྔ་གསུས་གསུམ༽་ལས་དོན་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་བྱས།དགོན་སྡེའི་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུ་མུ་མཐུད་དུ་ལེགས་སུ་གཏོང་ནས་རྣམ་གླིང་དགོན་གྱི་གེགས་རྗེས་བསྐྱར་སྐྲུན་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི1503བཏང་ནས་དགོན་སྡེ6ཡི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ལ།གྲྭ་བཙུན་གྱི་གྲོང་གསེབ་མཉམ་ལས་སྨན་བཅོས་ལམ་ལུགས་གསར་པ་དང་།སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ།རྒན་གསོའི་འགན་བཅོལ་བཅས་ནང་ཞུགས་ཚད་100%ཟིན་ནས་ཆོས་ལུགས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད།
འཕྲལ་སྡོམ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་པ། བདེ་འཇགས་ཀྱི་མངོན་མེད་ངན་རྐྱེན་ཁག་1354ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དང་།བཅོས་སྒྲིག་བརྡ་ཐོ་338བཏང་བ།ཁེ་ལས་8ལས་འཚམས་བཞག་པ།སྲིད་འཛིན་ཆད་གཅོད་84ཡོད།དངུལ་ཆད་སྒོར་ཁྲི་39.96བཅད་ལ།ལོ་ཧྲིལ་པོར་ཐོན་སྐྱེད་བདེ་འཇགས་ཤི་རྨས་ཀྱི་ལས་འཛོལ་གཅིག་ཀྱང་མེད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་50བཏང་ནས་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྔོན་ཚུད་ཉེན་བརྡའི་ལས་སྟེགས་བསྐྲུན།སྒོར་ཁྲི་28.8མང་དུ་བཏང་ནས་མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་གནམ་གཤིས་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོ་བའི་ལས་དོན་བདེ་བླག་ངང་སྤེལ་བ་འགན་ལེན་བྱས།འཕྲལ་སྡོམ་ནང་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཆུ་ལོག་དང་།ཞོད་སྐྱོན།ས་གཤིས་ཀྱི་གནོད་འཚེ།ནགས་ཚལ་དང་རྩ་ཐང་གི་མེ་སྐྱོན་སྔོན་འགོག་དང་ཐག་གཅོད་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཏན་ཏིག་བརྒྱག་པ།བཟའ་བཅའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་ཚད་གཞི་ནན་ཤོས་དང་།ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ནན་ཤོས།ཆད་གཅོད་ནན་ཤོས།འགན་འཁྲི་རྩད་གཅོད་ནན་ཤོས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕེ་ཐོག་གི་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད།
བརྒྱད། སྲིད་གཞུང་གི་ཞབས་ཞུ་མཐོར་འདེགས་ལ་དམིགས་ནས།མི་དམངས་ལ་ཡིད་ཚིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་དགོས།
ཁྲིམས་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ།ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཁྲིད་སྟོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་འཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྱོང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བརྟན་དུ་གཏོང་བ།ཁྲིམས་བཀོད་དབང་མཚམས་དང་གོ་རིམ་ལ་བརྟན་ནས་རང་གི་ཁེ་དབང་སྤྱོད་པ་དང་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་དགོས།ལས་དོན་གལ་ཆེན་དང་གནད་དོན་གལ་ཆེན་རྫོང་ཨུ་ལ་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་།མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་བཅའ་ཁྲིམས་གྱི་ལྟ་སྐུལ།ལས་དོན་གྱི་ལྟ་སྐུལ།སྲིད་གྲོས་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་བཅས་རང་འགུལ་ངང་དང་ལེན་ཞུས།མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲོས་འགོ་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི་གྲོས་གཞི་100ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབས་ཤིང་།ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན་པའམ་ཐག་གཅོད་བྱེད་བཞིན་པའི་གྲོས་འགོ་དང་གྲོས་གཞི་ཁག་སོ་སོར་བརྒྱ་ཆ་93.65དང་བརྒྱ་ཆ་90ཟིན་ཡོད།ལྟ་ཞིབ་ཨུ་ལྷན་དང་།ཁྲིམས་ཁང་།ཞིབ་དཔྱོད་ཁང་བཅས་དང་འབྲེལ་གཏུག་མཐུན་སྦྱོར་བྱ་རྒྱུར་སྔར་བས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ནས་ཁྲིམས་འཛིན་དང་།གླེང་ཕྱོགས།སྤྱི་དམངས་བཅས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་རང་རྟོགས་ངང་དང་ལེན་དགོས།ཁྲིམས་ལྟར་སྲིད་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ།སྲིད་འཛིན་གྱི་ཐབས་ཇུས་གལ་ཆེན་ཁྲིམས་བཀོད་གོ་རིམ་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱེད་ཅིང་།ཁྲིམས་མཐུན་དང་།ཚན་མཐུན།དམངས་གཙོའི་ཇུས་ཐག་གཅོད་པ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ནས་སྲིད་གཞུང་ལ་ཀུན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་ངོ།
ཕན་ནུས་ཆེ་བའི་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ།ལས་གནས་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་དང་།ལྟ་ཞིབ་འགན་འདྲི་ལམ་ལུགས།ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་ལམ་སྲོལ་བཅས་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་བྱེད་དགོས།སྒྱིད་ལུག་བྱ་སྤྱོད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཤུགས་དང་།གསར་གཏོད་ཀྱི་ནུས་པ།སྟོབས་ཤུགས་དངོས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས།༼གློད་སྡོམ་ཞབས་ཞུ་གསུམ་༽གྱི་སྒྱུར་བཅོས་རྒྱུན་མཐུན་ངང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས།བརྒྱུད་རིམ་ཁུ་བསྡུ་དང་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུ།ལས་ཕྱོད་མཐོ་རུ་བཏང་བཅས་བ།༼དྲ་སྦྲེལ།སྲིད་དོན༽་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ནས་སྲིད་དོན་དང་ཆ་འཕྲིན་ཡོངས་བསྒྲགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཅིང་མང་ཚོགས་འགྲོ་སྐྱོད་ཉུང་དུ་གཏོང་ཡོད།
སྤྱོད་གཙང་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ།༼ལས་གནས་གཅིག་ལ་འགན་འཁྲི་གཉིས༽ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཅིང་།ཀྲུང་དབྱང་་དང་།ཞིང་ཆེན།ཁུལ།རྫོང་བཅས་ཀྱི་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་གཏན་ཁེལ་ཁག་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱས།༼སྤྱོད་ཚུལ་བཞིའི་༽གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ཤུགས་ཆེན་དང་༼གཞུང་གྲོན་གསུམ་༽གྱི་གཏོང་སྒོ་ཚོད་འཛིན་ནན་དུ་བྱེད་ལ།སྤྱོད་ཚུལ་འཛུགས་སྐྱོང་རྒྱུན་གཏན་ཅན་དང་ཕུགས་ཕན་ཅན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས།རྫོང་སྲིད་གཞུང་ཏང་ཙུའུ་ཡིས་རྫོང་འགྲིམ་འགྲུལ་ཅུས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པས་སྒྲིག་འགལ་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པའི༼གྱོད་གཞིར་གཞིགས་ནས་རྨོངས་གཉིད་ལས་སད་པའི༽་ཆེད་དོན་དམངས་གཙོ་འཚོ་བའི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་ནས།བསླབ་བྱ་གཏིང་ཟབ་བླངས་ལ།གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་དང་།འགག་རྩའི་ལྷུ་ཚིགས།གཙོ་གནད་ལས་གནས་བཅས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་མངོན་གསལ་དད་པོས་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས།ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱད་རྣམ་གྲངས་68ཡོད་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2438.6ཞིབ་བཤེར་ཉུང་གཏོང་བྱས་པ་དང་།རྩིས་བཤེར་རྣམ་གྲངས་26དང་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་སྤྲོད་དགོས་པའི་ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2098.72ཟིན།དོ་དམ་ཚད་ལྡན་མིན་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3876.2་དང།ཞིབ་བཤེར་ཉུང་འཕྲི་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་134.39ཟིནཡོད།ལྐོག་ཟ་དང་རུལ་སུངས་ཆད་གཅོད་ལ་བཀག་སྡོམ་ཁུལ་མེད་པ་དང་།ཡོངས་སུ་ཁེངས་པ།བཟོད་སྒོམ་གཏན་ནས་མི་བྱེད་པ་བཅས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ནས།ལྟ་སྐུལ་སྒྲིག་བསྟར་འགན་འདེད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་ནས་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་གཙང་སྲོལ་བཟང་སྔར་བས་ཚོར་དུ་བཅུག་གོ།
འཐུས་མི་དང་ཨུ་ཡོན།བློ་མཐུན་རྣམ་པ་ཚོ།གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་ནི་ཁུལ་ཨུ་དང་།ཁུལ་སྲིད་གཞུང་།རྫོང་ཨུ་བཅས་ཀྱིས་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་ཚུལ་མཐུན་ཐབས་ཇུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་མ་ཟད།རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་།རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རྫོང་ཡོངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་འབྲས་བུའང་ཡིན།འདི་རུ་ངས་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཚབ་ཞུས་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འདབ་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དོ་ཁུར་དང་།འཛུགས་སྐྲུན་ནང་ཞུགས།འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་རིམ་ཁག་འགོ་ཁྲིད་དང་།འདབ་པར་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ལུའུ་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་།ཀྲུའུ་ཧའེ་གྲོང་ཁྱེར།བཅའ་སྡོད་དམག་མི།ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་བྱས་པའི་བློ་མཐུན་རྒན།མ་དངུལ་འཇོག་པའི་ཁེ་ལས།སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པ་དང་ལས་རིགས་ཁག་གི་མི་སྣ་དག་ལ་སྙིང་དབུས་ནས་ཐུགས་རྗེ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་གུས་འདུད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གྲུབ་འབྲས་ཁས་བླངས་པའི་མཚུངས་སུ།ང་ཚོས་ཀྱང་རང་རེར་རྫོང་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་ད་དུང་དཀའ་ངལ་དང་མི་འདང་ས་མང་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཐོང་བ་སྟེ།གཙོ་བོ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱི་འབོར་ཆུང་བ་དང་།དཔྱ་ཁྲལ་ཡོང་ཁུངས་བརྟན་པོ་མེད་པ།ནོར་སྲིད་འབབ་འཕར་དཀའ་བ།གཏོང་ལེན་གྱི་འགལ་ཟླ་ཆེ་བ་བཅས་ནི་སྔར་བཞིན་ང་ཚོས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བའི་༼དཀའ་གནད༽་ཆེ་ཤོས་ཡིན།ཐོན་ལས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་མི་ལེགས་པ་དང་།རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འདེགས་སྐྱོར་ཞན་པ།ལྷག་པར་དུ་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་དང་རྣམ་གྲངས་བཟང་པོ་མང་པོ་མེད་པ།གཙོ་ཁྲིད་ཐོན་ལས་ད་དུང་གཞི་ཁྱོན་གྱི་ཕན་འབྲས་དང་འགྲན་རྩོད་དགེ་མཚན་ཆགས་མེད་པ་བཅས་ནི་སྔར་བཞིན་ང་ཚོས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་སུ་གཏོང་པའི་༼ཞན་ཆ༽་ཆེ་ཤོས་ཡིན།༼ལྷུག་གཏོང་།དོ་དམ།ཞབས་ཞུ༽་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་མཐར་ཕྱིན་པ་གཏོང་མེད་པ་དང་།མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལས་དོན་སྒྲུབ་སྐབས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དང་།རྐང་རྒྱག་མང་བ།སྒུག་ཡུན་རིང་བ་སྣང་ཚུལ་ད་དུང་གནས།ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་གཉེར་སྐྱོང་ཐད་མ་དངུལ་མཐོ་བ་དང་མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་དཀའ་བ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྔར་བཞིན་ང་ཚོས་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་༼འགག་གནད༽་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན།ལས་བྱེད་པ་ཁ་ཤས་ལ་ཞབས་ཞུའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཤུགས་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་།འགན་ཁུར་གྱི་སྙིང་སྟོབས་ཞན་པ།ལས་དོན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དྲང་པོ་མིན་པ་དང་དོན་འཁྱོལ་མི་མཛེས་བ།ལས་དོན་སྐུལ་འདེད་བྱས་རྗེས་ད་ཟད་སྒྲུབ་ལ།ལས་དོན་གྱི་ནུས་པ་དང་ཐབས་ཤེས་ད་དུང་གནས་བབ་གསར་པའི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམ་ཐུབ་མེད་པ་སོགས་ནི་སྔར་བཞིན་ང་ཚོས་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བའི་༼དཀའ་གནད་༽ཆེ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན།གོང་གི་གནད་དོན་དེ་ཚོ་ཁྲོད་དུས་ང་ཚོས་མི་དམངས་ལ་འགན་ཁུར་ཆེས་ཆེར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་བཟུང་ནས།སེམས་ཤུགས་བརྒྱ་འགྱུར་དང་།བརྩེ་སེམས་ལྡབ་སྟོང་།ཐག་གཅོད་ནན་ཏན་བཅས་བྱེད་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་བ་དང་མངགས་བཅོལ་ཟབ་མོ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏན་ནས་གཏོང་བ་མིན
༢༠༢༠ལོའི་ལས་ཀའི་འོས་འགན།
༢༠༢༠ལོར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་དང་ལོ་བརྒྱ་དང་པོའི་འབད་འཐབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཕུ་ཐག་གཅོད་པའི་ལོ་དང་།༼ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་༽གྱི་འཆར་འགོད་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་༼ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞི༽་ཡི་འཆར་འགོད་ཇུས་འགོད་བྱེད་པའི་ལོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ནི།ཞི་ཅིན་ཕིང་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་སྟོན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་དང་།ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ།གསུམ་པ།བཞི་པའི་དགོངས་དོན་དང་།སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་སི་ཁྲོན་གྱི་ལས་དོན་རབ་དང་རིམ་པའི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས་ལ།ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་བ་དང་།ཐེངས་ལྔ་པ།ཐེངས་དྲུག་པའི་དགོངས་དོན་དང་།ཁུལ་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོས་ཐེངས་དྲུག་པ།ཐེངས་བདུན་བ།ཐེངས་བརྒྱད་པའི་དགོངས་དོན།རྫོང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པ་དང་།བདུན་པ།བརྒྱད་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཡང་བྱེད་དགོས།བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་ལས་དོན་གྱི་སྤྱིའི་གཞི་གདངས་ལ་དམིགས་ནས།༼ཕྱོགས་ལྔ་གཞི་གཅིག༽སྤྱིའི་བཀོད་པ་གཅིག་གྱུར་འཆེ་འགོད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ལ།༼ཕྱོགས་ཡོངས་བཞི༽ཡི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་དགོས།༼འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལྔ༽་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་།ཁུལ་ཨུའི་༼123456༽་སྤྱིའི་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དོན་འཁྱོལ་ནན་ཏན་བྱེད་ནས།༼སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་འཛུགས་པ་དང་།ཡུལ་སྐོར་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ།ཤེས་ལྡན་མི་སྣར་བརྟེན་ནས་རྫོང་དར་རྒྱས་བཏང་བ།ཁྲིམས་ལྟར་རྫོང་སྐྱོང་བ༽་བཅས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་ཆེན་པོ་བཞི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ལག་བསྟར་དང་།རྒྱབ་ཁབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྱོང་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་དང་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་མགྱོགས་མྱུར་གཏོད་པ།རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དཔེ་སྟོན་རྫོང་དང་ཐན་ཧྥུའུ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་གྲགས་ཅན་རྫོང་གཏོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ།༼བརྟན་པོ་དྲུག་༽་དང༼་འགན་ལེན་དྲུག༽[9]གི་བླང་བྱ་ལྟར་ལས་དོན་ཁག་ཏན་ཏིག་སྒྲུབ་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་དམག་འཐབ་ཡག་པོ་རྒྱག་དགོས།གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་ནས་གོམ་སྟབས་གཅིག་མཚུངས་ངང་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་བྱེད་དེ༼མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་སྐྱེ་ཁམས་དང་།གསར་གཏོད་སྒོ་དབྱེ།དར་རྒྱས་འབྱོར་འབྲིང་༽བཅས་ཀྱི་འདབ་པ་གསར་པ་ཧུར་ཐག་གིས་བསྐྲུན་དགོས།
༢༠༢༠ལོར་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་དཔག་དམིགས་ཡུལ་ནི།ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱོད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་13.8མངོན་འགྱུར་བྱེད་ནས།བརྒྱ་ཆ་5.2འཕར་དགོས་པ་དང་།བཟོ་ལས་འཕར་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.33ཟིན་ནས་བརྒྱ་ཆ་9%འཕར་དགོས།སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་27.6གཏོང་ནས་བརྒྱ་ཆ་14.6%འཕར་བ།ས་གནས་སྤྱི་བཏང་གི་སྤྱིའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.62ཡིན་པས་བརྒྱ་ཆ་10.8འཕར་དགོས།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཛད་རྫས་སིལ་ཚོང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.81ཡིན་པས་བརྒྱ་ཆ་10.3འཕར་བ།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་40788ཟིན་ནས་བརྒྱ་ཆ10.5་འཕར་དགོས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་སྒོར་14555ཟིན་ལ་བརྒྱ་ཆ་10.5འཕར་བ་བཅས་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད་ནས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྫོང་གྲོང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་དང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ལས་དོན་གྱི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་གསར་འཛུགས་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་འབད་དགོས།
དམིགས་འདེན་འདི་དག་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས་ན།ང་ཚོས་འོག་གི་ལས་དོན་བསྒྲུབ་དགོས།
གཅིག རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་།ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་སྒྲིག་ལམ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སླར་གསོ་དགོས།
ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ་དང་།སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ལས་དོན་ཁག་ཞིབ་ཚགས་ངང་དམ་འཛིན་དགོས།༼ཕྱི་འགོག་ནང་འདྲེན་དང་ནང་འགོག་བསྐྱར་འགོག༽་གི་ལས་འགན་ཁག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དེ་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་གནས་བབ་བཟང་པོ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གཏན་ནས་གཏོང་མི་རུང་།ལས་ཀ་སླར་གསོ་དང་ཐོན་སྐྱེད་སླར་གསོ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་སྟེ།ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ནས་2020ལོའི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་གྱི་བྱེད་ཐབས་ཁག་13མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་པ།གནད་ཆེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་།ལྟ་སྐུལ་ཞིབ་བཤེར་དང་སྐུལ་སྒྲུབ།འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་བཅས་ནན་པོར་བྱེད་དགོས།ལས་དོན་མི་སྣ་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་པ་དང་།མ་བཅོས་རྒྱུ་ཆ་མཁོ་འདོན་ཐུབ་པ།ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་ཐུབ་པ་བཅས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འགན་ལེན་བྱེད་དེ་ཁེ་ལས་དང་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་དགོས།ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཅིང་།བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འོག གསར་གཏོད་རིགས་སྒྱུར་དང་འཛད་སྤྱོད་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ནས་རིམས་ནད་ཁྲོད་ཚོད་འཛིན་དང་བསྡམས་བཅད་ཐེབས་པའི་འཛད་སྤྱོད་གློད་དགོས།ད་དུང་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ཁྲོད་ཐོན་པའི་འཛད་སྤྱོད་གསར་པ་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ།ཚོང་རའི་མཁོ་སྤྲོད་འགན་ལེན་ལེགས་པོ་བྱེད་དེ།འབྲུ་སྣུམ་དང་།སྔོ་ཚལ།ཤིང་འབྲས།ཤ་སྒོང་འོ་མ།ཆུ་ཐོན་དངོས་རྫས་སོགས་འཚོ་བའི་ཉེར་སྤྱོད་དངོས་རྫས་གལ་ཆེན་གཏོང་འདྲེན་བྱ་རྒྱུར་དམ་འཛིན་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཅིང་།ཁྲོམ་རའི་མཁོ་སྤྲོད་བྲིན་མི་རྒྱུག་པ་དྱེད་དགོས།འཛད་སྤྱོད་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཚོང་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ནན་པོ་གཏོང་སྟེ།རིན་གོང་སྤར་བའི་ཆ་འཕྲིན་སྤེལ་བ་དང་།འབེལ་ཉོ་དཀོན་འཚོང་།རིན་གོང་ཧམ་སྤར།ལྐོག་འབྲེལ་གྱིས་རིན་གོང་སྤར་བ།ཚོང་ཟོག་རྫུན་མ་དང་སྤུས་ཞན་བཟོ་འཚོང་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྡུང་རྡེག་ནན་པོ་གཏོང་དགོས།
གཉིས། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་དབུལ་སྒྲོལ་མཇུག་བསྡུ་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་དགོས།
གྲོང་གསེབ་མི་འབོར་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་མུ་མཐུད་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་དེ།དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཞིབ་བཤེར་དང་།༼ཕྱིར་མིག་ལྟ་བ་དང་ཕྱིར་ལོག་རོགས་རམ་༽རྒྱུན་རྣམ་དུ་སྤེལ་དགོས།འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མཁོ་བའི་ས་ཆ་སྣོན་འཕྲི་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཚད་ལྷག་མ་ཚོང་རར་བཏོན་ནས་ཉོ་ཚོང་བྱ་རྒྱུ་མངོན་འགྱུར་དགོས།དབུལ་སྒྲོལ་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་བྱ་ཡུལ་ལ་མུ་མཐུད་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་དབུལ་ཞྭ་ཕུད་པ་ལ༼བཞི་མི་ཕུད་པ༽བྱ་རྒྱུ།མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.22བསྡུ་སྒྲིལ་བྱས་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་སྲ་བརྟན་མཐོར་གཏོང་།རྣམ་གྲངས་62ལག་བསྟར་བྱེད་དེ་ཞན་ཆ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གསབ་པ།དུས་མཇུག་ཏུ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཐབས་དང་དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་༼འགོག་ལམ་རྗེས་མ༽་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་ནས་༼དབུལ་ཕོངས༽་བསྐྱར་ལུག་གི་སྣང་ཚུལ་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས།དབུལ་བྲལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ལྡོག་འདྲེན་གནད་དོན་༼གཙང་སེལ་༽བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་ཅིང་།དབུལ་བྲལ་འགག་སྒྲོལ་མཇུག་བསྡུ་དམག་འཐབ་ཀྱི་ལས་དོན་དང་།རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ཁྱབ་ཞིབ་བཤེར་གྱི་གྲ་སྒྲིག་ལས་དོན་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་ནས་ལས་འགན་ཁག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོའི་ངང་མཇུག་སྒྲིལ་བ་འགན་ལེན་བྱེད་པ་མ་ཟད།མི་དམངས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་ཐོབ་པ་དང་།ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་ཐེག་ཐུབ་པ་དགོས།ཟླ་3པའི་ཚེས་12ཉིན་འདབ་པ་རྫོང་དང་ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་ལས་དོན་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན་ལ་དམིགས་ནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་༼ཞིང་ལྗོངས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་བ་དང་།ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་རྫོང༽་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་དོན་སྤེལ་བ།
གསུམ། ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོལ་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་དུ་བསྡུས་ནས་རྫོང་ཁོངས་དཔལ་འབྱོར་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གཏོད་དགོས། ༼ཐེན་ཧྥུའུ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་གྲགས་ཅན་༽རྫོང་ཁག་དང་པོའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་།༼སྐོར་བ་གཅིག་དང་།བར་ཁྱམས་གཅིག ཁུལ་མང་༽[10]བཅས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་འཛུགས་བ།ཉི་རྟེན་5Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དང་།རྩྭ་ཐང་དམར་པོ་4Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ།A3རིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་2བཅས་བསྐྲུན་ཡོད་དེ།རྒྱབ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གཏོད་རྒྱུ་ལ་བརྩོན་ལེན་དགོས།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་A5རིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་ཁུལ་གཏོད་པའི་ལས་དོན་འཆར་འགོད་བྱེད་འགོ་ཚུགས།རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ཡོངས་ཁྱབ་ཞིབ་བཤེར་དང་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་འཆར་འགོད་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ།རྩྭ་དམར་འདམ་རའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་སྒོ་ཆེན་དང་དེ་བཞིན་ལེ་ལག་ཚང་བའི་སྒྲིག་བཀོད།རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་རྒྱུའི་མཛེས་ལྗོངས་གཏོད་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་གི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་6800གཏོང་ནས་རྩྭ་ཐང་དམར་པོའི་ཡུལ་སྐོར་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དང་།རྫོང་གྲོང་གི་༼ཉིན་གཅིག་ཡུལ་སྐོར༽་གྱི་ཡུལ་སྐོར་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད།ཚེ་རོགས་ཤང་བུ་ངེས་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་ཚོ་ཧྲིལ་པོར་གཏོད་པ།མཚེའུ་ཡུལ་སྐོར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་ས་ཚིགས།རིན་གྲོང་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས།“གསང་སྤྱོད་སྒྱུར་བཅོས”བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།ས་འོག་ཚ་ནུས་ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ་དང་།སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་དང་གཅུན་སྡོམ་རང་བཞིན་གྱི་ཚོད་འཛིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཤུགས་ཆེན་དྱེད་དེ།རུ་བུ་ཁྲ་ཁ་དང་།ད་ལི།རི་མེ།ཚ་ཟེར།གྲོང་སྟོད་བཅས་ཀྱི་ཆུ་ཚན་སྤུས་རྟགས་གཏོད་དགོས།ད་ཡོད་ཆུ་ཚན་གྱི་རིམ་པ་མཐོ་རུ་གཏོང་སྟེ་མ་དངུལ་ནང་འདྲེན་བྱེད་ནས་ཆུ་ཚན་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་བས་མང་བ་གསར་སྤེལ་དགོས།ཚན་རྩལ་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་ནས་ས་བབ་མཐོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འཕྲོ་ཐིག་ལྟ་དཔྱད་ཚད་འཇལ་ས་ཚིགས་དང་།ཉི་མའི་རླུང་གི་གློག་རླབས་གྲུབ་པའི་རྒྱབ་ཤེལ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས།ཡུལ་སྐོར་ཁྲོམ་རའི་སྒྲིག་ལམ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་སྟེ།ཡུལ་སྐོར་དོ་དམ་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་དང་ཡུལ་སྐོར་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས།ལོ་ཧྲིལ་པོར་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་395སྣེ་ལེན་ཞུས་ནས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་43.45བྱུང་དགོས།
ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རྣམ་གྲངས་མ་དངུལ་གྱི་སྐུལ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ། རྣམ་གྲངས་མ་དངུལ་འཇོག་རྒྱུ་དེ་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་གལ་ཆེན་ནང་གི་འགངས་ཆེར་བརྩི་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་ཅིང་།༼ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་བཞིའི་༽འཆར་འགོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་མཇུག་འགྲིམ་རྒྱུ་འགན་ལེན་དང་།༼ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་ལྔའི༽འཆར་འགོད་སྒྲིག་བཟོ་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད་དགོས།ཞན་ཆ་གསབ་པ་དང་གཏིབ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས་ཁག་ཇུས་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས།༼རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་གསར་པའི༽་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་ཁག་འབྲེལ་མཐུད་འཆར་འགོད་དང་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས།རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་143ལག་བསྟར་བྱས་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་59.12བཏང་།ལོ་ཧྲིལ་པོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་27.6འཇོག་རྩིས་ཡོད།ཉི་ནུས་དང་རླུང་ནུས་སོགས་ནུས་ཁུངས་གཙང་མ་གསར་སྤེལ་བྱེད་པར་རྒྱུན་མཐུད་དུ་ནང་འདྲེན་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་སྟེ།རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ནུས་ཁུངས་གཙང་མའི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི་རེ་ཞུ་ཧུར་ཐག་ངྱ་དགོས།
དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གསོན་ཤུགས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ནས་རིགས་སྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས།དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དོན་ཚན་20དང་།ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་་གི་ཐོན་སྐྱེད་གཉེར་སྐྱོང་དཀའ་ངལ་ཞི་ལྷོད་དུ་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད།ཁུར་པོ་ཡང་དུ་གཏོང་བ་དང་ནོར་ཁྲལ་དངུལ་རྩ་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་དང་ཆེས་ཆུང་གྲས་སོགས་ཁྲོམ་ར་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ།དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ཁྲིམས་ལྟར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཅིང་།ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་༼སྙིང་ཉེ༽དང་༼དྭངས་གཙང་༽གི་སྲིད་ཚོང་འབྲེལ་བ་འཛུགས་ལ།ཀུན་གྱིས་ལས་སྐྲུན་དང་།སྒེར་གྱིས་ཁེ་ལས་ལ་བསྒྱུར་བ།ཁེ་ལས་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་རིམ་སྤར་བཅས་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས།སྲིད་གཞུང་སྡེ་ཁག་དང་གཞུང་དབང་ཁེ་ལས་ཀྱིས་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་གི་རྩིས་ཐོ་ཆད་འགྱངས་བྱས་རིགས་མུ་མཐུད་གཙང་བཤེར་བྱ་དགོས།མངོན་མེད་རང་བཞིན་དང་མངོན་མེད་འགོག་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་གཙང་སེལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་།འགོ་ཁྲིད་དང་ལས་བྱེད་པས་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ལ་གནད་གཅིག་གཏད་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་སེལ་རོགས་བྱེད་པར་བསྔགས་སྐུལ་བྱེད་ཅིང་།དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་དག་དཀའ་གནད་སྒྲོལ་ནས་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱ་དགོས།
འཛད་སྤྱོད་ཁྱབ་ཁོངས་རིམ་སྤོར་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་དང་།ཁང་གླ་ཇེ་ཉུང་།ཁྲལ་འབབ་ཇེ་ཉུང་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྣ་མང་སྤྱད་ནས་ཡུལ་སྐོར་དང་།ཞག་སྡོད་བཟའ་བཏུང་།རིག་རྩལ་རོལ་རྩེད།འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་སོགས་རིམས་ནད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པའི་ལས་རིགས་ཁག་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ནས་བརྟན་པོ་ངང་བསྐྱར་འཕར་བྱུང་བ།རིན་གོང་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱེད་ནས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་དབུལ་སྒྲོལ་རྫོང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་༼བདེ་སྐྱིད་འདབ་པ།བློ་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་གྲོང་ཁྱེར༽་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ།འཛད་སྤྱོད་ཁྲོམ་ར་བཅོས་སྒྲིག་དང་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་རྒྱག་ནས་བརྒྱ་ཆ་80ཡན་གྱི་བཟའ་བཏུང་ཞབས་ཞུ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་༼ཐབ་ཚང་གསལ་བའི་༽ལས་དོན་ལེགས་གྲུབ་ཡོང་བ་འགན་ལེན་བྱེད།ཚོང་དོན་འཁོར་རྒྱུག་ཁེ་ལས་སྐྱེད་སྲིང་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྡོམས་རྩིས་མཛོད་འཇུག་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་དམ་འཛིན་བྱེད་ནས་བཅད་གྲངས་ཡན་གྱི་ཚོང་དོན་ཚན་པ་དང་གཞི་ཁྱོན་གྱི་ཁེ་ལས་10ཡན་གསར་སྣོན་བྱེད།
གཅིག་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འདོན་པ། ཤར་ནུབ་བར་རོགས་ལས་དང་ཞིང་ཆེན་ནང་ཁུལ་གྱི་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་མཉམ་ལས་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་བྱེད་པ་དང་།འདབ་པའི་ལེགས་ཆ་ལྡན་པའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་བར་བསྡུ་སྒྲིལ་ནུས་ལྡན་བྱེད་དེ།ཁ་གཏད་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་དང་།ཤེས་ལྡན་མི་སྣ།མ་དངུལ་བཅས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་འདོན་སྤེལ་དགོས།སི་ཁྲོན་དང་།ཡུན་ནན།བོད་ལྗོངས་སོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་རང་འགུལ་ངང་ཞུགས་ཅིང་།ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན་དང་ལི་ཅང་གི་བགྲོད་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་།ཞིང་འགྲུལ་མཉམ་ལས།སྟེབས་བུ་སྐྲུན་པ་སོགས་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས།སི་ཁྲོན་ནུབ་བྱང་གི་སྐྱེ་ཁམས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུལ་དམ་འཛིན་དང་།ཀྲོའུ་ནང་ཁུལ་གྱི་རྫོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་མཐུན་སྦྱོར་མཉམ་འགུལ་དང་ཐབས་སྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱག་པ།རྒྱལ་ཁོངས་ཐོན་ཁུངས་བརྟག་དཔྱད་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་འབོར་ཁྱབ་བཤེར་ཐེངས་བདུན་པ་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད་དགོས།རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་ཚོད་འཛིན་བཅོས་སྒྱུར་ལས་དོན་སྤེབ་བ།
བཞི། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་དམངས་ཕྱུག་རྫོང་སྟོབས་ལ་དམིགས་ནས།གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་འགག་གནད་སྒྲོལ་ས་ཡང་དག་འཚོལ་བ།
ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ལས་དོན་གྱི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་འཛུགས་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ། ཤང་གྲོང་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་དབྱེ་ཚུལ་དང་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་དབྱེ་ཚུལ་ལེགས་སྒྲིག་ལས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད་དགོས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གད་སྙིགས་དང་།བཙོག་ཆུ།གསང་སྤྱོད་༼སྒྱུར་བཅོས་ཆེན་པོ་གསུམ༽་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་།རྫོང་གྲོང་དང་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་གྱི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བཟོ་གྲ་དང་གྲོང་ཚོ་15ཡི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་མདོང་ལམ་དྲ་བ་འཛུག་དགོས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་800བཏང་ནས་ཤང་གྲོང་13གྱི་བདེ་འཇགས་འཐུང་ཆུ་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1400བཏང་ནས་གསུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་གྱི་བཙོག་ཆུ་གཙང་གསིང་བཟོ་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།དངུལ་སྒོ་ཁྲི་9500གཏོང་ནས་ངོ་ཡག་ཐང་ཆུ་བེད་ལས་གྲའི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1352གཏོང་ནས་སྐར་མཐོང་གྲོང་རྡལ།གྲོང་རྡལ་བ་སྨད་གྲོང་ཚོ།གྲོང་ཚོའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་གྲོང་གསར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4177གཏོང་ནས་གྲོང་སྟོད་གྲོང་ཚོ་སོགས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོ་21བསྐྲུན་བ་ཡིན།གསུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྲོང་ཁྲུང་གཉིས་པ་སོགས་གྲོང་ཚོ་5ཡི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་ཚོད་ལྟའི་གྲོང་ཚོ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད་ཅིང་།གསུམ་འདུས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཚོད་ལྟའི་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་ལེགས་བཅོས་གང་ཐུབ་བྱེད། གསང་རྭ་ལམ་དང་།རྫོང་འཕྲུལ་ཆས་བདག་སྐྱོང་ལྟེ་གནས།གངས་པ་གངས་ལྗོངས་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་ཟིན་པ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.53བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དྲོད་རླངས་མཁོ་འདོན་ལས་གྲ་དང་།བཅིངས་འགྲོལ་གྲོང་རྡལ་རི་རྒྱབ་ཀྱི་ལམ།ཆུ་འགྲམརྐང་ལམ་བསྒྱུར་བཀོད།ཉི་ནུས་ལམ་སྒྲོན་རྣམ་གྲངས་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་800བཏང་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉིན་ཟླ་གློག་སྒྱུར་ས་ཚིགས་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉིན་ཟླ་གྲོང་རྡལ་གྱི་10kvགློག་ཤུགས་སྐུད་ལམ་དང་།ཉི་རྟེན་གྲོང་ཚོ་སོགས་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་7ལག་བསྟར་བྱེད།ཉི་རྟེན་གནམ་ཐང་ནས་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་བར་གྱི་ལམ་གཞོགས་གཉིས་ཀྱི་གློག་ཤུགས་སྐུད་ལམ་འབྲེལ་གཅོད་ཅན་གྱི་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་ཐུབ་པའི་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1785བཏང་ནས་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ་4Gཡོངས་སུ་ཁྱབ་བ་ལེགས་གྲུབ་དང་།གནམ་ཐང་དང་།རྫོང་གྲོང་།ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཁག་གཅིག་ཏུ་5Gཁྱབ་བ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་།ནགས་ལས་དང་རྩྭ་ཐང་ཅུས།ཞིང་འབྲོག་ཅུས།ཆུ་བེད་ཅུས་བཅས་ས་ཁུལ་གྱི་སྡོད་དམངས་ཐོག་ཁང་རྙིང་པ་བསྒྱུར་བཀོད་ལག་བསྟར་བྱེད་ནས།རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྒྱུར་བཀོད་དང་ཁང་ཐོག་སྒྱུར་བཀོད་མུ་མཐུད་སྤེལ་དགོས།༼ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡུལ་ས་དགུ༽་དང་༼ཟིང་ཆ་དགུ༽་བཅོས་སྐྱོང་མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་རྒྱུན་མཐུན་ངང་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས།
