
政 府 工 作 报 告
2021年1月6日
在稻城县第十三届人民代表大会第五次会议上
稻城县人民政府县长 樊玉良
各位代表:
现在,我代表县人民政府,向大会报告工作,请予审查。请列席会议的政协委员和其他同志提出宝贵意见。
“十三五”发展主要成就和2020年工作回顾
“十三五”以来,县人民政府在州委、州政府和县委的坚强领导下,在县人大、县政协的监督和支持下,团结带领全县各族干部群众,积极应对复杂多变的外部环境、各种自然灾害和新冠肺炎疫情的冲击,各项事业取得全方位进步、历史性成就,经济社会发生了深层次、根本性历史变革。
五年来,全面消除绝对贫困。累计投入33.16亿元,强力推进道路硬化、水电、住房、村级公共服务设施等基础设施建设,贫困户人均纯收入从2014年底的2257元增加至2020年的13847元;稻城县“旅游+扶贫”模式和木拉乡麻格同村入选“世界旅游联盟旅游减贫案例”;2019年4月,以贫困“发生率、漏评率、错退率均为0,群众认可度99.79%”的评估成果经省政府批准成功退出贫困县序列,全县55个贫困村、1259户、5610人的绝对贫困人口全部脱贫,“两不愁三保障”全面实现,人民生活实现了从贫困到温饱再到全面小康的历史性巨变。
五年来,经济平稳较快增长。地区生产总值年均增长8.5%,预计达到14.04亿元,是“十二五”末的1.62倍;地方财政一般预算收入年均增长9.2%,预计达到1.62亿元,是“十二五”末的1.56倍;全社会固定资产投资累计预计完成117.7亿元,是“十二五”时期的1.18倍;社会消费品零售总额年均增长12.5%,预计达到3.9亿元,是“十二五”末的1.84倍;县域经济实力显著增强,被评为全省生态功能区县域经济发展先进县、全省民营经济示范县。
五年来,生态产业发展壮大。成功举办“龙腾亚丁国际越野赛”“山里DOU是好风光”等系列文体活动;高海拔宇宙线观测站等大科学装置和四川稻城天文公园前期工作加快推进;全域旅游引领带动能力显著增强,稻城亚丁景区被评为四川十大冰雪旅游目的地,洛绒牛场被评为最美景观草原,成功创建首批“天府旅游名县”;生态农牧业发展提质增效,投资1.5亿元,全面实施“3137”和“223”种养殖工程,建成特色农业基地4.74万亩、中藏药种植基地0.64万亩;建成藏香猪原种备份保种场1个、藏香猪集中养殖场17个;建成标准化稻城飞鸡养殖场2个,启动年出栏4800头商品猪养殖基地1个,扶持专业合作社50个,培育养殖大户520户;创建“三品一标”产品11个;实现村村有集体经济收入目标。
五年来,民生福祉显著提高。城镇居民人均可支配收入和农村居民人均可支配收入年均增长8.29%和10.8%,预计达到38758元和14357元,较“十二五”末分别增加12728元、5742元;教育事业稳步发展,投资6.96亿元,完成“一村一幼”和17所学校校舍标准化建设,教育设施更加完善;义务教育均衡发展通过国家评估认定;新增劳动力平均受教育年限达到10年;医疗卫生事业加快发展,县人民医院创成二级甲等综合性医院,县中藏医院创成二级乙等民族医院,香格里拉镇卫生院和桑堆镇卫生院创成甲等综合性卫生院;就业质量显著提升,开发公益性岗位1100个、公益类岗位2200个,新增城镇就业1600人,城镇登记失业率控制在4.2%以内;发放农村低保生活保障金7083.42万元,发放特困人员救助供养金1003.9万元,为370户因灾、因病家庭发放临时救助金82万元;社会保障体系不断健全,“五险”参保待遇和城乡居民基础养老金稳步提高。
五年来,生态环境持续改善。结合“大规模绿化全州·稻城”行动,投资4.07亿元,大力推进“山植树、路种花、河变湖(湿地)”工程,有效管护国有林地556.71万亩,集体公益林生态效益补偿21.69万亩,湿地生态补偿43.12万亩;防沙治沙1.45万亩,人工造林0.6万亩,封山育林4.5万亩,完成退耕还林3.92万亩,完成“花海花湖”0.38万亩,湿地恢复0.38万亩,路种花103公里,植被恢复1.05万亩,森林抚育9.26万亩,退化草原治理3.7万亩,天然草原改良11.4万亩,建设人工饲草基地1.9万亩,建立各级各类自然保护区3处,新增省级湿地公园1个,森林蓄积量较2015年增长20.75%,森林覆盖率达54.2%;集体和个人商品林停伐17.13万亩,自用材采伐减少50%;连续28年未发生重大森林草原火灾,被评为全省森林草原湿地生态屏障重点县,荣获“全国防沙治沙先进集体”,成功创建全国“绿水青山就是金山银山”实践创新基地;投资2655万元,完成15处地质灾害治理工程;大力实施蓝天、碧水、净土“三大战役”和污染防治“八大攻坚战”,河(湖)长制全面落实,环保督察反馈问题得到有效整改,Ⅲ类以上水质达标率 100%,优良以上空气质量达标率100%。
五年来,城乡面貌焕然一新。亚丁机场航线不断拓展,海磨路、俄安路、国道227线稻城段建成投用,国道549线桑然路改建工程加快推进;投资6.9亿元,建成通乡柏油路60公里、通村硬化路586公里、牧民定居公路196 公里、联网公路445公里、通寺公路45.8公里,乡村路硬化、建制村通客车率均达100%;投资2.52亿元,加快建设水利设施,建设堤防11.2公里,治理水土流失8平方公里,改善农田灌面6.9万亩,完成俄雅同水利工程建设,全县农村安全饮水质量进一步得到提升;城乡用电通信质量得到提升,完成城网改造、农网完善334.52公里,行政村4G全覆盖,群众用电难通信难问题得到有效解决;投资1910万元,完成城乡建设用地增减挂钩项目,预计形成节余指标598.19亩;城乡提升战略深入实施,稻城县被评为四川省第四届文明城市;香格里拉镇被评为全国第二批特色小镇、四川省首批特色小镇;县城连续两次被评为全州“最美县城”,香格里拉镇被评为全州“最美乡镇”,亚丁村、仁村、吉乙二村被评为全州“最美村寨”。
五年来,社会保持和谐稳定。依法治县战略深入实施,始终保持反分裂斗争高压态势,深入推进扫黑除恶专项斗争、依法常态化治理,健全立体化社会治安防控体系,被全国普法办评为“七五”普法中期先进县,被省委省政府评为全省维稳工作先进县;全面落实党的民族政策,仁村、贡岭寺被评为全省民族团结进步示范区(单位),高质量创成全国民族团结进步示范县;狠抓寺庙依法规范管理工作,持续深化“五二三”“同心同向”等活动,落实“五三三”工作法,寺庙分类管理达标升级成果进一步巩固;投资4200万元,加强寺庙水、电、路、僧侣公寓等基础设施建设,持续改善寺庙公共服务,僧侣医保和养老保险参保率稳定在100%;加强宗教界代表人士培养,深化院县合作,积极引导宗教与社会主义社会相适应;安全生产综合监管、食品药品监管不断强化,切实保障全县人民生命财产安全。
各位代表!2020年,我们全面做好“六稳”工作,落实“六保”任务,统筹抓好新冠肺炎疫情防控和经济社会发展,努力把耽误的时间抢回来、把遭受的损失补回来,经济运行呈现“前低后高、次序回暖”的恢复态势。预计:实现地区生产总值14.04亿元,同比增6.5%;实现工业增加值0.32亿元,同比增9%;完成全社会固定资产投资25亿元,同比增3.7%;实现社会消费品零售总额3.9亿元,同比增13%;完成地方财政一般公共预算收入1.62亿元,同比增10.8%;城镇居民人均可支配收入达到38758元,同比增5%;农牧民人均可支配收入达到14357元,同比增9%。
一年来,我们主要做了以下工作:
(一)聚力疫情防控,全面恢复生产生活秩序。慎终如始防控疫情,坚决防止膨胀和松懈思想,抓紧抓实抓细各项防控工作,全面落实“外防输入、内防反弹”各项任务,全面落实全州促进经济增长确保实现2020年度目标任务13条措施,财政补贴防控经费1024.82万元,社会各界人士捐款314万元、捐物折价53.7万元,强化各类要素保障,生产生活秩序全面恢复,全县战疫取得了阶段性成效。
(二)聚力脱贫收官,全面建成小康社会。一是夯实脱贫成果。整合各类扶贫资金2.22亿元,有序推进农村环境综合治理、交通水利、产业发展、新村建设等巩固提升项目62个,持续推进贫困户稳定增收,不断提升脱贫质量和成色;二是抓实民生改善。资助建档立卡贫困学生894人134.08万元,免除1324名幼儿保教费98.4万元;医疗救助402人次170.31万元,为贫困户代缴医疗保险金140.25万元,城乡居民医疗保险参保率达100%;为4865名建档立卡贫困人口、低保对象、特困人员等困难群体,按最低缴费标准全部代缴养老保险费48.65万元;开展就业技能培训14期,培训贫困人口469人,举办就业扶贫现场招聘会3场,达成就业意向490人次,输送转移就业劳动力50名,申请创业担保贷款11户,带动34人实现就业,实现有劳动力的贫困户每户至少有1人稳定就业;三是深化社会扶贫。吸收各类社会帮扶资金约500万元,开展扶贫济困、捐资助学、结对共建等帮扶活动,采用“以购代扶”等方式,帮助销售特色农产品超过1000万元;四是抓实巩固提升。全面开展挂牌督战,脱贫攻坚以来中央和省内脱贫攻坚成效考核、巡视巡察、督查调研、审计、媒体暗访等发现196个问题全面整改清零;建立返贫致贫临时救助基金200万元,对致贫返贫风险户进行分类别、有针对性的帮扶救助,避免因灾因病因事故等造成致贫返贫现象发生;脱贫攻坚各项工作顺利通过国家普查验收、省级成效考核,圆满收官。
(三)聚力全域旅游,推动县域经济高质量发展。一是全力创建国家全域旅游示范区。编制完成《稻城县全域旅游规划》;亚丁景区成功创建5A级景区,桑堆河谷红草湿地4A级景区创建完成省检,赤土鹿谷、色拉花海两个3A级景区创建完成州级初检,桑堆河谷红草湿地生态旅游示范区完成省检;普查出旅游资源2831个;完成5个星级乡村酒店建设;香格里拉镇温泉资源勘探、开发取得实质性进展;投资2544万元,完成文化元素景观打造提升、赤土乡藏区新居人居环境打造工程、桃花谷景区等4个项目建设;投资7400万元,启动桑堆河谷红草湿地、县公共服务设施、东义旅游基础设施、县城一日游等4个项目建设;
投资2708万元,完成亚丁景区餐厅装修等9个项目建设;投资1.21亿元,加快推进热光后勤基地等4个亚丁景区项目建设;积极推进高海拔宇宙线观测站等重大科技项目建设,加快推进四川天文主题公园前期工作;预计完成游客接待 206.79万人次,同比降44.45%;实现旅游收入22.87亿元,同比降 42.13 %。二是全力强化项目投资拉动。筛选5大类148个项目纳入“十四五”涉藏专项规划,总投资达125.66亿元;扎实开展三年滚动投资计划编制,报送项目55个,总投资31.9亿元;实施政府类投资项目149个,总投资38.56亿元,完成投资8.53亿元。三是全力增强民营经济活力。全力帮助民营企业纾困解难转型发展,落实中央六大举措、民营经济健康发展措施和缓解中小企业生产经营困难等政策措施,减免税收3059万元,减免缓117家企业基本养老保险费、工伤保险费、失业保险费154.58万元,减免电费131.47万元,减免113户中小企业租金106.86万元,金融机构出台降费、展期等政策并投放307笔1.76亿元生产经营贷款;偿还拖欠民营企业账款2252.64万元,偿还比例达89.88%,让更多的民营企业渡过难关、健康成长。四是全力促进消费领域恢复。发放消费券100万元,投放线上消费贷款1998笔4950万元;抓好价格体系建设,国家级电子商务进农村综合示范县项目高标准通过商务部第三方评估验收,全县通过网络零售成交额达11亿元,农特产品线上线下销售成交额达6000万元;持续巩固“乐善稻城·放心舒心消费城市”建设成果,完成“稻城印象”集体商标申报工作;着力恢复消费市场,开业市场主体达2078家,占全县市场主体的78.06%;95%的餐饮服务企业完成“明厨亮灶”工作;全力抓好商贸流通企业培育发展和统计入库,申报限额以上商贸单位和规模以上企业5家。四是全力释放改革开放动力。完善东西部扶贫协作和省内对口帮扶合作机制,有效整合稻城优势资源与对口帮扶力量开展合作;交流互访19次,58名干部人才外出学习、挂职,90名泸州干部人才、1名珠海干部人才赴稻城倾情奉献;开展各类培训471人次,输出劳务人员50人;投资5176万元,实施援建项目29个;全县市场类项目竣工1个,加力推进18个,开展前期7个,完成投资约5亿元;主动融入川滇藏青甘交界地区合作平台,积极推动与云南迪庆、丽江的通道建设、农旅合作、平台搭建等深度融合;完成第三次国土资源调查、第七次全国人口普查。
(四)聚力富民强县,找准乡村振兴战略突破口。一是着力创建州乡村振兴战略先进县。深入推进农村集体产权制度改革,成功创建州乡村振兴战略先进县,成功创建州乡村振兴战略先进乡镇1个、示范村8个,州级现代农业园区1个;全面完成乡镇行政区划调整和村级建制调整改革工作,有序推进乡镇机构改革,启动村(社区)“两委”换届工作;全面推进农村垃圾、污水、厕所“三大革命”,投资1.01亿元,完成县城、香格里拉镇和桑堆镇污水处理厂建设;投资6026万元,完成30个村、10个聚集点的农村生活污水处理项目,加快推进6个村的农村生活污水处理项目;投资1810万元,完成贡岭片区、香格里拉镇人居环境整治工程;投资653万元,完成13个乡镇人口安全饮水提升改造;投资1352万元,完成噶通镇八美村民族团结进步新村建设;投资4177万元,打造仲堆村等21个乡村振兴示范村;投资400万元,完成61个行政村绿化。二是着力改善城乡人居环境。四川海拔最高的公路隧道桑然路无名山特长隧道全线贯通;投资2590万元,完成仁村环线、县机械养护中心、向英吊桥、拉木村改线建设;投资8000万元,启动贡巴贡玖旅游公路一标、水毁工程、村道生命防护工程和傍河桥、子定村桥建设;投资5000万元,启动稻城亚丁机场空港物流园一期工程;新开通香格里拉镇至丽江的客运班线;启动“四好农村路”省级示范县创建工作,启动俄初山隧道前期工作,积极协调引进香格里拉镇轨道交通系统;投资3360万元,实现行政村路灯全覆盖,“点亮”稻城;投资256.96万元,完成产业园区污水管网项目建设;投资1.57亿元,启动城市供暖工程、城镇排水、金珠镇后山路、滨河路人行道改造项目;投资1129万元,完成香格里拉变电站至香格里拉镇10KV电力线路、亚丁村18个农网配电台区改造项目;投资1680万元,完成剩余24个行政村4G全覆盖,实现机场、县城、亚丁景区局部区域5G覆盖;引资2亿元,实施林草局、农牧局、水利局片区老旧居民楼小区改造;有序推进房地一体工作;深入推进农村乱占耕地建房整治专项行动;持续开展“九子一线”及“九乱”治理,进一步改善城乡人居环境。三是着力促进乡村产业增效。建设高标准农田6000亩,落实粮食播面4.52万亩,粮食产量预计达到1.13万吨;油菜、蔬菜种植面积分别达1.25万亩、0.8万亩,产量预计分别达0.22万吨、1.23万吨;持续抓好动植物疫病防控工作;生猪出栏2.35万头,牛出栏1.25万头,羊出栏0.35万只,牲畜存栏9.6万头(只、匹);投资 2850万元,培育专业合作社28个、圈舍改造20个,扶持养殖大户200户;新增农业产业化州级重点龙头企业1家;投资4816万元,完成藏香猪产业园、星空农业科技示范园、农副产品精深加工厂、中药材加工及仓储基地和特色养殖业补贴项目建设。四是着力培育乡村文明新风。复核保留第五届省级文明城市;积极协办建州70周年系列庆祝活动、中央民族歌舞团赴稻城慰问演出,举办首届周末篮球联赛等文体活动;聚焦移风易俗,新(改)建无害化卫生厕所542户,比2019年普及率提高10.5%;畜禽粪污综合利用率预计达到85%以上;全县农村保洁员达495人;开展“送戏下乡”84场;制作抗疫宣传歌曲《世界充满爱》,完成《醉美亚丁》等8件舞蹈作品创作,《稻城县广场舞》获州第四届“新人新作”比赛二等奖;县政府被评为第七届国际非遗节先进单位;投资39万元,更新农家书屋书籍、音响设备;完成农村公益电影放映1452场;121个农家书屋、3个社区书屋补充更新书籍8060册、寺庙书屋补充更新书籍936册;依托文化阵地、村级农民夜校等平台,不断激发农牧民群众内生动力。
(五)聚力民生改善,努力增进人民群众民生福祉。一是进一步提高教育发展质量。狠抓义务教育优质均衡发展,控辍保学、学校精细化管理、师资队伍、教育信息化建设持续推进,教育脱贫成效进一步巩固;全面落实教育惠民政策,实现“应免尽免”“应补尽补”,补助学生各项经费804.39万元,免除学生各项费用76.32万元,资助学生各项补贴136.43万元;办学条件进一步改善,投资4315万元,完成5人制足球场、香格里拉镇双语幼儿园、县中学及牧区小学浴室和17所村级幼儿园建设项目,实现村级幼儿园行政村全覆盖;投资1150万元,启动城关小学教师周转房和县公共体育场项目建设;全县教育教学质量再上台阶,2020年平均分比2019年提升了10.5%,全州一至八年级统测二类模式成绩排名全州第五,获得州级教学质量奖15万元。二是进一步提升健康服务水平。狠抓新冠肺炎疫情防控,坚决防止了疫情的输入和扩散;争取抗疫特别国债1900万元;投资70万元,完成县医院负压病房改扩建,设立隔离观察床位24张;投资219万元,完成县疾控中心PCR实验室[1]建设,开展核酸检测[2]2570份,血清检测202人,完成流行病学调查175例;投资462万元,采购应急防疫物资,储备量可保证满负荷运转1个月;组建37名医疗卫生专技人员为成员的卫生应急专家组,组织开展疫情防控大演练,全覆盖开展医护人员专业能力提升培训,针对重点部门、企业商户开展培训951人次;深入实施医疗卫生质量提升工程,泸州市人民医院与县人民医院达成三年托管帮扶协议;持续巩固包虫病、结核病、艾滋病等重大疾病防治成果,全力确保母婴安全;加大农牧区生育秩序整治工作,人口自然增长率5.6‰,符合政策生育率达到99.9%;投资1.39亿元,启动医疗园区、县中藏医院康复理疗中心、县卫生人才及援藏专家周转房、海子山急救站建设项目、东义片区中心卫生院公共卫生服务中心、负压病房、隔离病房等项目建设;投资130万元,完成乡镇卫生院附属工程项目建设;县乡两级医疗体系建设得到进一步完善;成功创建“省级卫生乡镇”4个、“省级卫生村”26个、“省级卫生先进单位”5个、“省级无烟单位”29个。三是进一步完善社会保障体系。坚持就业优先,针对性开展职业技能培训,开发各类公益性(类)岗位476个;城镇新增就业510人、失业人员再就业22人,动态消除“零就业”家庭;帮助300余名农民工追讨欠薪 200万余元;城乡低保对象动态调整608人,实现“应保尽保、应退尽退”;农村低保对象保障金一类、二类每人每月分别提高90元、80元,分别达到320元、280元;城市低保对象保障金每人每月提高100元,一类、二类、三类分别达420元、380元、340元;发放城乡低保对象保障金1356.68万元;发放救助供养金201万元、残疾人补贴84.2万元、临时救助金35.51万元、孤儿生活保障金12.87万元;城乡医疗保险参保率达到99.5%,财政配套补助标准提高230元,达到550元/人,建档立卡贫困人员县财政按250元/人给予全额代缴;依法保障退役军人合法权益,发放双拥优抚定补154.78万元、慰问金30.5万元、家庭优待金14万元。四是进一步推动其他社会事业全面进步。在金珠镇平洛村考古发现距今10万余年的旧石器时代古人类遗址,对研究解决青藏高原早期人类演化及东亚手斧源流等国际重大学术问题具有十分重要的意义;统筹推进国防、老龄、妇幼、青年、气象、史志、档案、红会、防灾减灾、外事侨台、关工委、工商联、知新会、法学会、残联、慈善、工会、共青团、妇联、佛协等社会事业健康发展。
(六)聚力生态保护,擦亮“两山”实践创新基地金字招牌。一是不断强化生态环境治理。巩固“绿水青山就是金山银山”实践创新基地创建成果;持续推进“山植树、路种花、河变湖(湿地)”工程,实施天然林保护、退耕还林、退牧还草、防沙治沙、湿地保护修复、森林质量精准提升、地灾治理、水土流失综合治理等重点生态工程;启动国土空间规划[3]和香格里拉镇空间规划编制;投资3475万元,完成草原治理3.7万亩、草原改良11.4万亩、封山育林2万亩、森林抚育2.5万亩、人工造林0.3万亩、低效林改造0.5万亩;投资300万元,完成数字林草监测系统建设;投资8986万元,启动金珠镇、香格里拉镇湿地修复绿化工程、金珠湿地公园植被恢复提升改造工程、海子山湿地保护与修复工程;投资1710万元,实施“山植树、路种花、河变湖(湿地)”和“花海花湖”工程;投资2981万元,完成傍河防洪治理工程、桑堆镇小流域综合治理工程建设;投资1071万元,完成金珠镇额依沟泥石流治理和香格里拉镇培仲村滑坡治理项目;投资1512万元,完成6个乡镇的城乡建设用地增减挂钩项目,形成节余指标471.43亩。二是不断提升生态保护水平。全面落实环境保护“党政同责”和“一岗双责”责任制,坚决执行森林资源管控“四个最严”制度和16条措施,完成生态红线划定调整,深入推进新型建材替代传统木材、全面禁止全木结构建房,全县范围内农村自用材(薪炭材)采伐继续减少50%;强力落实河(湖)长制;全县天然水域实施全面禁捕;投资215万元,完成赤土河、东义河河道岸线管理范围划定,完成3座电站生态下泄流量问题整改,完成5座电站长江经济带小水电清理整改;投资1320万元,完成14个乡镇和贡巴沟、余德沟、热光沟3个县级饮用水源地保护项目建设;三是狠抓森林草原防灭火工作。投资26.4万元,常态化开展区域性联动式人工影响天气作业;林下易燃物清理5000亩;取缔不规范煨桑点500个;清理林牧区输配电设施线下通道183公里,改造隐患线路230公里;投资1646万元,完成林火视频监控系统、巡护侦察无人机、9个防火检查站、9座瞭望塔、2处航空取水点、8台防灭火车和121个规范化煨桑台建设;投资1535万元,加快推进扑火队营房、消防水池建设;对标对表国务院督导组指出的七个方面25个问题、省、州督导组指出的6个方面21个问题,全面立行立改。四是不断提高生态环境质量。坚决打好大气、水、土壤污染防治“三大战役”;投资98.7万元,完成空气自动监测站设备更新;县域内地表水水质达标率100%,集中式饮用水水源地水质达标率100%,均达到II类;空气质量优良天数保持在100%,噪声环境达到II类标准;生态环境局被评为省环保工作先进集体。
(七)聚力依法治县,推动社会局面安全和谐稳定。一是提升依法常态治理能力。深化依法常态化治理,深入开展反分裂斗争,强力推进扫黑除恶专项斗争、缉枪治爆专项行动、“血亲仇杀”专项整治,加快推进市域社会治理现代化建设;完成45名辅警的招录;刑事立案30件,破获24件,收缴各类枪支288支、雷管4146枚,炸药2975公斤、导火索10567米,军用子弹1266发,民用子弹645发;加强和谐边界建设,完善公共法律服务体系,强力推进全民尊法学法用法守法,“七五”普法顺利通过州委、州政府检查验收;健全矛盾纠纷多元调处化解机制,排查调处矛盾纠纷56件,调解成功55件;办理信访23件,实现信访处理“六个常态”;投资1736万元,完成县看守所、拘留所项目建设;投资908.39万元,完成干警食堂和警官沙龙建设,加快推进特巡警大队训练基地项目建设。二是巩固和谐民族宗教关系。巩固全国民族团结进步示范县创建成果,铸牢中华民族共同体意识;扎实开展寺庙依法规范管理工作,推进宗教教职人员、佛事活动、建筑物、财务依法管理常态化;持续巩固寺庙分类管理达标升级成果,2座寺庙荣获州级文明和谐寺庙、11名僧侣荣获州级爱国守法模范僧侣,1名干部荣获省级优秀寺管会(所)干部;深化宗教界人士培训培养,常态开展“法律进寺庙”“五二三”学教、同心同向、联户联僧活动,落实“五三三”工作法,积极引导宗教与社会主义社会相适应;投资400余万元,完成7个寺庙厕所、3个垃圾池、2个停车场等寺庙基础设施建设;投资1597万元,启动雄登寺通寺公路提档升级项目。三是构建紧密安全监管网络。严格落实安全生产“党政同责、一岗双责、齐抓共管、失职追责”责任制,深入推进安全生产清单制管理工作,开展重点行业、重点领域安全生产大整治,未发生一起生产安全伤亡事故;全面落实食品药品安全“四个最严”要求,全面落实粮食安全县长责任制,确保了舌尖上的安全。
(八)聚力自身建设,全力打造优质高效人民满意政府。一是切实提高政治站位。加强党对政府工作的领导,坚持重要工作、重大问题向县委汇报请示,出台《稻城县人民政府贯彻落实“三重一大”事项集体决策制度实施细则(试行)》;将意识形态工作作为政府党建工作的重要内容,常态化开展“不忘初心、牢记使命”主题教育,切实加强自身建设。二是切实推进依法行政。坚持依宪施政、依法治政,自觉运用法治思维和法治方式推进政府工作;重大决策出台前向县人大常委会报告,自觉接受县人大及其常委会的法律监督、工作监督和县政协的民主监督,认真办理人大代表建议39件、政协委员提案38件,已解决或正在解决的建议、提案分别达到89.74%和76.3%;进一步加强与监委、法院、检察院的联系沟通,自觉接受司法、舆论、公众监督。三是切实推进效能建设。兑现172名干部职工在职获得学历学位、资格证书激励资金104.4万元;推广“互联网+政务服务”,让群众少跑腿、少烦心;清理公布 “最多跑一次”“全程网办”事项清单达110项,进一步推动压减审批承诺时限,推动承诺时限比法定时限平均减少60%以上,实际办理时间比承诺时间平均减少30%以上;全县行政权力事项“一次办”事项达3058项,占81.7%;“网上办”事项达3741项,占100%。四是切实推进廉政建设。加强廉洁政府建设,全面落实从严治党主体责任,把经济社会发展与党风廉政建设同部署、同安排、同考核;切实转变工作作风,坚决执行中央和省、州、县关于廉洁从政各项规定,强力整治群众身边的腐败问题;财政评审项目85个,审计项目30个,查出违规资金56.73万元、管理不规范资金1563.24万元、损失浪费资金25.75万元、非金额计量问题90个,提出审计建议53条;让广大干部始终心存敬畏、手握戒尺、守住底线,习惯在受监督和约束的环境中工作生活,坚决把纪律和规矩挺在前面。
各位代表、各位委员,同志们:这些成绩的取得,是州委、州政府和县委坚强领导、科学决策的结果,是县人大常委会、县政协监督支持和全县干部群众共同努力的结果。在此,我代表县人民政府,向长期以来关注稻城发展、投身稻城建设、助推稻城腾飞的各级领导,向对口支援稻城的泸州市、珠海市和省内对口帮扶单位,驻稻军警、离退休老同志、投资企业、社会团体和各界人士表示衷心的感谢并致以崇高的敬意!
在肯定成绩的同时,我们也清醒地看到我县经济社会发展中还存在诸多困难和不足,主要体现在:经济发展基础薄弱,旅游尚未形成多极支撑格局;民生改善任务繁重,农牧民政策性收入占比高;基础设施制约明显,互联互通格局尚未形成;区域竞争压力增大,同质化竞争突出;关键发展要素紧缺,人才引进难、稳定难、留住难问题突出;工作效率有待提高,个别干部服务意识不强、担当精神不足、工作作风不实。对于这些问题,我们将以对人民高度负责的态度,深入谋划,制定措施,认真解决,绝不辜负全县人民的期望和重托!
“十四五”发展的主要考虑
“十四五”时期稻城经济社会发展的指导思想是:高举中国特色社会主义伟大旗帜,深入贯彻党的十九大和十九届二中、三中、四中、五中全会精神,坚持以马克思列宁主义、毛泽东思想、邓小平理论、“三个代表”重要思想、科学发展观、习近平新时代中国特色社会主义思想为指导,全面贯彻党的基本理论、基本路线、基本方略,深入落实中央第七次西藏工作座谈会精神和省委涉藏工作部署,统筹推进“五位一体”总体布局,协调推进“四个全面”战略布局,立足新发展阶段,贯彻新发展理念,融入新发展格局,坚持稳中求进工作总基调,以维护祖国统一、加强民族团结为着眼点和着力点,把改善民生、凝聚人心作为经济社会发展的出发点和落脚点,坚持生态保护第一,以推动绿色高质量发展为主题,以深化供给侧结构性改革为主线,以改革创新为根本动力,以满足人民日益增长的美好生活需要为根本目的,以维护社会稳定、生态安全为根本保障,坚定实施“生态立县、文旅强县、科教兴县、法治安县”四大战略,坚持以“全域旅游带动、投资扩张拉动、消费升级驱动、乡村振兴联动”为发展路径,推进“旅游全域化、城乡特色化和产业现代化”三化联动,扎实抓好“稳定、发展、生态、民生”四件大事,全面夯实“乡村振兴、产业融合、交通先行、生态保护、民生改善、文化繁荣、新型城镇化、改革开放、基层治理”九大基础工程,主动融入新发展格局,推进治理体系和治理能力现代化,实现经济行稳致远、社会和谐稳定、确保人民生活水平不断提高,确保生态环境更加良好,全面建设“生态文明幸福和谐”新稻城。
稻城县“十四五”时期经济社会发展总体目标是:基本公共服务达到全省平均水平,把稻城县打造成为国家生态文明建设示范县、世界最佳旅游目的地、国家全域旅游示范区、涉藏地区社会治理现代化建设示范县,努力实现以下五个方面的目标。
(一)旅游经济强县。地区生产总值年均增长7%以上,到2025年力争达到17亿元;社会消费品零售总额达到6亿元;地方公共财政收入达到2.2亿元;全社会固定资产投资累计完成150亿元;旅游成为引领经济发展的第一动力,年游客人数突破400万人次,旅游总收入达到45亿元,旅游及相关产业增加值占地区生产总值比重达到80%以上。
(二)美丽生态家园。生态保护和建设力度进一步加大,成功创建全国生态文明示范县;生态系统功能持续增强,森林覆盖率达到56.5%,林草综合覆盖率达到90%,生物多样性得到有效保护;城乡环境持续改善,污染得到有效控制,城镇污水集中处理率和生活垃圾无害化处理率均达到100%,农村无害化厕所普及率达到100%,大气质量达标率达到100%。
(三)城乡融合样板。乡村振兴战略深入实施,成功创建四川省实施乡村振兴战略工作先进县;城镇化速度和质量稳步提高,县城旅游城市功能更加优化,城镇化率年均提高1个百分点以上;城乡融合体制机制基本健全,城乡基础设施互联互通、公共服务均等发展、生产要素自由流动的格局初步形成。
(四)高原幸福乐土。脱贫攻坚成果有效巩固,脱贫人口发展能力明显提高;居民消费加快升级,城乡居民恩格尔系数[4]低于40%;实现更高质量更加充分的就业,五年累计新增就业岗位1600个以上;基本公共服务体系更加健全,供给能力和质量显著提高,劳动年龄人口平均受教育年限达到11年,人均期望寿命提高到75.5岁,保障性住房供应800套,城乡医保实现全覆盖,基本社会保障实现全覆盖,实现学有所教、劳有所得、病有所医、老有所养、住有所居、弱有所扶,群众幸福指数大幅提升。
(五)民主法制典范。中国梦和社会主义核心价值观深入人心,群众思想道德素质、科学文化素质明显提高;全社会法治意识不断增强,社会治理体系不断完善,治理能力全面提高;基层阵地建设更加稳固,民族大团结不断巩固发展,宗教事务管理更加规范,维稳能力建设得到加强,反分裂斗争取得显著成效,社会矛盾得到有效化解,社会大局长期持续全面稳定,社会更加安定祥和。
2021年重点工作
2021年是建党100周年,是“十四五”规划开局之年,是县乡村三级换届之年,也是全面建设社会主义现代化稻城新征程开启之年,做好今年的政府工作,事关“十四五”整体发展,事关全面建设社会主义现代化稻城全局。县政府工作的总体要求是:坚持以习近平新时代中国特色社会主义思想为指导,深入学习贯彻党的十九大和十九届二中、三中、四中、五中全会和中央第七次西藏工作座谈会精神,全面贯彻落实省委十一届八次全会、省委涉藏工作会精神、州委十一届十次全会和县委十二届九次全会决策部署,坚持稳中求进工作总基调,统筹推进“五位一体”总体布局,协调推进“四个全面”战略布局,坚持“五大发展理念”,认真落实州委“一个目标、两个关键、三创联动、四件大事、六大战略”总体工作格局[5],全力实施“生态立县、文旅强县、科教兴县、法治安县”四大战略,坚持全域旅游驱动、投资扩张拉动、消费升级推动、乡村振兴联动,推进“旅游全域化、城乡特色化和产业现代化”三化联动,扎实抓好“稳定、发展、生态、民生”四件大事,全面夯实“乡村振兴、产业融合、交通先行、生态保护、民生改善、文化繁荣、新型城镇化、改革开放、基层治理”九大基础工程,加快创建国家生态文明建设示范县和国家全域旅游示范区,努力建设“生态文明幸福和谐”新稻城。
2021年全县经济发展的主要预期目标是:实现地区生产总值15.3亿元,同比增6.7%;完成工业增加值0.36亿元,同比增11%;完成全社会固定资产投资22.88亿元,同比降8.5%;地方一般公共预算收入1.7亿元,同比增5%;社会消费品零售总额达4.27亿元,同比增9.5%;城镇居民人均可支配收入达42324元,同比增9.2%;农牧民人均可支配收入达15893元,同比增10.7%。
要实现这些目标,我们将做好以下重点工作。
第一,抓好疫情防控,保障好生产生活秩序。
做好较长时间应对外部环境变化的思想准备和工作准备,进一步织密织牢疫情防控网,坚持人物同防、多病共防,科学严谨慎终如始抓好防控工作;全面做好“六稳”工作,落实“六保”任务;全面推动复工复产满产,全面推动服务行业复业,全力做好市场保供,保障好生产生活秩序。
第二,抓好脱贫巩固,全面推动乡村振兴。
巩固拓展脱贫攻坚成果。以“坚持在发展中保障和改善民生,在创新中健全和完善制度”为主线,认真落实“三不脱”“四不摘”要求,着力巩固拓展脱贫攻坚成果同乡村振兴有效衔接;做好贫困风险监测,着力构建动态监测体系,确保监测对象无遗漏;着力贫困难题破解,严格对标落实政策,持续抓好扩大就业创收、发展产业增收、消费扶贫促收、公益岗位保收、政策兜底稳收等工作,确保贫困群众持续稳定增收;持续抓好社会扶贫、联系帮扶、利益连接、内生动力提升,着力构建解决相对贫困的多层次资源支撑保障;持续发挥“防贫保”“自然风险保”等保险作用,充实完善教育、医疗、临时救助等基金,切实防范因病、因学、因灾等致贫风险发生。
积极创建四川省实施乡村振兴战略工作先进县。对标创建标准,统筹整合资金、科技、人才、信息、资源等各类要素,扎实抓好创建工作;完成村“两委”换届工作;深化农村房屋安全隐患排查整治工作;全面推进农村垃圾、污水、厕所“三大革命”;投资2146万元,完成22个村的农村生活污水处理项目;投资800万元,实施农村生活污水入户配套管网项目;投资1480万元,实施各卡乡供水厂项目;投资500万元,实施太阳能泵站项目建设;投资500万元,实施中茹布村排污管网项目;投资120万元,实施农户干湿垃圾分类项目;投资5430万元,实施香格里拉镇生态河堤修复工程和傍河防洪堤四期工程;投资2580万元,实施赤土乡子定村民族团结进步示范村建设项目;投资850万元,实施乡村振兴示范村建设项目;力争启动5个乡镇的供水厂项目。
加快农村产业振兴促农增收。以基地为支撑、项目为载体,紧扣“8+2”产业体系,全力推进高原现代特色农牧业全面升级;依托稻城县地道中藏药材优势,在阿西村建设人工抚育基地1000亩以上;进一步培育农业致富带头人,重点扶持5—10个专业合作社;投资3200万元,实施藏香猪产业园区二期、商品猪养殖基地、中藏药材加工及仓储基地项目;力争启动牦牛短期育肥场、牦牛饲草基地、高海拔地区蔬菜种植示范建设项目和稻城星空青稞现代农业园区建设;力争把藏香猪产业园区建成省级园区。
积极培育乡村文明新风。深入开展“四下乡”集中宣讲活动和“送戏下乡”等丰富多彩的群众文化活动;持续推进传统文化和古村落、古遗迹保护;合理运用全媒体手段,推动优秀传统文化的传承和创新发展;持续深化文明城市、单位、乡镇、家庭、景区、学校“六大创建”;聚焦移风易俗,强化村民自治,积极引导群众养成好习惯、形成好风气;加强教育引导,夯实思想基础,依托文化阵地、农民夜校等平台,不断激发农牧民群众内生动力。
第三,抓好基础建设,不断夯实发展基础。
进一步完善交通功能。深入实施交通先行战略;拓展亚丁机场航线和班次;投资3120万元,完成贡巴贡玖旅游公路一标、雄登寺硬化路、傍河桥危桥改造和康古村桥项目建设;投资1200万元,完成桑然路(稻城段)建设;力争启动亚三路路面地灾整治工程、黑海旅游公路改扩建和巨龙至赤土旅游公路连接线项目建设;推动“四好农村路”省级示范县创建工作,加快推进俄初山隧道前期工作,积极协调引进香格里拉镇轨道交通系统;整治规范农村客运市场。
进一步完善城乡功能。深入实施新型城镇化战略,坚持“七管齐下”“四态合一”思路,做强县城、做优乡镇、做美村寨;完成国土空间规划和香格里拉镇空间规划编制;投资1.14亿元,完成城市供暖工程、城镇排水、金珠镇后山路、滨河路人行道改造项目建设;投资3076万元,实施香格里拉镇管线下地、城市供水设施提升改建和香格里拉镇城市停车场附属设施项目建设;投资1400万元,完成亚丁机场空港物流园一期工程项目建设。
进一步完善配套设施。投资2500万元,完成33个点位的5G覆盖、线路整治及网络升级优化和村村通宽带项目建设;力争启动通信网络盲点、拥挤点改善项目;实现稻城至乡城、稻城至木里和东义片区道路信号全覆盖;投资593万元,对农村地区用户的下户线进行改造,实现智能电表全覆盖;投资920万元,实施巨龙35kV输变电工程;力争启动35kV县城至香格里拉镇、10kV香格里拉镇仁村、10kV城网和10kV往子至向英线路改造工程。
第四,抓好产业发展,推动经济恢复性增长。
积极创建国家全域旅游示范区。擦亮首批“天府旅游名县”金字招牌,巩固亚丁5A级景区创建成果,完成桑堆河谷红草湿地4A级景区和赤土鹿谷、色拉花海两个3A级景区创建,完成桑堆河谷红草湿地省级生态旅游示范区创建;力争创成国家全域旅游示范区;谋划香格里拉镇5A级景区、国家旅游度假区创建工作;推动“茹布查卡、杜鹃谷、日美、热光、仲堆”温泉品牌建设,提升温泉档次,引资开发更多温泉康养项目;完成高海拔宇宙线观测站、圆环阵太阳风射电成像望远镜项目建设,积极推进风云四号科研试验卫星地面应用系统工程地基可见光与红外对月观测系统、空间天气保障工程稻城太阳观测基地、先进地基太阳天文台、2.5米8米和12米口径大型光学红外望远镜等项目建设,加快推进四川稻城天文公园前期工作;投资8564万元,完成仁村停车场、桑堆河谷红草湿地、县城一日游、县公共服务设施、东义旅游基础设施等5个项目建设;强力规范旅游市场秩序,提高旅游管理服务水平,推进旅游提档升级;力争全年接待游客350万人次以上,实现旅游收入35亿元以上。
积极扩大有效投资。围绕“十四五”规划、“十四五”涉藏规划及重点专项规划狠抓项目前期工作;预计实施政府类项目100个,总投资25.99亿元,全年计划完成投资12.12亿元;预计实施市场类项目12个,总投资18.11亿元,全年计划完成投资2.62亿元;持续引进和推动太阳能、风能等清洁能源开发,积极申报国家级清洁能源示范基地。
积极繁荣消费市场。完成国家级电子商务进农村综合示范县项目建设,持续巩固“乐善稻城·放心舒心消费城市”建设成果,启动省级食品安全示范县创建工作;引导本地企业与支援地企业建立协作关系,设立“圣洁甘孜”产品销售专柜、专区、专馆;加强对商贸流通市场的监管,深入开展旅游质量标准化试点建设,重点整治强制消费、欺客宰客等侵害消费者合法权益及旅游厕所“脏乱差”等损坏旅游形象的违法违规行为,着力整顿规范消费市场。
积极发展民营经济。深入实施优化营商环境条例,全面落实促进民营经济健康发展政策措施,坚决打通政策落地“最后一公里”;深入推进社会信用体系建设,着力构建“亲清”新型政商关系,积极支持工商联和“个私协”发挥桥梁纽带作用,指导民营企业建立现代企业制度,支持民营企业做大规模、做强实力、做优品牌;引资3800万元,完成香格里拉镇智能停车场、蓝月谷综合开发项目和杜鹃谷温泉度假酒店建设;引资7000万元,完成香格里拉镇城市文化广场和林草局、农牧局、水利局片区老旧居民楼小区改造项目主体建设。
积极深化改革创新。深入推进供给侧结构性改革,同时注重需求侧[6]改革,打通堵点,补齐短板,贯通生产、分配、流通、消费各环节,形成需求牵引供给、供给创造需求的更高水平动态平衡,提升全县国民经济体系整体效能;推进工程建设项目审批制度改革,实现投资项目“一网通办、一网通管、一网通看”;深化财政体制改革,严格预算绩效管理,推进代理记账工作,全力构建权责清晰、财力协调、区域均衡的财政关系;深化国资国企改革,提高国有资本配置运营效率,做优资产、做大收入、做强企业;深化农业农村改革,完成“房地一体”农村宅基地、集体建设用地确权颁证登记;推进开放型经济体制改革,巩固拓展珠海对口支援、泸州对口帮扶,主动融入成渝双城经济圈[7]、川滇藏青甘交界地区合作平台。
第五,抓好民生改善,提升获得感幸福感。
发展更有质量的教育。坚持发展更加公平更有质量的教育,深入实施教学质量提升工程,持续巩固“控辍保学”成果;加强学前教育资源供给,全面提高学前教育适龄儿童入园率;积极推动集中办学前期各项工作;投资400万元,完成4所中小学的活动场地提升改造项目;投资1.3亿元,实施县委党校新建(迁建)项目;投资2.4亿元,实施南路片区体育馆、健身步游道、桑堆镇中心校足球场、牧区寄宿制学校足球场、亚丁九年一贯制重点寄宿制学校项目建设。
提供更高水平的医疗。切实抓好新冠肺炎疫情防控,坚决防止疫情输入;投资1137.5万元,完成县医院PCR实验室、发热门诊规范化建设改造项目;全力推进“健康甘孜”行动,强力实施医疗卫生质量提升工程,稳步提升医疗服务质量、公共卫生服务能力、人才队伍素质;强化艾滋病、结核病等重大传染病综合防控;深化生育秩序专项整治,全面落实农村孕产妇县域内住院分娩“零支付”政策;投资8600万元,完成医疗园区、海子山急救站建设;投资5744万元,实施县中藏医院、东义片区中心卫生院公共卫生服务中心、负压病房、隔离病房建设项目、医疗应急物资储备仓库及园区附属建筑项目、县医疗废物处置中心建设及医疗废物垃圾车购置项目;力争启动县医院急诊及医技辅助用房、县医院传染病区、县中藏医院医技综合辅助大楼建设项目。
健全更为可靠的保障。强力实施“六项民生工程计划”,扎实抓好省州民生实事。深入实施更加积极的就业政策,新开发各类公益岗位 100个,全面推进就业创业促进计划,统筹做好就业困难人员就业工作,城镇新增就业320人、城镇失业人员再就业20人、就业困难人员再就业10人,动态消除“零就业”家庭,城镇登记失业率控制在4.2%以内;投资2000万元,实施县公共就业技能实训基地建设;深入实施全民参保计划,全力推进养老、工伤、医保参保扩面;完善养老服务、社会救助、社会福利等制度,切实保障妇女儿童、老人、残疾人等合法权益;做好农民工服务保障工作,坚决根治拖欠农民工工资问题;全力推进退役军人服务保障体系建设,深入开展“双拥”工作,创建全国示范型退役军人服务站4个;投资800万元,实施烈士纪念设施修缮提升改造项目;狠抓粮食安全,落实“菜篮子”县长负责制,确保全县军需民食供应充足。
第六,抓好生态文明,筑牢生态安全防线。
建设更加牢固的生态屏障。深入贯彻“绿水青山就是金山银山”理念,认真落实生态环保“党政同责、一岗双责”责任制,全力创建国家生态文明建设示范县,强力构建“山顶戴帽子、山腰挣票子、山下饱肚子”的立体生态格局,坚决筑牢长江黄河上游生态屏障;持续开展“大规模绿化全川·稻城行动”,全力推进“山植树、路种花、河变湖(湿地)”工程,全面实施天然林保护、防沙治沙、退耕还林、退牧还草、“三化”草场治理等重点生态工程,强力推进重点流域地质灾害治理和生态修复;投资742万元,建设草原围栏5万亩、退化草原改良4万亩、人工种草1万亩、毒害草治理1万亩;投资853万元,实施金珠镇所瓦村藏格沟泥石流治理等8个治理项目。
实施更加严厉的保护措施。深入推进森林草原防灭火专项整治工作;投资1140万元,建设防火通道38公里;投资400万元,开展森林和草原火灾风险普查;调整森林草原防灭火机制体制;深入实施“三线一单”制度,坚决落实森林资源管控“四个最严”制度和16条措施,全面推进农牧区“以电代柴”工程和现代建材替代传统木材建房改革;推动建设“数字林草”工程,全力提高生态资源综合管理信息化、智能化水平;分区管控国土空间,严格土地用途管制;坚决打好污染防治“八大战役”;全面落实河(湖)长制;落实好全县天然水域全面禁捕工作;投资123万元,实施山洪灾害隐患调查评价工作。
第七,抓好依法治县,维护社会和谐稳定。
坚决巩固和谐稳定之基。强力推动基层治理制度创新和能力建设,积极推动市域社会治理现代化示范州创建工作;深入贯彻落实总体国家安全观,建立健全扫黑除恶长效机制,依法严厉打击各类违法犯罪活动。全力开展“法律八进”,启动“八五”普法任务;完善和谐边界建设长效机制,深入开展矛盾纠纷多元化解,畅通和规范群众诉求表达、利益协调、权益保障通道,全力把矛盾化解在基层;投资308.39万元,完成特巡警大队训练基地项目建设;力争启动森林公安亚丁派出所、综合检查站、警用装备应急物资储备仓库和基层派出所项目建设。
坚决铸牢团结奋进之魂。深入贯彻落实党的民族宗教政策,全力维护民族团结、宗教和顺的大好局面;巩固提升全国民族团结进步示范县创建成果,切实铸牢中华民族共同体意识,凝聚“共同团结奋斗、共同繁荣发展”强大合力;全面开展藏传佛教寺庙依法规范管理工作,深入开展“爱国爱教爱家乡”“五二三”学教等活动,评选表扬文明和谐寺庙和爱国守法僧侣;常态开展宗教界人士培训培养;巩固重点寺庙宣讲整治成果,抓实推进寺庙依法规范管理工作,持续强化场所、人员、财务、佛事、教务活动规范管理,积极引导宗教与社会主义社会相适应。
坚决扛起公共安全之责。深入落实安全生产“党政同责、一岗双责,齐抓共管、失职追责”责任制,深化安全生产清单制管理,强力推进食品药品、城乡防火、道路交通、工程建设、非煤矿山、特种设备、危化品等重点领域专项整治,坚决防范和遏制重特大生产安全事故发生;全力提升自然灾害防治能力,抓好森林草原防灭火、防汛抗旱、地灾防治等工作;健全应急管理机制,建强应急救援力量体系,加强民兵力量和基层武装部规范化达标建设,提升应急处置能力。
第八,抓好高效廉洁,建设人民满意政府。
强力推进政府治理现代化。积极构建职责明确、依法行政的政府治理体系,持续优化行政决策、行政执行、行政组织、行政监督;严守政治纪律和政治规矩,严格执行重大事项请示报告等制度,坚持公众参与、专家论证、风险评估、合法性审查和集体讨论决定,强化科学民主依法决策;依法接受县人大及其常委会法律监督、工作监督和县政协民主监督,认真办好县人大代表建议、批评、意见和县政协委员提案,主动接受社会和舆论监督。
强力推进政务服务高效化。全力推动“放管服”改革向基层延伸,深入推广“互联网+政务服务”,加快推进一体化政务服务平台推广、运用;积极推进“一网、一门、一次”改革,全面构建上下贯通、运转有序、执行有力的审批服务体系,强力解决群众办事难、办事慢、办事繁的问题。
强力推进廉政建设制度化。坚决把党的领导贯穿于政府工作各个方面各个环节,推动政府工作始终沿着正确政治方向前进;狠抓廉洁政府建设,全面贯彻落实党风廉政建设主体责任和“一岗双责”,坚决执行中央“八项规定”、省委省政府“十项规定”和州委州政府“七项规定”精神及其实施细则,坚决整治形式主义、官僚主义,继续压减一般性财政预算支出和“三公经费”,全力精文减会,提升督查检查考核实效,切实减轻基层负担。
各位代表、同志们!好风凭借力,扬帆正当时。让我们更加紧密地团结在以习近平同志为核心的党中央周围,在省委省政府、州委州政府和县委的坚强领导下,与全县各族人民一道,强力推进更高质量、更有效益、更美生态、更惠民生、更加和谐的全面发展,为迎接建党100周年作出新的更大的贡献!谢谢大家!
名 词 解 释
1.PCR实验室:是指基因扩增实验室,是一种分子生物学技术的实验室,可以开展新冠病毒的核酸检测。
2.核酸检测:是指查找患者的呼吸道标本、血液或粪便中是否存在外来入侵的病毒的核酸,来确定是否被新冠病毒感染。
3.国土空间规划:是指国土空间开发规划,是战略性、基础性、约束性的规划。
4.城乡居民恩格尔系数:是指食品支出总额占个人消费支出总额的比重。恩格尔系数达59%以上为贫困,50-59%为温饱,40-50%为小康,30-40%为富裕,低于30%为最富裕。
5.“四个全面”战略布局、“五大发展理念”、州委“一个目标、两个关键、三创联动、四件大事、六大战略”总体工作格局:“四个全面”战略布局:是指全面建设社会主义现代化国家、全面深化改革、全面依法治国、全面从严治党;“五大发展理念”:是指创新、协调、绿色、开放、共享的发展理念;州委“一个目标、两个关键、三创联动、四件大事、六大战略”总体工作格局:是指州委十一届十次全会上提出的“十四五”时期经济社会发展指导思想。具体是:围绕建设美丽生态和谐社会主义现代化新甘孜“一个目标”,突出长治久安和高质量发展“两个关键”,统筹推进国家全域旅游示范区、国家生态文明建设示范区、全国市域社会治理现代化示范州“三创联动”,切实抓好稳定、发展、生态、民生“四件大事”,大力实施依法治州、生态建设、乡村振兴、交通先行、产业富民、新型城镇化“六大战略”。
6.需求侧:是指关于需求那一方面的诸多问题。
7.成渝双城经济圈:是指以成都、重庆为核心的经济圈,是我国西部地区发展水平最高、发展潜力较大的城镇化区域,是实施长江经济带和一带一路战略的重要组成部分。
རྫོང་གི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་
གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཡིག་ཆ། (གཅིག)
སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན།
2020ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས6
འདབ་པ་རྫོང་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་པའི་ཐོག
འདབ་པ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་རྫོང་དཔོན ཧྥན་ཡུས་ལིའང་།
འཐུས་མི་རྣམ་པ།
ད་ལྟ་ངས་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཚབ་ཞུས་ནས་ཚོགས་ཆེན་ལ་ལས་དོན་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཞིབ་བཤེར་གནང་རོགས། གྲོས་ཚོགས་སུ་ཟུར་ཞུགས་གནང་མཁན་གྱི་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་དང་བློ་མཐུན་གཞན་དག་གིས་བསམ་འཆར་རྩ་ཆེན་འདོན་གནང་ཡོད་པ་ཞུ།
“ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གཙོ་བོ་དང་2020ལོའི་ལས་དོན་ལ་ཕྱི་མིག་བལྟ་བ།
“ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”ནས་བཟུང་། རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁུལ་ཨུ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་། རྫོང་ཨུ་བཅས་ཀྱི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ། རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཞིང་འགྱུར་ལྡོག་མང་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་། རང་བྱུང་གི་གནོད་འཚེ་སྣ་ཚོགས། ཏོག་དབྱིབས་གློ་ཚད་ཀྱི་རིམས་ནད་བྱུང་ཚུལ་བཅས་ལ་ཁ་གཏད་ཧུར་ཐག་བཅལ་བས། བྱ་གཞག་ཁག་ལ་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཡར་ཐོན་བྱུང་བ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་ཅིང་། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གཏིང་ཟབ་ཅིང་རྩ་བའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད།
ལོ་ལྔའི་རིང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཐའ་གཅིག་དབུལ་ཕོངས་གཙང་སེལ་བྱས་ཡོད། རིམ་རྩིས་བྱས་ན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་33.16བཏང་ནས་གཞུང་ལམ་ཨར་འདམ་དང་། ཆུ་གློག སྡོད་ཁང་། གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བས་དུད་ཚང་དབུལ་པོའི་ལོའི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ2014ལོའི་ལོ་མཇུག་གི་སྒོར་2257ནས་2020ལོའི་སྒོར་13847བར་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། མང་རྭ་ཤང་དམར་དགེ་ཐང་གྲོང་ཚོ་ལོ་གསུམ་བསྟུད་མར་འཛམ་གླིང་ཡུལ་སྐོར་མནའ་འབྲེལ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་དབུལ་པོ་ཉུང་གཏོང་གི་དཔེའི”ནང་ཚུད་པ། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ་དབུལ་པོ་55དང་། དུད་ཚང་1259མི་5601བཅས་ཀྱི་མི་འབོར་དབུལ་པོ་ཚང་མ་དབུལ་སྒྲོལ་ཐུབ་པ་དང“སེམས་ཁྲལ་མེད་པ་གཉིས་དང་འགན་ལེན་གསུམ”ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་དབུལ་ཕོངས་ནས་ལྟོ་གོས་བར་དང་དེ་ནས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་བར་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།
ལོ་ལྔའི་རིང་ལ་དཔལ་འབྱོར་བརྟན་པོའི་ངང་ནས་འཕར་སྣོན་མགྱོགས་ཙམ་བྱུང་ཡོད། ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་སུ་བརྒྱ་ཆ་7.5འཕར་རྒྱུ་དང་། ཚོད་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་14.04ཟིན་རྒྱུ་དེ་ནི་“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པའི་”དུས་མཇུག་གི་ལྡབ་1.62ཡིན་པ་དང་།ས་གནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་9.2%འཕར་བ་དང་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.62ཟིན་རྒྱུ་ནི“ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”དུས་མཇུག་གི་ལྡབ་1.56ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་མ་འཇོག་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་117.7ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་དེ“ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”རིང་གི་ལྡབ་1.18ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཛད་རྫས་སིལ་འཚོང་བསྡོམས་འབོར་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་བརྒྱ་ཆ་12.5འཕར་ཞིང་། ཚོད་རྩིས་བྱས་ན་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.9ཟིན་རྒྱུ་དེ་“ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”དུས་མཇུག་གི་ལྡབ་1.84ཡིན་པ་དང་། རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཤུགས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྔོན་ཐོན་རྫོང་དང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་དཔེ་སྟོན་རྫོང་ལ་བདམས་པ་རེད།
ལོ་ལྔའི་རིང་སྣོད་བཅུད་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྟོབས་ཆེར་ཕྱིན་པ། “ལུང་ཐེང་ཉི་རྟེན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྗོངས་བགྲོད་འགྲན་བསྡུར” “རི་ནང་གི་DOU་མཛེས་ལྗོངས་ཡག་པོ”སོགས་རིག་རྩལ་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་བདེ་བླག་ངང་སྤེལ་བ་དང་། ས་བབ་མཐོ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཐིག་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ས་ཚིགས་སོགས་ཚན་རིག་སྒྲིག་ཆས་ཆེ་གྲས་དང་སི་ཁྲོན་གནམ་དཔྱད་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་སྤྱི་གླིང་གི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། འདབ་པའི་ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་སི་ཁྲོན་གྱི་གངས་འཁྱགས་ཡུལ་སྐོར་བྱ་ཡུལ་ཆེ་གྲས་བཅུ་ལ་བདམས་ནས“ཐེན་ཧྥུའུ་ཡུལ་སྐོར་རྫོང་གྲགས་ཅན་”ཁག་དང་པོ་གྲུབ་འབྲས་བཏོད་པ་དང་། (“3137”དང་“223”གྱི་སོན་གསོ་ལས་གྲྭ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང་། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཞིང་ལས་རྟེན་གཞི་མུའུ་ཁྲི་4.74བསྐྲུན་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.5བཏང་ནས་བོད་ཕག་གསོ་ཚགས་ར་བ་1དང་བོད་ཕག་གཅིག་སྡུད་གསོ་ཚགས་ར་བ་17བསྐྲུན་པ་དང་། ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་50ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། གསོ་ཚགས་དུད་ཆེན་520སྐྱེད་སྲིང་བྱས་པ། ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་འབད་པའི་འཕུར་བྱ་གསོ་ཚགས་ར་བ་2བཙུགས་པ། ལོ་རེར་ཚོང་ཕག་4800ལས་གསོ་ཚགས་རྟེན་གཞི་1བཏོན། “ཐོན་རྫས་གསུམ་དང་ཚད་ལྡན་གཅིག”གི་ཐོན་རྫས་11བཏོད་པ་དང་། ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་སྨན་འདེབས་འཛུགས་རྟེན་གཞི་མུའུ་ཁྲི་0.64བསྐྲུན་པ་བཅས་བྱེད་དེ། གྲོང་ཚོ་ཚང་མར་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོང་འབབ་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱ་དགོས།
ལོ་ལྔའི་ནང་དམངས་འཚོའི་བདེ་སྐྱིད་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲོང་མི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་9.4%དང་11.1% འཕར་ནས་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་སྒོར་40788དང་སྒོར་153ཟིན་རྒྱུ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.96བཏང་ནས“གྲོང་ཚོ་གཅིག་ལ་བྱིས་སློབ་ཁང་གཅིག”དང་སློབ་གྲྭ་17གྱི་སློབ་གྲྭའི་ཉལ་ཁང་ཚད་གཞི་ཅན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། འོས་འགན་སློབ་གསོ་དོ་སྙོམས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚོད་སྐོར་ཁས་ལེན་ཐོབ་པ། གསར་དུ་འཕར་བའི་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་ལ་ཆ་སྙོམས་སློབ་གསོ་ལེན་པའི་ལོ་ཚད་ལོ་10ཟིན་པ། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་བྱ་གཞག་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ། རྫོང་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས་ཨང་རིམ་གཉིས་པའི་རིམ་པ་དང་པོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་སྨན་ཁང་བསྐྲུན་པ། རྫོང་ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཁང་གིས་རིམ་པ་གཉིས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་པ་སོགས་མི་རིགས་སྨན་ཁང་བསྐྲུན་པ། ཤམ་བྷལ་གྲོང་རྡལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་དང་སུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གིས་རིམ་པ་དང་པོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་བཏོད་པ། ལས་ཞུགས་སྤུས་ཚད་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ནས་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གནས་1100དང་སྤྱི་ཕན་རིགས་ཀྱི་ལས་གནས་2200གསར་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཞུགས་1600མང་དུ་ཕྱིན་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཚད་4.2%ནང་ཚུན་དུ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ནས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བའི་འགན་ལེན་གྱི་འགན་སྲུང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་7083.42སྤྲད་པ་དང་། དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣར་རོགས་སྐྱོབ་དང་བསྙེན་བཀུར་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1003.9སྤྲད་པ། གེགས་བར་དང་ནད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཁྱིམ་ཚང་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་དུད་ཚང་370ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོབ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་82སྤྲད་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་ནོར་སྲིད་ཀྱི་ལེ་ལག་ཚང་བའི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་མི་རེར་སྒོར་320ནས་སྒོར་450བར་མཐོ་རུ་བཏང་བ། “འགན་བཅོལ་ལྔ་”ཡི་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་རྨང་གཞིའི་རྒན་གསོའི་དངུལ་བརྟན་པོའི་ངང་འཕར་ཡོད།
ལོ་ལྔའི་རིང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ལེགས་བཅོས་བྱུང་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.07བཏང་ནས་“རི་ཁུལ་དུ་ཤིང་འཛུགས་པ་དང་། ལམ་དུ་མེ་ཏོག་འདེབས་པ། གཙང་པོ་མཚེའུ་རུ་བསྒྱུར་བའི”བཟོ་བཀོད ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་བའི་ནགས་ས་མུའུ་ཁྲི་556.71ལ་དོ་དམ་སྲུང་སྐྱོང་ནུས་ལྡན་བྱས་པ། མཉམ་སྡེབ་སྤྱི་ཕན་ནགས་ཚལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཕན་འབྲས་མུའུ་ཁྲི་21.69ལ་ཁ་གསབ་བྱས་པ། འདམ་རའི་སྣོད་བཅུད་ཁ་གསབ་མུའུ་ཁྲི་43.12སྤྲད་པ། བྱེ་འགོག་བྱེ་བཅོས་མུའུ་ཁྲི་1.45བྱས། མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ནགས་བཟོ་མུའུ་ཁྲི་0.6བྱས། རི་འགོག་ནགས་གསོ་མུའུ་ཁྲི་4.5བྱས། མུའུ་ཁྲི་3.92ཀྱི་རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་གསོ།“མེ་ཏོག་མཚེའུ”མུའུ་ཁྲི་0.38ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་དང་། བརླན་ས་མུའུ་ཁྲི་0.38སླར་གསོ་བྱས་པ། ལམ་བུར་མེ་ཏོག་སྤྱི་ལེ་103བཏབ་པ། སྔོ་ཁེབས་མུའུ་ཁྲི་1.05སླར་གསོ་བྱས་པ། ནགས་ཚལ་མུའུ་ཁྲི་9.26གསོས་པ། རྩྭ་ཐང་ཉམས་ཞན་དུ་གྱུར་ནས་མུའུ་ཁྲི་3.7ལེགས་སུ་བཏང་བ། རང་བྱུང་རྩྭ་ཐང་མུའུ་ཁྲི་11.4ལེགས་སུ་བཏང་བ། མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟན་རྩྭའི་རྟེན་གཞི་མུའུ་ཁྲི་1.9བསྐྲུན་པ། རིམ་པ་ཁག་དང་རིགས་ཁག་གི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་3བཙུགས་པ། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་བརླན་སའི་སྤྱི་གླིང་1གསར་དུ་བསྐྲུན་པ། ནགས་ཚལ་གསོག་ཚད་2015ལོ་དང་བསྡུར་ན་20.75%འཕར་བ། ནགས་ཚལ་ཁྱབ་ཚད་54.2%ཟིན་པ། མཉམ་སྡེབ་དང་མི་སྒེར་གྱི་ཚོང་ཟོག་ནགས་ཤིང་གཅོད་མཚམས་བཞག་ནས་མུའུ་ཁྲི་17.13ཟིན་པ་དང་རང་བརྟེན་ངང་ཤིང་ཆ་སྤྱོད་ཚད་50%ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ། ལོ་27བསྟུད་མར་ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་གི་མེ་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཐོན་མེད་པར་ཞིང་ཆེན་དེ་ཡོངས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་གི་འདམ་རའི་སྣོད་བཅུད་སྲུང་ཡོལ་གྱི་གཙོ་གནད་རྫོང་དུ་བདམས་པ་དང“རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བྱེ་འགོག་བྱེ་བཅོས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་མཉམ་སྡེབ”ཐོབ་པ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི“སྔོ་བསངས་རི་ཆུ་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་པའི”ལག་ལེན་གསར་གཏོད་རྟེན་གཞི་གྲུབ་འབྲས་བཏོད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2655བཏང་ནས་ས་གཤིས་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྒྲིག་གི་ལས་གྲྭ་ཁག་15ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། གནམ་སྔོན་པོ། ཆུ་དྭངས་མོ། ས་གཙང་བ་བཅས་ཀྱི་གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཀྱི་“འགག་སྒྲོལ་དམག་འཐབ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་”ལག་བསྟར་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པ་དང་། ཆུ་(མཚེའུ་)དཔོན་ལམ་ལུགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ལྟ་ཞིབ་ལྡོག་འདྲེན་གནད་དོན་དག་ཐེར་བཅོས་སྐྱོང་ནུས་ལྡན་བྱས་པ། རིགས་གསུམ་ཡན་གྱི་ཆུ་སྤུས་ལོན་ཚད་100%དང་། ཕུལ་བྱུང་ཡན་གྱི་མཁའ་རླུང་སྤུས་ཚད་ལོན་ཚད་100%བཅས་ཟིན་ཡོད།