གྲོང་གསེབ་ཐོན་ལས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་ཤུགས་རྒྱག་པ། ༼3137·223༽འདེབས་འཛུགས་གསོ་སྤེལ་དང༼ཐིག་གཅིགཁུལ་གཉིས།ཚེག་བཞི༽་སྤྱིའི་བཀོད་སྒྲིག་[11]ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་དེ།རྟེན་གཞི་ལ་རྟེན་ནས་འདེགས་སྐྱོར་དང་།རྣམ་གྲངས་རྟེན་ནས་ཐེག་བྱེད་བྱེད་ནས་མཐོ་སྒོང་གི་དེང་རབས་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ལས་རིགས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།ཚད་གཞི་མཐོའི་ཞིང་ཁ་མུའུ6000སྐྲུན་ཞིང་།སོན་བཟང་དང་།ཐབས་བཟང་།ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཆ་ཚང་ཞིབ་འཇུག་དང་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་།ཞིང་ལས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཐོན་ལས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་ནས་འབྲུ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད།སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་དམ་པོ་དང་༼ཐོན་རྫས་གསུམ་དང་མཚོན་རྟགས་གཅིག༽གི་ཁས་ལེན་བདེན་དཔང་དང་དེ་བཞིན་མཚོན་བྱེད་ཐོན་རྫས་སྲུང་སྐྱོང་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་6325གཏོང་ནས་ཚོང་ཟོག་ཕག་གི་རྟེན་གཞི་དང་།བོད་ཕག་ཐོན་ལས་གནས།ས་བབ་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་དཔེ་སྟོན་གནས།ཀྲུང་བོད་སྨན་རྫས་ལས་སྣོན་དང་མཛོད་ཉར་རྟེན་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།
གྲོང་གསེབ་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་སྲོལ་གསར་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་རྒྱག་པ། ཀྲུང་ཧྰ་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དར་སྤེལ་དང་རང་སའི་རིག་གནས་སྔོག་འདོན་དང་སྲུང་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་བརྒྱག་པ།ཧུར་ཐག་གིས་ཁུལ་འཛུགས་ནས་ལོ་འཁོར་བདུན་ཅུ་ཟིན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་འབྲེལ་ཡོད་བྱ་འགུལ་ལ་ཞུགས།དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་འཆར་གཞི་དོན་འཁྱོལ་དང་།༼ཟློས་གར་གྲོབ་གསེབ་ཏུ་སྐྱེལ་བ༽་སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤེལ་དགོས།ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སྒྱུ་བར་དམིགས་མཐོང་དང་གྲོང་མིའི་རང་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཤིང་།གོམས་སྲོལ་དང་དར་སྲོལ་བཟང་བོ་ཆགས་པར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།སློབ་གསོའི་ཁྲིད་སྟོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཏེ་རིག་གནས་གཡུལ་ས་དང་ཞིང་པའི་མཚན་མོའི་སློབ་གྲ་སོགས་ཀྱི་སྟེགས་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་གནས་སྒུལ་ཤུགས་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཕེལ་བ་བྱེད་དགོས།
ལྔ། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་ལ་དམིགས་ནས།མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་འཚོའི་བདེ་སྐྱིད་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་བ།
སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་སྔར་བས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། སློབ་གསོའི་དམངས་ཕན་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ།འོས་འགན་སློབ་གསོ་དོ་སྙོམས་ངང་སྤེལ་ནས་སློབ་འཚམས་མི་ཆད་ཅིང་སློབ་གྲར་ཞུགས་ཚད་འགན་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་མུ་མཐུད་དམ་འཛིན་བྱེད།སློབ་གྲ་ཚད་ལྡན་ཅན་དང་༼གྲོང་ཚོ་རེར་བྱིས་བཅོལ་ཁང་གཅིག༽འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་དགོས།སློབ་ཁྲིད་སྤུས་ཚད་དཔྱད་ཞིབ་གདེང་འཇོག་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་འཐུས་ཚད་དུ་གཏོང་བ་དང་།སློབ་གྲ་ཞིབ་ཚགས་ཅན་གྱི་དོ་དམ་དང་དགེ་རྒན་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ།སློབ་གསོ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྐད་གཉིས་བུ་བཅོལ་ཁང་དང་།ཤང་གྲོང་གསུམ་གྱི་ལྟེ་བའི་སློབ་གྲ་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད།གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་བུ་བཅོལ་ཁང་10དང་རྫོང་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་གསོའི་ཟུད་ཁྲིད་ཁང་།སློབ་མའི་ཉལ་ཁང་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་དྱེད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1150གཏོང་ནས་རྫོང་ཁུལ་སློབ་ཆུང་དགེ་རྒན་གི་སྡོད་ཁང་དང་སྤྱིའི་ལུས་རྩལ་ཐང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།
བདེ་ཐང་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་སྔར་བས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ༼བདེ་ཐང་དཀར་མཛེས་2030༽་[12]བྱ་འགུལ་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་སྟེ།སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་གཏོང་འདུ་འགོད་ལག་ལེན་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ་དང་།སྨན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་སྨན་བཅོས་ལག་རྩལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་ནས་སྤུས་ལེགས་ནུས་ཆེའི་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་གང་མགྱོགས་འཛུག་དགོས།གློ་ཚད་ཀྱི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཏན་ཏིག་རྒྱག་དགོས་ལ།ཐུམ་འབུའི་ནད་དང་།འདུས་འདྲིལ་གཅོང་ནད།ཨེ་ཙི་ནད་སོགས་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་འགོག་བཅོས་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་མ་བུའི་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱེད་དགོས།ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བུ་བཙའི་སྒྲིག་ལམ་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2550བཏང་ནས་ཀྲུང་བོད་སྨན་ཁང་གི་དྲག་སྐྱེད་སྨན་བཅོས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས།མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.6བཏང་ནས་ཁམས་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་སྨན་བཅོས་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཡོད།
སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་མ་ལག་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ལས་ཞུགས་དམིསགས་བསལ་གྱི་སྔོན་ལ་འཇོག་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ནས།རིག་རྩལ་གསོ་སྐྱོང་དང་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གནས་སྣ་ཚོགས་100སྤེལ་བ།གྲོ་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ལ་གསར་སྣོན་ལས་ཞུགས་མི་གྲངས་320དང་།ལས་ཤོར་མི་སྣ་ལས་ཞུགས་མི་གྲངས་20།དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་ལས་ཞུགས་10བྱེད་ཞིང་།འགུལ་རྣམ་གྱིས་༼ལས་ཞུགས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི༽་ཁྱིམ་ཚང་མེད་པར་བཟོ་དགོས།ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཚད་བརྒྱ་ཆ་4.2ནང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ནས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་ལས་གཏོད་གསོ་སྦྱོང་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་བྱས།དམངས་ཡོངས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་འཆར་གཞི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་ལ།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་རེ་ཞུ་དང་།སྤྱི་ཚོགས་ཕན་བདེ།རྒན་གསོའི་ཞབས་ཞུ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ།དམག་ཞབས་ཐིམ་པའི་དམག་མིའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ཁྲིམས་ལྟར་འགན་སྲུང་དང་གཉིས་བཀུར་དཔེ་བཟང་རྫོང་གཏོད་པའི་ལས་དོན་འགོ་ཚུགས་དགོས།
དྲུག སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་༼རི་བོ་གཉིས༽་ཀྱི་ལག་ལེན་གསར་གཏོད་རྟན་གཞིའི་གསེར་ཡིག་གི་སྒོ་བྱང་གསལ་དུ་ཕྱི་བ།
སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ༼ཐིག་གསུམ་དང་ཞིབ་ཐོ་གཅིག༽[13]་གི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱེད་ནས།་༼རི་སྔོ་ཞིང་ཆུ་དྭངས་བ་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་༽ཞེས་པའི་ལག་ལེན་གསར་གཏོད་རྟན་གཞིའི་གྲུབ་འབྲས་མུ་མཐུད་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ།༼རི་བོ་ཤིང་འཛུགས་དང་།ལམ་དུ་མེ་ཏོག་འདེབས་པ།གཙང་བོ་མཚེའུ་བསྒྱུར་༽ཞེས་པའི་ལས་གྲ་རྒྱུན་མཐུན་ངང་སྤེལ་བ།རང་བྱུང་ནག་ཚལ་སྲུང་སྐྱོང་དང་།རྨོ་བསྒྱུར་ནགས་གསོ།ཕྱུགས་དོར་རྩ་གསོ།བྱེ་འགོག་བྱེ་བཅོས།འདམ་ར་སྲུང་སྐྱོང་དང་སླར་གསོ།ནགས་ཚལ་གྱི་སྤུས་ཚད་གནད་སྨིན་མཐོར་གཏོང་།ས་གཤིས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྐྱོང་།ས་ཆུ་ཤོར་བ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་སོགས་གཙོ་གནད་སྐྱེ་ཁམས་ལས་གྲ་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3395བཏང་ནས་རྩ་ཐང་བཅོས་སྐྱོང་མུའུ་ཁྲི་3.7དང་།རི་རྒྱ་ནགས་གསོ་མུའུ་ཁྲི11.4།ནགས་ཚལ་གསོ་སྐྱོང་མུའུ་ཁྲི་2།མིས་བཟོས་རྩ་ཐང་མུའུ་ཁྲི0.3།ནུས་ཆུང་ནགས་ཚལ་བསྒྱུར་བཀོད་མུའུ་ཁྲི0.5་བཅས་ལག་བསྟར་བྱེད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་300བཏང་ནས་གྲངས་འཛིན་ནགས་རྩྭ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་མ་ལག་བསྐྲུན་ཡོད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་898བཏང་ནས་བཅིངས་འགྲོལ་གྲོང་རྡལ་དང་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་རྡལ་གྱི་ས་གཤིན་ཉམས་གསོ་ལྗང་འགྱུར་དང་།བཅིངས་འགྲོལ་ས་གཤིན་སྤྱིའི་ར་བ་སྔོ་ཁེབས་སླར་གསོ་སྒྱུར་བཀོད།མཚེའུ་རི་བོའི་ས་གཤིན་དང་ཉམས་གསོ་སྲུང་སྐྱོང་ལས་གྲ་བཅས་ལག་ལེན་བྱེད་ཡོད།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1710བཏང་ནས་༼རི་བོ་ཤིང་འཛུགས་དང་། ལམ་དུ་མེ་ཏོག་འདེབས་པ།གཙང་པོ་མཚེའུ་འགྱུར་༽ཞེས་པའི་ལས་གྲ་ལག་ལེན་བྱེད།མ་དངུལ་སྒོར་1431བཏང་ནས་ཚེ་རོགས་ཤང་རྒྱ་ལ་གྲོང་གི་རྒྱ་ལ་ལུང་ཤུར་དང་།བཅིངས་འགྲོལ་གྲོང་རྡལ་དཔྲལ་ཡུལ་ལུང་བ་འདམ་རྡོའི་ཆུ་རུད་བཅོས་སྐྱོང་།སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་འཕེལ་གྲོང་གྲོང་ཚོའི་རི་ཉིལ་བཅོས་སྐྱོང་རྣམ་གྲངས་སོགས་ལག་བསྟར་བྱེད།དྲ་རྒྱའི་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་༼གཱ་བཟོ་གནས༽མུ་མཐུད་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས།
སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་༼ཏང་སྲིད་འགན་འཁྲི་གཅིག༽་དང་༼ལས་གནས་གཅིག་ལ་འགན་འཁྲི་གཉིས༽་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་ལ།ནགས་ཚལ་ཐོན་ཁུངས་དོ་དམ་ཚད་འཛིན་གྱི་༼ནན་ཤོས་བཞིའི༽་ལམ་ལུགས་དང་བྱ་ཐབས་16ལག་བསྟར་མཐའ་གཅིག་བྱ་དགོས།སྐྱེ་ཁམས་དམར་ཐིག་དབྱེ་ཚུལ་ལེགས་སྒྲིག་དང་།ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྡུག་རྡེག་གཏོང་བ།ཨར་ལས་རྒྱུ་ཆ་གསར་གྲས་ཀྱིས་སྲོལ་རྒྱུན་ཤིང་ཆ་ཚབ་བྱེད་ནས་ཤིང་ལས་ཆ་ཚང་གིས་ཁང་པ་རྒྱག་པར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཏན་འགོག་བྱ་དགོས།ནུས་སྲི་སྙིགས་འཕྲིའི་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་ནས་སྦགས་བཙོག་དངོས་རིགས་གཙོ་བོ་འབུད་སྐྱུར་བྱེད་པར་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་སྲིད།ཆུ་༼མཚེའུ༽་ཡུན་རིང་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་ནས་ཁྲིམས་འགལ་བཙོག་འབུད་དང་།ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བྱེ་བ་སྔོག་འདོན།ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་ཆུ་ཁོངས་དང་མཚོ་རྒྱུད་བཙན་བཟུང་སོགས་ལ་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་དགོས།ཆུ་དང་འཐུང་ཆུའི་ཆུ་འགོ་སྲུང་སྐྱོང་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་དེ།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1320བཏང་ནས་རྫོང་རིམ་པའི་འཐུང་ཆུ་སྲུང་སྐྱོང་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱས།ཁོར་ཡག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་ཚུར་ལན་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ལ་དམ་འཛིན་ཤུགས་ཆེན་དང་།གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཨར་ལས་གད་སྙིགས་དང་།འཚོའི་གད་སྙིགས།ལས་གྲའི་སྙིགས་རོ་བཅས་གཙང་བཅོས་དང་ཐག་གཅོད་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་ནས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། རླངས་ཁམས་ཆེན་མོ་དང་།ཆུ།ས་སྣོན་བཅས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཀྱི་༼དམག་འཐབ་ཆེན་པོ་གསུམ་༽མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱག་སྟེ།མཁའ་རླངས་སྤུས་ཚད་བཟང་པའི་ཉིན་གྲངས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་འགན་ལེན་བྱ་དགོས།ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་མཁའ་དབུག་གི་སྤུས་ཚད་ཨང་རིམ་ཁྲོད་མདུན་གྲལ་དུ་སླེབས་པ་འགན་ལེན་དང་།གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་སྡུད་རང་བཞིན་གྱི་འཐུང་ཆུ་ཆུ་འགོའི་སྤུས་ཚད་ཚང་མ་Aརིམས་སམ་Aརིམ་ལས་མཐོ་ལ་གྲུབ་ཚད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཟིན།འཛེར་སྒྲའི་ཁོར་ཡུག་Aརིགས་ཀྱི་ཚད་གཞིར་སླེབས།
བདུན། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་ཁྲིམས་ལྟར་རྫོང་སྐྱོང་དམིགས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བདེ་འཇགས་དང་འཆམ་མཐུན་གཏན་འཇགས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད།
ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུན་རྣམ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་བཅོས་སྐྱོང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་།ཁ་བྲལ་ངོ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་དང་ནག་འཇོགས་ངན་སེལ་གྱི་ཆེད་དོན་གཏིང་ཟབ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལངས་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་མགྱོགས་མྱུར་དུ་བསྐྲུན་དགོས།འཆམ་མཐུན་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱག་པ་དང་སྤྱིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།༼བདུན་ལྔའི༽ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ནས་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་བཀུར་དང་།ཁྲིམས་སྦྱོང་།ཁྲིམས་སྲུང་བཅས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་དགོས།དུས་རབས་གསར་པའི༼ཧྥེང་ཆའོ་ཉམས་མྱོང༽་[14]དར་སྤེར་དང་།འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་སྣ་མང་འདུམ་འགྲིག་ཐག་གཅོད་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བྱེད་ནས།འཕྲིན་བཅར་ཐག་གཅོད་ཀྱི་༼རྒྱུན་རྣམ་དྲུག༽་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།གཞི་རིམ་དྲག་ཆས་པུའུ་ཚད་ལྡན་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཚད་ལོན་ལས་འགན་ལེགས་འགྲུབ་དང་།རྫོང་ལྟ་སྲུང་ཁང་དང་བཀག་སྐྱིལ་ཁང་གི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་བྱ་དགོས།མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1380བཏང་ནས་མཉམ་འགུལ་ལྟེ་གནས་ཆ་འཕྲིན་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་།ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྫོང་ཉེས་ཅན་ལྟ་སྲུང་ཁང་དང་བཀཀ་སྐྱིལ་ཁང་གི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་སོ།
འཆམ་མཐུན་གྱི་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དགོས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གཏོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་རྒྱུན་མཐུན་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་ནས་ཀྲུང་ཧ་མི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་འདུ་ཤེས་བརྟན་བོ་འཛུགས་དགོས།ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་དང་།ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ།བཟོ་བཀོད་དངོས་པོ།ནོར་དོན་སོགས་ཁྲིམས་ལྟར་དོ་དམ་རྒྱུན་མཐུན་ཅན་སྐུལ་འདེད་དང་།དགོན་པའི་རིགས་དབྱེ་དོ་དམ་ཚན་ལོན་རིམ་སྤོར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དང་༼དགོན་གཅིག་ཇུས་གཅིག༽་གི་ལས་དོན་མུ་མཐུད་སྲ་བརྟན་གཏོང་དགོས།ཤེས་ཡོན་ཞི་མཐུན་གྱི་དགོན་སྡེ་གཏོད་པའི་བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ།ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་མི་སྣའི་གསོ་སྦྱོང་དང་གསོ་སྐྱོང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་ནས་༼དགོན་སྡེར་ཁྲིམས་ལུསག་ཁྱབ་གདལ་༽དང་༼ལྔ་གཉིས་གསུམ༽་སློབ་གསོ།འདུན་པ་གཅིག་མཐུན་དང་དུད་འབྲེལ་གྲ་འབྲེལ་གྱི་བྱ་འགུལ་རྒྱུན་མཐུན་ངང་སྤེལ་ལ།༼ལྔ་གཉིས་གསུམ༽་ལས་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་དང་ཆོས་ལུགས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།དགོན་པས་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུ་མུ་མཐུད་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་རྨང་གཞི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་བར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱ་དགོས།དགོན་པའི་སྤྱི་བའི་ཞབས་ཞུ་མུ་མཐུད་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1088བཏང་ནས་ཡང་སྟེང་དགོན་པའི་གཞུང་ལམ་རིམ་སྤོར་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས།