ལོ་ལྔའི་ནང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་རྐྱང་དུ་གྱུར་ཡོད། ཧའེ་མོ(海磨)་ལམ་དང་། ཨོ་ཨན་(俄安)ལམ། རྒྱལ་ལམ་227ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་འདབ་པའི་ལམ་དུམ་བསྐྲུན་ནས་སྤྱོད་འགོ་ཚུགས། རྒྱལ་ལམ་549ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་སུམ་རྭ(桑然)་གཞུང་ལམ་བསྐྱར་སྐྲུན་ལས་གྲྭར་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6.9བཏང་ནས་ཤང་འབྲེལ་སྣུམ་ནག་ལམ་སྤྱི་ལེ་60དང་། གྲོང་ཚོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཨར་འདམ་ལམ་སྤྱི་ལེ་586 འབྲོག་པའི་གཞིས་ཆགས་གཞུང་ལམ་སྤྱི་ལེ་196 དྲ་སྦྲེལ་གཞུང་ལམ་སྤྱི་ལེ་445 དགོན་སྡེ་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལམ་སྤྱི་ལེ་45.8བཅས་བསྐྲུན་ནས་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཨར་འདམ་ལམ་དང་སྒྲིག་ཚུད་གྲོང་ཚོར་འགྲུལ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ཤར་གཏོང་ཐུབ་ཚད་100%ཟིན་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.52བཏང་བ་དང་། ཆུ་བེད་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་སུ་བཏང་ཞིང་། ཆུ་རགས་སྤྱི་ལེ་11.2བསྐྲུན་པ་དང་། ས་ཆུ་ཤོར་བ་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་8བཅོས་སྐྱོང་བྱས་པ། ཞིང་ཁའི་ཆུ་འདྲེན་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་6.9ལེགས་བཅོས་བྱས་པ། མགོ་ཡག་ཐང་ཆུ་བེད་ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གློག་སྤྱོད་འཕྲིན་གཏོང་སྤུས་ཚད་ཇེ་བཟང་དུ་སོང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དྲ་བ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གློག་དྲ་འཐུས་ཚང་དུ་སྤྱི་ལེ་334.52བཏང་བ། སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོར་4Gཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1910བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མཁོ་བའི་ས་ཆ་སྣོན་འཕྲི་ག་སྦྱར་གཏོང་བའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གྲོན་ཆུང་དམིགས་ཚད་མུའུ་598.19མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ། འདབ་པ་རྫོང་དེ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཤེས་དཔལ་གྲོང་ཁྱེར་སྐབས་བཞི་པར་བདམས་པ། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་གྲོང་རྡལ་ཆུང་ངུ་ཁག་གཉིས་པ་དང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ལྡན་གྲོང་རྡལ་ཆུང་ངུ་ཁག་དང་པོར་བདམས་པ། རྫོང་དེ་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི“རྫོང་མཛེས་ཤོས”སུ་བདམས་པ་དང་། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་དེ་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི“ཤང་གྲོང་མཛེས་ཤོས”སུ་བདམས་པ། ཉི་རྟེན་གྲོང་ཚོ་དང་། རིན་གྲོང་། བརྒྱད་གཞི་གྲོང་ཚོ་གཉིས་པ་བཅས་ཁུལ་་ཡོངས་ཀྱི“གྲོང་ཚོ་མཛེས་ཤོས”སུ་བདམས་པ་རེད།
ལོ་ལྔའི་ནང་སྤྱི་ཚོགས་ཞི་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་པ། ཁྲིམས་ལྟར་རྫོང་སྐྱོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཞུང་ལས་ཁང་གིས་“བདུན་ལྔའི་”ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་དུས་དཀྱིལ་གྱི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་དུ་བདམས། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་ལ་བདམས་པ། ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་རིན་གྲོང་དང་གངས་དཀར་གླིང་དགོན་པ་ནི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་སྟོན་ཁུལ(ལས་ཁུངས་)ལ་བདམས་ནས་སྤུས་ཚད་མཐོ་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་དུ་བཏོད་པ། དགོན་སྡེར་ཁྲིམས་ལྟར་ཚད་ལྡན་གྱི་དོ་དམ་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ནས“ལྔ་གཉིས་གསུམ”དང“ཞེ་མཐུན་ཕྱོགས་མཚུངས”སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས“ལྔ་གསུམ་གསུམ”ལས་དོན་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་དགོན་སྡེར་རིགས་དབྱེ་དོ་དམ་དང་ཚད་ལོན་རིམ་སྤོར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྔར་བས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4200བཏང་ནས་དགོན་སྡེའི་ཆུ་དང་། གློག ལམ། གྲྭ་ ཤག་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་དགོན་སྡེའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ལེགས་སུ་བཏང་བས་དགེ་འདུན་པ་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མཉམ་ལས་སྨན་བཅོས་ལམ་ལུགས་གསར་པ་དང་། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ། རྒན་གསོ་འགན་བཅོལ་བཅས་ཀྱི་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་ཚད་100%ཟིན་པ། ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་འཐུས་ཚབ་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཆོས་ལུགས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཕྲོད་པོར་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱས། ཉེན་མེད་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་དང་། ཟས་རིགས་དང་སྨན་རྫས་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་མི་དམངས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་རྒྱུ་ནོར་བདེ་འཇགས་ཡོང་ལ་འགན་སྲུང་ཏན་ཏིག་བྱས་ཡོད།
འཐུས་མི་རྣམ་པ། 2020ལོར་ང་ཚོས“བརྟན་པོ་དྲུག”གི་ལས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་།“འགན་ལེན་དྲུག”གི་ལས་འགན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ནས། ཏོག་དབྱིབས་གློ་ཚད་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་དང་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྤྱི་འདོམས་ངང་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་དེ། འགོར་འགྱངས་ཀྱི་དུས་ཚོད་བརྩོན་ལེན་བྱས་ནས་ལོག་ཡོང་བ་དང་གྱོང་གུན་ཕོག་པ་ཁ་གསབ་ཐུབ་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་ཐད“གོང་དམའ་མཇུག་མཐོ་དང་གོ་རིམ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བའི”སླར་གསོ་རྣམ་པ་ཐོན་རྒྱུ་རེད། སྔོན་དཔག་བྱས་ན། ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་14.04ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་5.5%འཕར་བ་དང་། བཟོ་ལས་ཀྱི་རིན་ཐང་འཕར་མ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.32ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་9%འཕར་བ།སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་25.85བཏང་བ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་7.3%འཕར་བ། སྤྱི་ཚོགས་འཛད་རྫས་སིལ་ཚོང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.9ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་13%འཕར་བ། ས་གནས་ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་པའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.62ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་7.6%འཕར་བ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་མི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་40788ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་10.5%འཕར་བ། ཞིང་འབྲོག་པ་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་1500ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་13.9%འཕར་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་གཅིག་རིང་ང་ཚོས་ལས་དོན་བསྒྲུབས་པ་གཙོ་བོ་གཤམ་གསལ།
(གཅིག)ནུས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་བྱས་ནས་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་སྒྲིག་ལམ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སླར་གསོ་བྱས་ཡོད། རིམས་ནད་འགོ་བར་གཟབ་གཟབ་དང་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ། ཐལ་དྲགས་པ་དང་ལྷོད་གཡེང་གི་བསམ་བློ་སྔོན་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས། སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་གྱི་ལས་དོན་ཁག་དམ་འཛིན་དང་དངོས་སུ་དམ་འཛིན།“ཕྱི་ནས་ནང་འདྲེན་དང་ནང་ནས་བསྐྱར་དུ་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི”ལས་འགན་ཁག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་2020ལོའི་ལོ་འཁོར་གྱི་དམིགས་ཚད་ལས་འགན་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་པའི་བྱ་ཐབས་ཁག་13ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ་དང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཁ་གསབ་དང་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་ཁྲི་1024.82བཏང་བ། སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་གི་མི་སྣས་ཞལ་འདེབས་སྒོར་ཁྲི་231ཕུལ་བ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའི་འགན་ལེན་བྱ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་སྒྲིག་ལམ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སླར་གསོ་བཅས་བྱས་པར་བརྟེན་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ རིམས་ནད་དམག་འཐབ་ལ་དུས་མཚམས་རང་བཞིན་གྱི་ཕན་འབྲས་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད།