བདེ་འཇགས་ལྟ་སྐུལ་གྱི་དྲ་རྒྱ་འཛུགས་པ། ཉེན་མེད་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་༼ཏང་སྲིད་འགན་འཁྲི་གཅིག་དང་།ལས་གནས་གཅིག་ལ་འགན་འཁྲི་གཉིས།མཉམ་འཛིན་སྤྱི་སྒྲུབ།འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད༽་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ་དང་།གཙོ་གནད་ལས་རིགས་དང་ཁྱབ་ཁོངས་གལ་ཆེན་གྱི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་བཅོས་སྒྲིག་ཆེན་པོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེབ་ནས།ལས་འཛོལ་ཚབས་ཆེན་དང་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེན་བཀཀ་སྡོམ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད།བཟའ་བཅའ་དང་སྨན་རྫས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་༼ནན་ཤོས་བཞིའི༽་བླང་བྱ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་དེ།ལྕེ་ཐོག་གི་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་དགོས།འཕྲལ་བསྟུན་དོ་དམ་སྒྲིག་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་སྟེ།ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་རང་བྱུང་གནད་འཚེ་འགོག་བཅོས་མ་ལག་འཛུགས་ནས་གནོད་འགོག་མུག་སྐྱོབ་དང་འཕྲལ་བསྟུན་དོ་དམ་བྱེད་ནུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།རྫོང་དང་།ཤང།གྲོང་ཚོ་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དམག་གི་སྟོབས་ཤུགས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱག་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕྲལ་སྡོམ་དཔུང་ཁག་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་དགོས།ནགས་ཚལ་དང་རྩ་ཐང་གི་མེ་སྐྱོན་སྔོན་འགོག་དང་།ཞོད་ཐོན་སྔོན་འགོགཐལ་དྲགས་གནམ་གཤིས་ལ་ཁ་གཏད་འཇལ་བ་དང་ས་གཤིས་གནོད་འཚེ་འགོག་བཅོས་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དམ་འཛིན་ལེགས་སུ་དགོས།
བརྒྱད། སྟོངས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྤུས་ལེགས་ནུས་ཆེའི་མི་དམངས་ཡིད་ཚིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་གཏོད་དགོས།
ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚུགས་གནས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ༼འདུ་ཤེས་བཞི༽དང་།༼གདེང་ཚོད་བཞི༽་༼སྲུང་སྐྱོང་གཉིས༽་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་མ་ཟད།ཏང་གིས་སྲིད་གཞུང་ལས་དོན་ལ་འགོ་ཁྲིད་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱག་པ་དང་།ལས་དོན་གལ་ཆེན་དང་གནད་དོན་གལ་ཆེན་རྫོང་ཨུ་ལ་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱ་དགོས།༼འདབ་པ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་“གལ་ཆེན་གསུམ་དང་འབོར་ཆེན་གཅིག་”གི་དོན་དག་ཐུན་མོང་ཐོག་ཇུས་ཐག་གཅོད་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཞིབ་སྲོལ་(ཚོད་ལྟའི་ལག་བསྟར་)༽དངོས་སུ་བཏོན་ཡོད།འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ལས་དོན་དེ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་དགོས་ཏེ།རྒྱུན་མཐུན་ངང༼ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་ཅིང་།འགན་འཁྲི་བློ་ལ་བརྟན་པོ་འཆང་བའི་༽བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་སློབ་གསོ་སྤེལ་ནས་རང་ཉིད་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་དམིགས་པ་བྱེད།
ཁྲིམས་ལྟར་སྲིད་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་ཏན་ཏིག་གཏོང་བ། རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་རྟེན་ནས་སྲིད་སྐྱོང་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་ནས་རང་རྟོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སྐྱོང་གི་བསམ་གཞིགས་དང་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ།ཐབས་ཇུས་གལ་ཆེན་མ་བཏོན་གོང་རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ནས་རང་རྟོགས་ངང་རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་།ལས་དོན་གྱི་ལྟ་སྐུལ།རྫོང་སྲིད་གྲོས་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་བཅས་དང་ལེན་དགོས།རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲོས་འགོ།སྐྱོན་བརྗོད།བསམ་འཆར།རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི་གྲོས་གཞི་བཅས་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་རང་འགུལ་ངང་དང་ལེན་ཞུས་ཅིང་།རྩིས་བཤེར་དང་།རྟོག་ཞིབ།ཁྲིམས་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་བཅས་ཤུགས་ཆེ་རུ་བྱེད་དགོས།གཟབ་ནན་དང་།དྲང་གཞགཚད་ལྡན།ཡ་རབས་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྲིམས་བསྟར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ནས་བློ་ཐག་རྦད་ཆོད་ཀྱིས་འདྲ་མཉམ་དང་དྲང་བདེན་རྒྱུན་མཐུན་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས།
ཕན་ནུས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་བ། ༼གློད་པ་དང་།དོ་དམ།ཞབས་ཞི༽བཅས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་སྟེ།༼གློད་པ༽་དེ་བས་རིན་ཐང་ལྡན་པ་དང་།༼དོ་དམ༽་དེ་བས་ཟིལ་གནོན་གྱི་ནུས་པ་ལྡན།༼ཞབས་ཞུ༽སྔར་བས་ཐོབ་ཚོར་ཡོད་པ་བཅས་བྱེད་དགོས།༼གཅིག་སྡུད་གསུམ་དང་དམིགས་སར་འབྱོར་བ་གསུམ༽་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་སྲིད་འཛིན་ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་ལམ་ལུགས་བསྒྱུར་བཅོས་ཟབ་སྤེལ་བྱ་དགོས།༼དྲ་སྦྲེལ།ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་ཞུ༽་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་ཞེས།༼ཨང་གྲངས་ཀྱི་རེ་ཞུ་དང་།སྐར་ཁུང་གཅིག་གི་སྒྲུབ་གཉེར།དྲ་བ་གཅིག་གི་ཀུན་སྒྲུབ༽་བཅས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ནས་མང་ཚོགས་ལ་རྒྱུགས་ཚད་ཉུང་བ་དང་།སུམ་སྣང་ཉུང་བ་བྱེད།སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལྟེ་བ་འཛིན་པའི་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་དར་སྤེལ་གཏོང་ནས།ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་།སྤྱོད་གཙང་།འགན་འཁུར་བཅས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་ཁག་ཅིག་ཧུར་ཐག་གཏོད་ནས་བློ་ཐག་རྦད་ཆོད་ཀྱིས་དོན་དངོས་དང་ལས་ཕྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་དམངས་ཀྱི་ཡིད་སེམས་འགུག་པ།
སྲིད་དོན་གཙང་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་བ། ཏང་ནན་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དེ་ཏང་སྲོལ་ཡོ་བསྲང་དང་སྲིད་དོན་གཙང་སྐྱོང་མཉམ་དུ་དཔྱད་ཞིབ་བཅས་བྱེད་དགོས།ལས་དོན་སྤྱོད་ཚུལ་འགྱུར་ལྡོག་ཏན་ཏིག་བྱེད་ནས་ཀྲུང་དབྱང་དང་།ཞིང་ཆེན།ཁུལ།རྫོང་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་གཙང་སྐོར་གྱིས་གཏན་འབེབ་ཁག་ལག་བསྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྱ་དགོས།མང་ཚོགས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་རུམ་སུམས་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་དང་།ཚུལ་མིན་སྲོལ་ངོན་ལ་གཏན་འགོགཁྲིམས་འགལ་བྱ་བ་ཉེལ་ཆད་དྲག་པོ་གཅོད་པ།རྒྱ་ཆེའི་ལས་དོན་པ་རྣམས་ལག་ཏུ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྕག་ཚན་འཆང་བ་དང་།མ་མཐའི་མཐའ་ཚད་སྲུང་བ་བཅས་བྱེད་དེ།ལྟ་སྐུལ་དང་ཚོད་འཛིན་ཐེབས་པའི་འཁོར་ཡུག་འོག་ལས་དོན་དང་འཚོ་བ་བྱེད་པར་གོམས་སུ་འཇུག་ནས།བློ་ཐག་རྦད་ཆོད་ཀྱིས་སྒྲིག་ལམ་དང་སྒྲིག་སྲོལ་སྔོན་ལ་འཇོག་དགོས།
འཐུས་མི་དང་བླ་མཐུན་རྣམ་པ།ང་ཚོས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལྟེ་བ་འཛིན་པའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་སྔར་བས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་དགོས་པ་ཟད།ཞིང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་།ཁུལ་ཨུ།ཁུལ་སྲིད་གཞུང་།རྫོང་ཨུ་བཅས་ཀྱི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་མི་དམངས་དང་མཉམ་དུ་སྤུས་ཚད་སྔར་ལས་མཐོ་བ་དང་།ཕན་འབྲས་སྔར་ལས་ཆེ་བ།སྐྱེ་ཁམས་སྔར་ལས་མཛེས་པ།དམངས་འཚོར་སྔར་ལས་ཕན་པ།འཆམ་མཐུན་སྔ་ལས་ཆེ་བ་བཅས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ནས།༼མཛེས་སྡུག་ལྡན་སྐྱེ་ཁམས།གསར་གཏོད་སྒོ་འབྱེད།འབྱོར་འབྲིང་དར་རྒྱས༽་བཅས་ཀྱི་འདབ་པ་གསར་པ་བསྐྲུན་ཆེད་འབད་འཐབ་ཧུར་ཐག་དགོས།
ཐ་སྙད་འགྲེལ་བཤད།
(༡)དབུལ་སྐྱོར་ལ་༼མི་ཕུད་བ་བཞི༽་ནི༢༠༡༩ལོའི་ཟླ༤པའི་ཚེས་༡༦ཉིན་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་ཁྲུང་ཆུང་དུ༼་སེམས་ཁྲལ་མེད་པ་གཉིས་དང་འགན་ལེན་གསུམ་༽གྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་༼དབུལ་ཕོངས་རྫོང་དབུལ་ཞྰ་ཕུད་རྗེས་དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་ལྷག་མིའི་དབུལ་སྒྲོལ་ལས་འགན་མུ་མཐུད་དུ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་ཀྱི་ལས་དོན་བརྟན་བོ་ངང་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད་པ།རྫོང་དབུལ་བོའི་ཏང་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བྱས་ནས་དབུལ་ཞྰ་ཕུད་ཀྱང་འགན་འཁྲི་མི་གཡོལ་བ།དབུལ་བྲལ་འགོག་སྒྲོལ་གྱི་སྲིད་ཇུས་གཙོ་བོ་མུ་མཐུད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་དབུལ་ཞྰ་ཕུད་ཀྱང་སྲིད་ཇུས་མི་དོར་བ།དབུལ་སྐྱོར་ལས་དོན་རུ་ཁག་ཕྱིན་འཐེན་བྱེད་མི་ཆོགདབུལ་བོ་ཕྱིར་ལོག་གི་སྣང་ཚུང་ལ་སྔོན་འགོག་བྱས་ནས་དབུལ་ཞྰ་ཕུད་ཀྱང་ལྟ་སྐུལ་དོར་མི་རུང་།སྲིད་ཇུས་ཀྱི་བརྟན་གནས་རང་བཞིན་དང་རྒྱུན་མཐུན་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཁྱོམས་དགོས།༽ནན་བཤད་ལ་ཟེར།