(གཉིས།)ནུས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་དབུལ་བྲལ་མཇུག་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན། གཅིག་ནས་དབུལ་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས། རིགས་ཁག་གི་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.22བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྒྲིག་དང་། འགྲིམ་འགྲུལ་ཆུ་བེད། ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས། གྲོང་ཚོ་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་བརྟན་པོའི་ངང་རྣམ་གྲངས་62ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་། གཉིས་ནི་དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་དམ་འཛིན་ཏན་ཏིག་བྱས་ཡོད། ཡིག་ཚགས་དང་བྱང་བུ་བཟོས་པའི་སློབ་མ་དབུལ་པོ་894ལ་སྒོར་ཁྲི་134.08རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་བྱིས་པ་1324ཡི་འགན་ལེན་སློབ་གསོའི་འགྲོ་གྲོན་སྒོར་ཁྲི་98.4རྩ་ཆག་བཏང་བ། སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོབ་ཀྱི་མི་ཐེངས་402ལ་སྒོར་ཁྲི་170.31བཏང་ནས་དུད་ཚང་དབུལ་པོར་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་140.25ཚབ་སྐྱེལ་བྱས་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གྲོང་མིའི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་ཚད་100%ཟིན་པ། ཡིག་ཚགས་དང་བྱང་བུ་བཟོས་པའི་མི་འབོར་དབུལ་པོ་དང་། མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་ལེན་བྱ་ཡུལ། དམིགས་བསལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་སོགས་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཚོགས་སྤྱི་4865ལ་མ་མཐའི་དངུལ་འཇལ་ཚད་གཞི་ལྟར་ཚང་མ་རྒན་གསོའི་འགན་བཅོལ་གྲོན་དངུལ་ཚབ་སྐྱེལ་སྒོར་ཁྲི་48.65བྱས་པ་དང་། ལས་ཞུགས་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་ཐེངས་1བྱས་ནས་མི་འབོར་དབུལ་པོ་469ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་། ལས་ཞུགས་དབུལ་སྐྱོར་ཡུལ་དངོས་ནས་མི་བསྡུ་བའི་ ཚོགས་འདུ་ཐེངས་1འཚོགས་པ། ལས་ཞུགས་བསམ་གཞི་མི་ཐེངས་429ལ་གྲོས་མཐུན་བྱུང་བ། ལས་ཞུགས་ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་19གཞན་སྒྱུར་བྱས་པ། ལས་གཏོད་ཁག་ཐེག་དངུལ་བུན་རེ་ཞུ་བྱེད་མཁན་དུད་ཚང་19ཡོད་པ། མི་57ལས་ཞུགས་ཐུབ་རྒྱུར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་པ། ངལ་རྩོལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་པའི་དུད་ཚང་དབུལ་པོའི་དུད་ཚང་རེར་ཉུང་མཐར་ཡང་མི་1ལས་ཞུགས་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་བྱས་པ། གསུམ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དབུལ་སྐྱོར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ། རིགས་ཁག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་500ཙམ་བསྡུ་ལེན་བྱས་ནས་དབུལ་སྐྱོར་དཀའ་སེལ་དང་། སློབ་སྐྱོར་ཞལ་འདེབས། ཆ་སྒྲིག་མཉམ་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས“ཉོ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི”བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་བྲིན་ཚོང་སྒོར་ཁྲི་1000ལས་བརྒལ་བ་བྱེད་རོགས་བྱས། བཞི་ནི་དངོས་སུ་དམ་འཛིན་དང་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། སྒོ་བྱང་བཀལ་ནས་དམག་འཐབ་ལ་ལྟ་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྤེལ་ཏེ་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གནད་དོན་དག་ཐེར་དང་གཙང་སེལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་བཏང་བ་དང་། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་ཚུན་ཀྲུང་དབྱང་དང་ཞིང་ཆེན་ནང་གི་དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ཕན་འབྲས་དཔྱད་ཞིབ་དང་། སྐོར་གཟིགས་ལྟ་ཞིབ། ལྟ་ཞིབ་བརྟག་དཔྱད། རྩིས་བཤེར། སྨྱན་སྦྱོར་ལྐོག་ཞིབ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་གནད་དོན་196ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གྲལ་བཤེར་བྱས་ཏེ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། དབུལ་པོ་བསྐྱར་ལོག་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ཡག་པོ་བྱས་ནས་སྐབས་འཕྲལ་རོགས་སྐྱོབ་ཐེབས་རྩ་སྒོར་ཁྲི་100བཙུགས་ཏེ་དབུལ་པོ་ཆགས་རྐྱེན་གྱིས་དབུལ་པོར་གྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་དུད་ཚང་ལ་རིགས་དབྱེ་དང་དམིགས་སའི་རང་བཞིན་གྱི་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ནས་གནོད་འཚེ་ཕོག་རྐྱེན་གྱི་ལས་འཛོལ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་དབུལ་པོར་གྱུར་ནས་བསྐྱར་དུ་དབུལ་པོར་གྱུར་བའི་སྣང་ཚུལ་མི་ཐོན་པ་བྱེད་དགོས། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ཡོངས་བཤེར་ལས་དོན་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་བདེ་བླག་བྱུང་བ་དང་། སྤུས་ཚད་མཐོ་པོས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཕན་འབྲས་དཔྱད་ཞིབ་ཐོབ་པ། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ལས་དོན་ཁག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོའི་ངང་མཇུག་འགྲིལ་བ་བཅས་རེད།
(གསུམ།)ས་ཁོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤུས་ཚད་མཐོ་པོའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གཅིག་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གཏོད་པ། 《འདབ་པ་རྫོང་ཁོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་འཆར་འགོད》སྒྲིག་བཟོ་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་དགོས། ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱིས་5Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ངང་བཏོད་པ་དང་། སུམ་འདུས་ལུང་པ་རྩྭ་ཐང་དམར་པོའི་བརླན་ས4Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་བཏོད་དེ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཞིབ་བཤེར་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས། ཚེ་རོགས་ཤྭ་བའི་ལུང་པ་དང་གསལ་ལ་མེ་ཏོག་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་སོགས་3Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གཉིས་བཙུགས་ནས་ཁུལ་རིམ་པའི་ཐོག་མའི་ཞིབ་བཤེར་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས། སུམ་འདུས་ལུང་པའི་རྩྭ་ཐང་དམར་པོའི་བརླན་སའི་སྣོད་བཅུད་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཞིབ་བཤེར་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་2831ཡོངས་བཤེར་ཐུབ་པ། སྐར་མ་རིམ་པའི་ཤང་གྲོང་མགྲོན་ཁང་5བསྐྲུན་པ། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་ཚན་ཐོན་ཁུངས་རྩད་ཞིབ་དང་གསར་སྤེལ་ཐད་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2544བཏང་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་རྒྱུ་ལྡན་པའི་མཛེས་ལྗོངས་གཏོད་པའི་རིམ་སྤོར་དང་། ཚེ་རོགས་ཤང་བོད་ཁུལ་གྱི་སྡོད་ཁང་གསར་པའི་མི་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་གཏོད་པའི་ལས་གྲྭ་དང་ཁམ་བུའི་མེ་ཏོག་གྲོག་རོང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་སོགས་རྣམ་གྲངས་4འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་7400བཏང་ནས་སུམ་འདུས་ལུང་པའི་རྩྭ་ཐང་དམར་པོའི་བརླན་ས་དང་། རྫོང་གི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད། སྟོང་ཉིད་ཡུལ་སྐོར་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད། རྫོང་གྲོང་གི་ཉིན་གཅིག་ཡུལ་སྐོར་སོགས་རྣམ་གྲངས་4འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2708བཏང་ནས་ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་ཟ་ཁང་མཛེས་བཟོ་སོགས་རྣམ་གྲངས་9འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ལ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.21བཏང་ནས་ཚ་འོད་རྒྱབ་ཕྱོགས་མཁོ་སྒྲུབ་རྟེན་གཞི་སོགས་ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་4ཡི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ས་བབ་མཐོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འཕྲོ་ཐིག་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་སོགས་ཚན་རྩལ་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས་སི་ཁྲོན་གནམ་རིག་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་སྤྱི་གླིང་གི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་པོ་གཏོང། སྔོན་དཔག་བྱས་ན་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཁྲི་206.79ལ་སྣེ་ལེན་ཞུས་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་44.45%ཉུང་བ་དང་། ཡུལ་སྐོར་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་22.87ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་42.13%ཉུང་བ་རེད། གཉིས་ནི་རྣམ་གྲངས་ལ་མ་དངུལ་འཇོག་པར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། རིགས་ཆེ་གྲས་5ཡི་རྣམ་གྲངས་148གདམ་གསེས་བྱས་ནས“ཐེངས་བཅུ་བཞི་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”བོད་ཁུལ་གྱི་ཆེད་དོན་འཆར་འགོད་ནང་བཅུག་ནས། བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་125.66ཟིན། ལོ་གསུམ་གྱི་རིམ་སྤོར་མ་འཇོག་འཆར་གཞི་ཏན་ཏིག་ངང་བཟོས་ནས་རྣམ་གྲངས་55གོང་འབུལ་ཞུས་པར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་31.9བཏང་བ། སྲིད་གཞུང་རིགས་ཀྱི་མ་འཇོག་རྣམ་གྲངས་149ལག་ལེན་བསྟར་བར་ཁྱོན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་38.56བཏང་བ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་8.53བཏང་ཡོད། གསུམ་ནི་དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གསོན་ཤུགས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དང་དཀའ་གནད་སེལ་རོགས་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་བསྒྱུར་བར་ཤུགས་བརྒྱབ། ཁྲལ་བསྡུའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་3059ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཁེ་ལས་117གྱི་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོའི་འགན་བཅོལ་གྲོན་དངུལ་དང་། ལས་རྨས་འགན་བཅོལ་གྲོན་དངུལ། ལས་ཤོར་འགན་བཅོལ་གྲོན་དངུལ་བཅས་ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་ སྒོར་ཁྲི་154.58བཏང་། གློག་རིན་སྒོར་ཁྲི་131.47ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་བཏང་། ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་113གྱི་བོགས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་106.86ཆག་ཡང་དང་རྩ་ཆག་བཏང་། དངུལ་རྩའི་སྒྲིག་གཞིས་གྲོན་དངུལ་གཅོག་པ་དང་འགྲེམས་ཡུན་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བཏོན་པ་དང་འབྲེལ་ཐོན་སྐྱེད་གཉེར་སྐྱོང་གི་དངུལ་བུན་སྒོར་300.76བཏང་ཡོད། འགྱངས་ཆད་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲའི་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2252.64འཇལ་བ་དང་འཇལ་དགོས་པའི་བསྡུར་གྲངས་89.88%ཟིན་ནས་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་དེ་བས་མང་བ་དཀའ་གནད་ལས་སྒྲོལ་ནས་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཚར་ལོངས་ཡོང་བ་བྱས་པ་རེད། བཞི་ནི་འཛད་སྤྱོད་ཁྱབ་ཁོངས་སླར་གསོ་ཡོང་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། འཛད་སྤྱོད་འཛིན་ཤོག་སྒོར་ཁྲི་100སྤྲད་པ་དང་། དྲ་ཐོག་གི་འཛད་སྤྱོད་དངུལ་བུན་ 1998དེ། སྒོར་ཁྲི་4950བཏང་བ། རིན་གོང་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དྲ་ཐོག་ཚོང་དོན་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་ཕྱོགས་བསྡུས་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ངང་ཚོང་དོན་པུའི་ཕྱོགས་གསུམ་པའི་ཚོད་སྐོར་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་ཐོབ་པ་དང་། རྫོང་ཡོངས་སུ་དྲ་རྒྱའི་སིལ་ཚོང་ཚོང་འགྲིག་ཚད་སྒོར་དུང་ཕྱུར་11ཟིན་པ། ཞིང་ལས་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་དྲ་ཐོག་དང་དྲ་ཐོག་ཕྱིར་ཚོང་ཚོང་འགྲིག་ཚད་སྒོར་ཁྲི་6000ཟིན། “འདབ་པའི