(༢)༼༡༣༥༦༽བློ་སྐྱོར་དཔེ་རྣམ་ནི་༼རྣམ་གྲངས་གཅིགགསོ་སྦྱོང་གསུམ།དར་སྤེལ་ལྔ།སློབ་གསོ་ཆེན་པོ་དྲུག༽ལ་ཟེར་ཏེ།༼རྣམ་གྲངས་གཅིག༽་ནི་༼འཇམ་གསོའི་རྣམ་གྲངས་༽ལ་ཟེར།༼གསོ་སྦྱོང་གསུམ༽་ནི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ཡུལ་སྲོལ་དང་།ཁྲིམས་སྲོལ་བཟང་བོ།དམངས་སྲོལ་གཞུང་དྲང་ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ཟེར།༼དར་སྤེལ་ལྔ༽ནི་དབུལ་སྐྱོར་ཕན་འབྲས་དང་།སྒྲིག་བརྩི་ཁྲིམས་སྲུང་།རྒན་བཀུར་བྱིས་སྐྱོང་།འཕྲོད་བསྟེན་གོམས་གཤིས།སྤྱི་ཕན་ཞབས་ཞུ་བཅས་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་ལ་ཟེར།༼འཐབ་ཇུས་ཆེན་པོ་དྲུག༽་ནི་སྲིད་ཇུས་དང་།དྲིན་ཆེར།སྒྲིག་ཁྲིམས།གོམས་གཤིས།དར་སྲོལ།རང་བཀུར་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བར་ཟེར།
(༣)༼དོ་དམ་་བདུན་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ༽དང་༼རྣམ་པ་བཞི་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་༽་ལས་དོན་གྱི་བསམ་གཞི་སྟེ།༼དོ་དམ་བདུན་གཅིག་ཏུ་བདུན་སྒྲིལ་བ༽ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མཐོར་འདེབས་དང་།སྒྲིག་འགལ་འཛུགས་སྐྲུན།སྒྲིག་ཆས་ལེ་ལགརིག་གནས་སྔོག་འདོན།ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས།མཛེས་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན།ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིལ་བཅས་ཆེན་པོ་གཏོང་བ་ལ་ཟེར།༼རྣམ་པ་བཞི་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ༽ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལས་རྣམ་དང་།རྣམ་པ།དཔལ་ཡོན་གྱི་རྣམ་པ།སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅས་བཀོད་སྒྲིག་ལུགས་མཐུན་ལ་ཟེར།
(༤)༼འདབ་པlogo༽ནི་འདབ་པའི་མཚོན་རྟགས་ལ་ཟེར།
(༥)༼གྰ་གཅིག་ཁྱབ༽ཅེས་པ་ནི་༼བགྰ་གཅིག་ཀུན་ཁྱབ་་༽ཀྱི་ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་ཁྲོད་དམངས་ཕན་ཞིང་ཕན་གྱི་ནོར་སྲིད་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་༼གྰ་གཅིག་ཁྱབ་༽གྱི་ལས་དོན་ལམ་སྲོལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་འཛུགས་པ།
(༦)༼མི་དགོས་བ་བཅུ་དང་ཁ་གསབ་བཞིའི༽་གཞི་རྩ་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ་དང་༼བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཅན་བརྒྱད༽དེ།༼མི་དགོས་བ་བཅུ༽ནི།སྤྱི་བཏང་གི་སྨན་བཅོས་དང་།སྨན་ཁང་ནང་དུ་ནད་དཔྱད་ལ་སྨན་རིན་མི་དགོས་པ་དང་།ལིབ་གྲིབ་གཤག་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་སྨན་རིན་མིན་དགོས་པ།ཨེ་ཙི་ནད་དང་།འདུས་འདྲིལ་ནད་དུག་འགོག་པའི་སྨན་རྫས་བཅས་ལ་སྨན་རིན་མི་དགོས།སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུ་དང་མ་བུ་བདེ་སྲུང་གི་ཞབས་ཞུ།སྐོར་སྐྱོད་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་བཅས་ལ་རིན་མི་དགོས་པར་འདོན་སྤྲོད་དང་།ཐུམ་འབུ་ནད་པའི་སྨན་བཅོས་ལ་རིན་མི་དགོས།མི་སྒེར་གྱི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ལ་རིན་མི་དགོས།དབུལ་ཕོངས་སྦྲུམ་མ་སྨན་ཁང་དུ་བསྡད་ནས་ཕྲུ་གུ་བཙའི་ཞབས་ཞུ་རིན་མི་དགོས་པ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་བཅས་ལ་ཟེར།༼ཁ་གསབ་བཞི༽ཐུམ་འབུ་ནད་པ་ལ་གཤགས་བཅོས་སྨན་རིན་ཁ་གསབ་དང་།ལོ༠ནས་༦བར་གྱི་དབུལ་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་བྱིས་པའི་གཤགས་བཅོས་དང་།ནད་གཞི་ལྕི་མོའི་སྦྱོང་བརྡར་བཅས་ཀྱིས་སྨན་རིན་ལ་ཁ་གསབ།སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་པའི་དུས་འཇུག་ཁྲག་འཇིབ་འབུ་ནད་ནད་པའི་སྨན་རིན་ལ་ཁ་གསབ།གྲུབ་བུ་ཚིགས་ཆེན་གྱི་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པའི་དུད་ཚང་དབུལ་པོའི་ནད་པར་སྨན་རིན་ཁ་གསབ་བྱས་པ་བཅས་ལ་ཟེར།༼བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་བརྒྱད༽ནི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་དང་།ཁ་གསབ་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་དྲུགསྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོར།རིམ་དབྱེའི་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་དང་སྨན་བཅོས་སྤྱི་བསྒྲགས།ཁྱིམ་ཚང་སྨན་པའི་གན་འཇོག་ཞུབས་ཞུ།སྔོན་འགོག་བདེ་སྲུང་སོགས་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་བརྒྱད་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་དང་དབུལ་ཕོངས་མི་འབོར་ལ་ཁྱབ་ཚད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཟིན་པར་ཟེར།
(༧)དབུལ་ཕོངས་སྐྱོན་ཅན་གྱི་༼ཁ་གསབ་ཁག་གཉིས༽ཞེས་པ་ནི།དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་འཚོའི་ཁ་གསབ་དང་ཚབས་ཆེའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ནད་གཡོག་ཁ་གསབ་ལ་ཟེར།
(༨)༼དཀར་གསལ་ལས་གྲ༽་ནི་རྫོང་དང་།ཤང་།གྲོང་ཚོ་བཅས་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ལྟེ་གནས་བཀོད་འདོམས་སྟེབས་བུར་འཛིན་པ་དང་།ཕྱོགས་བསྡུས་ཆ་འཕྲིན་རང་བཞིན་འདེབས་སྐྱོར།དྲ་མིག་ཅན་དོ་དམ་རྨང་གཞིར་བྱེད་པ།སྤྱིའི་བདེ་འཇགས་བརྙན་ལམ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་དྲ་སྦྲེལ་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་གཙོ་གནས་དུ་བཅས་བྱས་པའི་༼མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་འཇགས་སྔོན་འགོག་༽གི་ལས་གྲ་ལ་ཟེར།
(༩)༼བརྟན་པོ་དྲུག་༽་དང༼་འགན་ལེན་དྲུག༽།བརྟན་པོ་དྲུག”ནི་2018ལོའི་ཟླ་8པའི་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་གི་བཏོན་དོན་ཏེ།ལས་ཞུགས་བརྟན་པོ་དང་།དངུལ་རྩ་བརྟན་པོ།ཕྱི་ཕྱོགས་ཉོ་ཚོང་བརྟན་པོ།ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མ་དངུལ་བརྟན་པོ།མ་འཇོག་བརྟན་པོ།སྔོན་དཔག་བརྟན་པོ་བཅས་ལ་ཟེར།“འགན་ལེན་དྲུག”ནི་2020ལོའི་ཟླ་4པའི་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་བཏོན་པས་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ལས་ཞུགས་འགན་ལེན་དང་།གཞི་རྩའི་དམངས་འཚོ་འགན་ལེན།ཚོང་རའི་གཙོ་གཟུགས་འགན་ལེན།འབྲུ་རིགས་ནུས་ཁུངས་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན།ཐོན་ལས་མཁོ་སྤྲོད་བརྟན་པོ།གཞི་རིམ་འཁོར་སྐྱོད་འགན་ལེན་བཅས་ལ་ཟེར།
(༡༠)༼སྐོར་གཉིས།བར་ཁྱམས་གཅིགས་ཚིགས་མང་པོའི༽་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བཀོད་པ་ནི་ཉི་རྟེན་དང་འཚེའུ་རི་བོ་ལྟེ་བ་འཛིན་བའི་སྐོར་གཉིས་གསར་གཏོད་བྱེད།མཚོ་མང་རི་བོ་ནས་ངོ་ཡག་ཐང་བར་གྱི་ས་ཁོངས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་ཀྱི་བར་ཁྱམས་དང་ཤམ་བྷ་ལ།གསུམ་འདུས།ཆུ་དཀར་གྱི་ཡུལ་སྐོར་བསྡུ་འགྲེམ་ལྟེ་གནས་གསུམ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ།
(༡༡)༼༣༡༣༧་དང་༢༢༣༽འདེབསམ་འཛུགས་གསོ་སྤེལ་དང༼ཐིག་གཅིགས་ཁུལ་གཉིས།ཚེག་བཞི༽་གྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱིའི་བཀོད་པ་ཞེས་པ་ནི་༼༣༢༣༧༽སྤུས་ལེགས་དང་།ཁྱད་ལྡན་སྨན་རྫས།ཞོག་ཁོག་བཅས་མུའུ་ཁྲིའི་འདེབས་འཛུགས་རྟེན་གཞི་བསྐྲུན།དྲོད་ཁང་ཆེན་མོའི་སྔོ་ཚལ་སྟོང་༡དང་།ལྟ་སྐོར་པད་ཁ་མུའུ་སྟོང་༣།དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནགས་ཚལ་མུའུ་སྟོང་༧བཅས་འདེབས་འཛུགས་བྱས།༼༢༢༣༽ཞེས་པ་ནི་ལོ་གཅིག་ལ་ཕག་ཕྲུག་༢༠༠༠ཡན་སྐྱེ་འཕེལ་ཐུབ་པའི་བོད་ཕག་གསོ་ཚགས་རྟེན་གཞི་༢་དང་བྱ་ཕྲུག་༥༠༠༠ཡན་སྐྱེ་འཕེལ་ཐུབ་པའི་བྱ་ཕོ་གསོ་སྤེལ་རྟེན་གཞི་༢འཛུགས།༼ནོར་ནགབོད་ཕགའདབ་པའི་བྱ་ཕོ༽སོགས་ཀྱི་གསོ་ཚགས་དུད་ཆེན་༣སྐྱེད་སྲིང་དང་རོགས་སྐྱོར་བྱས།༼ཐིག་གཅིགས་ཁུལ་གཉིས།ཁུལ་གསུམ༽།༼ཐིག་གཅིག༽ཞེས་པ་ནི་འཚེའི་རི་བོ་ནས་ཉི་རྟེན་མཉེས་ལྗོངས་ཁུལ་ལ་ཟེར།༼ཁུལ་གཉིས༽ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་ཁུལ་དང་མོང་ཙི་ཤང་ལ་ཟེར།༼ས་གནས་གསུམ༽་ནི་བདེ་མོ་དང་།ཆུ་ལུང།བསམ་མོ།མོ་རང ་བཅས་ལ་ཟེར།
(༡༢)༼བདེ་ཐང་དཀར་མཛེས་༢༨༣༩༽བྱ་འགུལ་ནི་ཁུལ་ཨི།ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི༼བདེ་ཐང་དཀར་མཛེས་༢༠༣༠ལག་བསྟར་ཐབས་ཇུས་ནང་༢༠༣༠ལོའི་བྱ་འགུལ་ཁག་གི་འཆར་གཞི༽་འཆར་འགོད་བྱས་ལ་ཟེར།
(༡༣)༼ཐིག་གསུམ་དང་ཞིབ་ཐོ་གཅིག༽ནི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཐིག་དམར་དང་།ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་ཀྱི་གཞི་ཐིགཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་དྲ་ཞུགས།སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་ཞིབ་ཐོ་ནང་དུ་འཇུག་པ་ཟེར།སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ཞིབ་ཚགས་ཅན་གྱི་དོ་དམ་དང་།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངལ་ཁུངས་ལ་ཚོད་འཛིན་ལ་ཤུགས་བརྒྱག་ནས་།ལྷད་མེད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་སོགས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལས་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
(༡༤)༼ཆང་ཧྥེང་ཉམས་མྱོང༽་ཞེས་པ་ནི་དུས་རབས་༢༠པའི་ལོ་རབས་༦༠དུས་འགོར།ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་གི་ཧྲའོ་ཞིན་གྲོང་ཁྱེར་ཀྲུའུ་ཅི་རྫོང་ཧྥེང་ཆའོ་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་བྱེད་མི་སྣ་དང་མང་ཚོགས་གྱིས་གསར་སྐྲུན་བྱས་པའི་༼མང་ཚོགས་ལ་རྒྱབ་རྟེན་དང་།འགལ་བ་གོང་ལ་མི་སྤྲད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་རང་སར་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཅིང་།མི་འཛིན་བཟུང་ཉུང་ལ་བདེ་འཇགས་བཟང་བའི༽་ཉམས་མྱོང་ལ་ཟེར།