བག་ཆགས་”མཉམ་སྡེབ་ཚོང་རྟགས་འདུན་ཞུའི་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། འཛད་སྤྱོད་ཁྲོམ་ར་སླར་གསོ་གང་ཐུབ་བྱས་ནས་ལས་གཉེར་ཁྲོམ་རའི་གཙོ་གཟུགས་2078ཟིན་པ་དེས་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲོམ་རའི་གཙོ་གཟུགས་ཀྱི་78.06%བཟུང་བ་དང་། ཟ་འཐུང་ཞབས་ཞུའི་ཁེ་ལས་95%ཡིས“ཐབ་ཚང་དཀར་པོའི”ལས་དོན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས། ཚོང་དོན་འཁོར་རྒྱུག་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྐྱེད་སྲིང་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྡོམས་རྩིས་མཛོད་དུ་བཅུག་སྟེ་བཅད་གྲངས་ཡན་གྱི་ཚོང་དོན་ཚན་པ་དང་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་ཁེ་ལས་5མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས། བཞི་ནི་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་འདོན་སྤེལ་བྱས། ཤར་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་རོགས་ལས་དང་ཞིང་ཆེན་ནང་ཁུལ་གྱི་རིགས་མཐུན་རོགས་སྐྱོར་མཉམ་ལས་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། སྤེལ་རེས་དང་ཕན་ཚུན་འཚམས་འདྲི་ཐེངས་19བྱས་པ་ལ། ལས་བྱེད་པ་དང་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་58ཕྱིར་སློབ་སྦྱོང་དང་འགན་བཏགས་བྱེད་པར་བསྐྱོད། ལུའུ་ཀྲོའུ་ཡི་ལས་བྱེད་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་90དང་ཀྲུའུ་ཧའེ་ཡི་ལས་བྱེད་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་1འདབ་པ་རུ་བསྐྱོད་དེ་བརྩེ་སེམས་ཆེན་པོས་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ། མི་ 471ལ་གསོ་སྦྱོང་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་དང་ངལ་ནུས་མི་སྣ་50ཕྱིར་གཏོང་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་5176བཏང་ནས་རྣམ་གྲངས་29སྐྲུན་རོགས་བྱས་ཏེ། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲོམ་རའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་1བསྐྲུན་ཟིན་ནས་18ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་དུས་འགོའི་རྣམ་གྲངས་7སྤེལ་ནས་མ་འཇོག་སྒོར་དུང་ཕྱུར་5ཙམ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་དང་། སི་ཁྲོན་དང་། ཡུན་ནན། བོད་ལྗོངས། མཚོ་སྔོན་བཅས་དང་ཀན་ལྷོའི་འབྲེལ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་མཉམ་ལས་ལས་སྟེགས་ནང་རང་འགུལ་ངང་ཞུགས་ནས་ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན་དང་ལི་ཅང་གཙང་པོའི་བགྲོད་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། ཞིང་ལས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་ལས། སྟེགས་བུ་སྐྲུན་པ་སོགས་དང་མཉམ་འདྲེས་གཏིང་ཟབ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཁོངས་ས་ཐོན་བརྟག་དཔྱད་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་འབོར་ཡོངས་ཁྱབ་ཞིབ་བཤེར་ཐེངས་བདུན་པ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།
(བཞི།)ནུས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་དམངས་ཕྱུག་རྫོང་སྟོབས་ལྡན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་འགག་གནད་འཚོལ་དགོས། གཅིག་ནས་ཞིང་ཆེན་གྱིས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་འཛུགས་པར་ཤུགས་བརྒྱབ་པ། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་དང་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་ལེགས་སྒྲིག་ལས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྒྲིག་གཞི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་གྲོང་ཚོའི“ཨུ་ལྷན་གཉིས”ཀྱི་སྐབས་བརྗེའི་ལས་དོན་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གད་སྙིགས་དང་། བཙོག་ཆུ། གསང་སྤྱོད་བཅས“གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ”ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.01བཏང་ནས་རྫོང་གྲོང་དང་། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ། སུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་བཅས་ཀྱི་བཙོག་ཆུ་གཙང་སེལ་བཟོ་གྲྭ་བསྐྲུན་ཟིན་པ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་6026བཏང་ནས་གྲོང་ཚོ་30དང་གཅིག་སྡུད་ཁུལ་10ཡི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་སེལ་རྣམ་གྲངས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་དང་གྲོང་ཚོ་6གི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་སེལ་རྣམ་གྲངས་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1810བཏང་ནས་གངས་དཀར་གླིང་ས་ཁུལ་དང་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་མི་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྒྲིག་ལས་གྲྭ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་653བཏང་ནས་ཤང་གྲོང་13གྱི་མི་འབོར་གྱི་བདེ་འཇགས་འཐུང་ཆུ་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1352བཏང་ནས་སྐར་ཐང་གྲོང་རྡལ་གྱི་བ་སྨད་གྲོང་ཚོའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་གྲོང་ཚོ་གསར་པ་བསྐྲུན་པ། དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4177བཏང་ནས་གྲོང་སྟོད་གྲོང་ཚོ་སོགས་གྲོང་ཚོ་21གི་དར་རྒྱས་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོ་བཏོད་ཡོད། གཉིས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་ལེགས་བཅོས་གང་ཐུབ་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་400བཏང་ནས་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ་61གི་སྔོ་འགྱུར་ལས་དོན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2590བཏང་ནས་རིན་གྲོང་ཡི་སྐོར་ལམ་དང་། རྫོང་འཕྲུལ་ཆས་བདག་སྐྱོང་ལྟེ་གནས། བྱམ་ཡེ་(向英)ཟམ་པ། ལྷ་མོ་གྲོང་ཚོའི་ལམ་ཐིག་སྒྱུར་བཀོད་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་8000བཏང་ནས་གངས་པ་དཀོན་མཆོག་(贡巴贡玖)གི་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་གྱི་མཚོན་རྟགས་དང་པོ་དང་། ཆུས་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་བའི་ལས་གྲྭ གྲོང་ཚོའི་གཞུང་ལམ་ཚེ་སྲོག་འགོག་སྲུང་ལས་གྲྭ དབང་ཆུ་ཟམ་པ་དང་ཙེ་ཏིང་(子定)གྲོང་ཚོའི་ཟམ་པ་བཅས་སྐྲུན་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་5000བཏང་ནས་འདབ་པའི་ཉི་རྟེན་གནམ་ཐང་གི་མཁའ་འགྲུལ་ཟོག་འགྲེམས་གླིང་གི་དུས་ཐེངས་དང་པོའི་ལས་གྲྭ་ལག་ལེན་བསྟར་བ། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་ནས་ལི་ཅང་བར་གྱི་འགྲུལ་སྐྱེལ་ལམ་ཐིག་གསར་དུ་བཏོད་པ།“གྲོང་གསེབ་ལམ་གྱི་ཡག་པོ་བཞིའི”ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གཏོད་པའི་ལས་དོན་སྤེལ་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། འོད་འཕྲོ་རི་བོའི་ཕུག་ལམ་གྱི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཁོར་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་མ་ལག་མཐུན་སྦྱོར་ངང་ནང་འདྲེན་ཧུར་ཐག་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3360བཏང་ནས་སྲིད་འཛིན་གྲོང་སྡེའི་ལམ་སྒྲོན་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་256.96བཏང་ནས་ཐོན་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱི་བཙོག་ཆུའི་མདོང་ལམ་དྲ་བའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.57བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དྲོད་རླངས་མཁོ་འདོན་ལས་གྲྭ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་ཕྱིར་འབུད། བཅིངས་གྲོལ་གྲོང་རྡལ་རྒྱབ་ཀྱི་རི་ལམ། ཆུ་འགྲམ་ལམ་གྱི་མི་བགྲོད་གཞུང་ལམ་བཅས་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་འགོ་ཚུགས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1129བཏང་ནས་ཤམ་བྷ་ལ་གློག་སྒྱུར་ས་ཚུགས་ནས་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་བར་གྱི་10KVགློག་ཤུགས་སྐུད་ལམ་དང་ཉི་རྟེན་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་གསེབ་གློག་དྲ་སྒྲིག་སྦྱོར་རླུང་འཕྲིན་ཁུལ་གྱི་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་18ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1680བཏང་སྟེ་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ་24ཡི་4Gཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་བྱས་ནས་གནམ་ཐང་དང་། རྫོང་གྲོང་། ཉི་རྟེན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཁག་གཅིག་ལ་5Gཁྱབ་པ་བྱས། གསུམ་ནི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་ཕན་འབྲས་ཐོན་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏང་བ། ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ཁ་མུའུ་6000བསྐྲུན་པ་དང་། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་4.52དོན་འཁྱོལ་བྱས་པ། འབྲུ་རིགས་ཐོན་ཚད་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་ཏུན་ཁྲི་1.13ཟིན། སྣུམ་ཚལ་དང་སྔོ་ཚལ་འདེབས་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་1.25དང་མུའུ་ཁྲི་0.8སོ་སོར་ཟིན་ནས་ཐོན་ཚད་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་ཏུན་ཁྲི་0.22དང་ཏུན་ཁྲི་1.23སོ་སོར་ཟིན་རྒྱུ་དང་། སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་གི་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ལས་དོན་རྒྱུན་མཐུད་ངང་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས ཕག་པ་བཤས་གཏོང་ཚད་མགོ་གྲངས་ཁྲི་2.35ཟིན་པ་དང་ཕྱུག་ཟོག་བཤས་གཏོང་ཚད་མགོ་གྲངས་ཁྲི་1.25ཟིན་པ། ལུག་བཤས་གཏོང་ཚད་མགོ་གྲངས་ཁྲི་0.35ཟིན་པ། ཕྱུགས་རིགས་མགོ་གྲངས་ཁྲི་9.6ཟིན། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2850བཏང་ནས་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་28སྐྱེད་སྲིང་བྱས་པ་དང་། ཕྱུག་ཁང20སྒྱུར་བཀོད་བྱས་པ། གསོ་ཚགས་དུད་ཆེན་200ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་ཅན་གྱི་ཁུལ་རིམ་པའི་གཙོ་གནད་སྣེ་འདྲེན་ཁེ་ལས་1གསར་དུ་བསྣན་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4816བཏང་ནས་བོད་ཕག་ཐོན་ལས་གླིང་དང་། སྐར་ཚོགས་བཀྲ་བའི་ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་དཔེ་སྟོན་གླིང་། ཞིང་ཞོར་ཐོན་རྫས་གཏིང་ཟབ་ལས་སྣོན་བཟོ་གྲྭ ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྫས་ལས་སྣོན་དང་དེ་བཞིན་མཛོད་ཉར་རྟེན་གཞི་དང་ཁྱད་ལྡན་གསོ་ཚགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁ་གསབ་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱུང་བ་དང་། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ཁུལ་རིམ་པའི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ངང་བཏོད་པ་དང་། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ཁུལ་རིམ་པའི་སྔོན་ཐོན་ཤང་གྲོང་1དང་། དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོ་8ཁུལ་རིམ་པའི་དེང་རབས་ཞིང་ལས་གླིང་ཁུལ་1བཅས་བཏོད་ཡོད། བཞི་ནི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཤེས་དཔལ་སྲོལ་གསར་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་དགོས། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཤེས་དཔལ་གྲོང་ཁྱེར་སྐབས་ལྔ་པ་བདེ་བླག་ངང་བསྐྲུནད། ཁུལ་བཙུགས་ནས་ལོ་70འཁོར་བར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་དང་། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་གླུ་གར་ཚོགས་པས་འདབ་པ་རྫོང་དུ་འཚམས་འདྲིའི་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པར་གཞོགས་འདེགས་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་སྐབས་དང་པོའི་གཟའ་མཇུག་སྤོ་ལོ་མཉམ་འགྲན་སོགས་རིག་གནས་དང་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ། གནོད་མེད་ཅན་གྱི་གཙང་སྦྲ་དོད་པའི་གསང་སྤྱོད་542བསྐྲུན་པ་དེ་2019ལོ་ལས་ཁྱབ་ཚད་10.5%མཐོ་རུ་ཕྱིན། སྒོ་ཕྱུགས་དང་ཁྱིམ་བྱའི་ལུད་བཙོག་ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཚད་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་85%ཡན་ཟིན་པ། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཙང་སྦྲ་བ་495ཟིན་པ།“ཟློས་གར་ཤང་གྲོང་དུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པའི”བྱེད་སྒོ་84སྤེལ་བ། ནད་ཡམས་འགོག་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་གླུ་གཞས《འཛམ་གླིང་ལ་གཅེས་སེམས་ཀྱིས་ཁེངས་པ》ཞེས་པ་བཟོས་ནས《མཛེས་པའི་ཉི་རྟེན》སོགས་ཞབས་བྲོའི་བརྩམས་ཆོས་8གསར་རྩོམ་བྱས་པ་དང《འདབ་པའི་རྫོང་ཐང་ཆེན་ཞབས་བྲོ》ཞེས་པར་ཁུལ་གྱི་སྐབས་བཞི་པའི“མི་གསར་པའི་བརྩམས་ཆོས་གསར་པའི་”འགྲན་བསྡུར་གྱི་བྱ་དགའ་རིམ་པ་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་39བཏང་ནས་ཞིང་པའི་དཔེ་དེབ་ཁང་གི་དཔེ་དེབ་དང་སྒྲ་སྒམ་གྱི་སྒྲིག་ཆས་གསར་བརྗེས་བྱས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་གློག་བརྙན་ཐེངས་1452བསྟན་པ། ཞིང་པའི་དཔེ་དེབ་ཁང་121དང་། སྡེ་ཁུལ་གྱི་དཔེ་དེབ་ཁང་3གྱིས་དཔེ་དེབ་8060ཁ་གསབ་གསར་བརྗེས་བྱས། དགོན་སྡེའི་དཔེ་དེབ་ཁང་གིས་དཔེ་དེབ་936ཁ་གསབ་གསར་བརྗེས་བྱས།
(ལྔ།)དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་འཚོའི་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་རུ་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས། གཅིག་ནས་སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྤུས་ཚད་སྔར་ལས་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། འོས་འགན་སློབ་གསོ་སྤུས་ལེགས་དང་དོ་སྙོམས་ངང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་ཏེ། སློབ་མའི་འགྲོ་གྲོན་ཁག་སྒོར་ཁྲི་804.39ཁ་གསབ་བྱས་པ། སློབ་མའི་འགྲོ་གྲོན་ཁག་སྒོར་ཁྲི་76.32རྩ་ཆག་བཏང་བ། སློབ་མའི་འགྲོ་གྲོན་ཁག་ལ་སྒོར་ཁྲི་136.43རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། སློབ་གཉེར་ཆ་རྐྱེན་སྔར་བས་ལེགས་སུ་བཏང་བ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4315བཏང་ནས་མི་5ཡི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང་དང་། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྐད་གཉིས་བྱིས་སློབ་ཁང་། རྫོང་སློབ་འབྲིང་དང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སློབ་ཆུང་གི་ཁྲུས་ཁང་། གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་བྱིས་སློབ་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་17བཅས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པས་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་བྱིས་སློབ་ཁང་དང་སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ་ཚང་མར་ཁྱབ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1150བཏང་ནས་གྲོང་རྡལ་སློབ་ཆུང་གི་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་ཤག་དང་རྫོང་སྤྱིའི་ལུས་རྩལ་ཐང་གི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ། རྫོང་དེ་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་སྤུས་ཚད་སྐས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ནས་2020ལོར་སླེབས་སྐབས་ཆ་སྙོམས་སྐར་མ་2019ལོ་ལས་10.5%མཐོ་རུ་ཕྱིན་ནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ལོ་རིམ་དང་པོ་ནས་བརྒྱད་པའི་བར་གྱི་གཅིག་གྱུར་ཚད་ལེན་གྱི་རིགས་གཉིས་པའི་སྦྱངས་འབྲས་དེ་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཨང་ལྔ་པར་སླེབས་པ་དངཁུལ་རིམ་པའི་སློབ་ཁྲིད་སྤུས་ཚད་བྱ་དགའ་སྒོར་ཁྲི་15ཐོབ་པ་རེད། གཉིས་ནི་བདེ་ཐང་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་སྔར་བས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ཏོག་དབྱིབས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་ནས་རིམས་ནད་ནང་འདྲེན་དང་མཆེད་རྒྱུ་བཀག་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ། རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་གི་དམིགས་བསལ་རྒྱལ་བུན་སྒོར་ཁྲི་1900རག་ཐབས་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་70བཏང་ནས་རྫོང་སྨན་ཁང་གིས་གནོན་ཤུགས་མ་སྤྲད་པའི་ནད་ཁང་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་ལོགས་སུ་ལྟ་ཞིབ་ཉལ་ཁྲི་24བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་219བཏང་ནས། རྫོང་ནད་རིགས་ཚོད་འཛིན་ལྟེ་གནས་PCRཚོད་ལྟ་ཁང་བསྐྲུན་ཟིན་པ་དང་། ཉིང་སྐྱུར་བཤེར་འཇལ་[2]ཁག་954བྱས་པ། དྭངས་ཁྲག་ནང་གི་བཤེར་འཇལ་མི་གྲངས་202བྱས་ཤིང་། མཆེད་ནད་རིག་པའི་ནད་དཔེ་1075ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་462བཏང་ནས་འཕྲལ་སྡོམ་རིམས་འགོག་དངོས་ཟོག་ཉོ་སྒྲུབ་བྱས་པས་གྲབས་གསོག་བྱེད་ཚད་དེ་ཐེག་ཚད་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་འགན་ལེན་ཐུབ་པ་དང་། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་མི་སྣ་ཁག་37ཁོངས་མིར་གྱུར་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་འཕྲལ་སྡོམ་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་པ་དང་། རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ནང་སྦྱོང་ཆེ་མོ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པ། རིམ་རྩིས་བརྒྱབ་ན་མི་ཐེངས་951ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་འདུ་འགོད་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ལུའུ་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དང་རྫོང་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དབར་ལོ་གསུམ་གྱི་མངགས་བཅོལ་རོགས་སྐྱོར་གྲོས་མཐུན་བཞག་པ། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བུ་བཙའི་སྒྲིག་ལམ་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མི་འབོར་རང་བཞིན་གྱིས་5.6‰འཕར་ནས་སྲིད་ཇུས་དང་མཐུན་པའི་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་ཚད་99.9%ཟིན་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.39བཏང་ནས་སྨན་བཅོས་གླིང་དང་། རྫོང་ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཁང་གི་དངོས་བཅོས་ལྟེ་གནས། རྫོང་འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང་དེ་བཞིན་བོད་སྐྱོར་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱི་ལས་ཤག་དང་། མཚོའུ་རི་མྱུར་སྐྱོབ་ས་ཚིགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས། སྟོང་ཉིད་ས་ཁུལ་ལྟེ་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་ལྟེ་གནས། ལྡོག་གནོན་ནད་ཁང་། ལོགས་སུ་བཅད་པའི་ནད་ཁང་སོགས་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་130བཏང་ནས་ཤང་གྲོང་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་ཞོར་གཏོགས་ལས་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། རྫོང་དང་ཤང་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་དུ་ཕྱིན་པ།“ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཤང་གྲོང”4དང་།“ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་གྲོང་ཚོ”26“ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་སྔོན་ཐོན་ལས་ཁུངས་”5“ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཐ་མག་མི་འཐེན་པའི་ལས་ཁུངས་”29བཅས་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ངང་བཏོད་པ་རེད། གསུམ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་མ་ལག་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏང་བ། སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་གནས་སྣ་ཚོགས་105གསར་སྤེལ་བྱས་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དུ་མི་360གསར་དུ་ལས་ཞུགས་ཐུབ་པ་དང་ལས་ཤོར་མི་སྣ་22བསྐྱར་དུ་ལས་ཞུགས་ཐུབ་པ་བྱས་ནས“ལས་ཞུགས་མེད་པའི”ཁྱིམ་ཚང་འགུལ་རྣམ་ངང་མེད་པ་བཟོས། ཞིང་པ་ལས་མི་300ལྷག་ཙམ་ལ་གླ་ཆ་འགྱངས་ཆད་སྒོར་ཁྲི་200ལྷག་ཙམ་བདའ་ལེན་བྱེད་རོགས་བྱས་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་རྟེན་འགན་སྲུང་བྱ་ཡུལ་མི་608ལ་འགུལ་རྣམ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་།“འགན་སྲུང་དགོས་རིགས་འགན་སྲུང་དང་ཕྱིར་སློག་དགོས་རིགས་ཕྱིར་སློག་བྱེད་པ་”མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་རྟེན་འགན་སྲུང་བྱ་ཡུལ་གྱི་རིགས་དང་པོ་དང་རིགས་གཉིས་པར་མི་རེར་ཟླ་རེར་སོ་སོར་སྒོར་90དང་སྒོར་80སྤར་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་ལེན་བྱ་ཡུལ་མི་རེར་ཟླ་རེར་སྒོར་100མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་རྟེན་འགན་སྲུང་བྱ་ཡུལ་འགན་སྲུང་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1356.68སྤྲད་པ་དང་།རོགས་སྐྱོབ་བསྙེན་བཀུར་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་201དང་། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ཁ་གསབ་སྒོར་ཁྲི་84.2གནས་སྐབས་རོགས་སྐྱོབ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་35.51 དྭ་ཕྲུག་གི་འཚོ་བའི་འགན་ལེན་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་12.87བཅས་སྤྲད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་ཚད་99.5%ཟིན་པ་དང་། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ལེ་ལག་ཚང་བའི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་མི་རེར་སྒོར་450ཟིན་པ། ཡིག་ཚགས་དང་བྱང་བུ་བཟོས་པའི་མི་འབོར་དབུལ་པོའི་རྫོང་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་མི་རེར་སྒོར་250ལྟར་ཚང་མ་ཚབ་སྤྲོད་བྱེད་པ། དམག་ཞབས་ཐིམས་པའི་དམག་མིའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ཁྲིམས་ལྟར་འགན་སྲུང་བྱས་པ་དང་། གཉིས་བཀུར་གཟིགས་སྐྱོང་གི་གཏན་འཁེལ་ཁ་གསབ་སྒོར་ཁྲི་154.78དང་། འཚམས་འདྲིའི་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་30.5ཁྱིམ་ཚང་གི་གཟིགས་སྐྱོང་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་14བཅས་སྤྲད་པ་རེད། བཞི་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་གཞན་དག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཡར་ཐོན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་སྔར་ལས་ལྷག་པར་གཏང་བ། བཅིངས་གྲོལ་གྲོང་རྡལ་འཕེལ་རོང་(平洛)་གྲོང་ཚོར་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ནས་ད་བར་ལོ་ཁྲི་10ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པའི་གནའ་བོའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ།
(དྲུག)ནུས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ།“རི་བོ་གཉིས་”ཀྱི་ལག་ལེན་གསར་གཏོད་རྟེན་གཞིའི་སྒོ་བྱང་གསལ་པོ་བསྐྲུན་པ། གཅིག་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།“སྔོ་བསངས་རི་ཆུ་ནི་གསེར་རི་དངུལ་རི་ཡིན་” པའི་ལག་ལེན་གསར་གཏོད་རྟེན་གཞི་གཏོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ།“རི་ཁུལ་དུ་ཤིང་འཛུགས་པ་དང་། ལམ་དུ་མེ་ཏོག་འདེབས་པ།གཙང་པོ་མཚེའུ་ལ་བསྒྱུར་བའི(བརླན་ས་)འདུ་འགོད་ལ་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། གནད་སྣོད་བཅུད་འདུ་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆའི་བར་མཐོངས་འཆར་འགོད་[3]དང་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་བར་མཐོངས་འཆར་འགོད་སྒྲིག་བཟོ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3475བཏང་ནས་རྩྭ་ཐང་མུའུ་ཁྲི་3.7བཅོས་སྒྲིག་དང་། རྩྭ་ཐང་མུའུ་ཁྲི་11.4ལེགས་བཅོས། རི་རྒྱ་ནགས་གསོ་མུའུ་ཁྲི་2། ནགས་ཚལ་ནགས་གསོ་མུའུ་ཁྲི་2.5། མུའུ་ཁྲི་0.3ལ་མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ནགས་བཟོ། རྒྱ་ཁྱོན་ཆུང་བའི་ནགས་ཚལ་མུའུ་ཁྲི་0.5སྒྱུར་བཀོད་བཅས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་300བཏང་ནས་གྲངས་གཞིའི་ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱེད་པའི་མ་ལག་བསྐྲུན་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་8986བཏང་ནས་བཅིངས་གྲོལ་གྲོང་རྡལ་དང་། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་བརླན་ས་ཉམས་གསོའི་སྔོ་འགྱུར་ལས་གྲྭ་དང་། བཅིངས་གྲོལ་བརླན་སའི་སྤྱི་གླིང་གི་སྔོ་ཁེབས་སླར་གསོ་རིམ་སྤོར་ལས་གྲྭ མཚོའི་རིའི་བརླན་ས་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཉམས་གསོའི་ལས་གྲྭ་བཅས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1710བཏང་ནས“རི་ཁུལ་དུ་ཤིང་འཛུགས་དང་། ལམ་དུ་མེ་ཏོག་འདེབས་པ། གཙང་པོ་མཚེའུ་དང་བརླན་ས་ལ་བསྒྱུར་བ”དང“མེ་ཏོག་མཚོ་མོ་བཅས་ཀྱི་འདུ་འགོད”ལག་བསྟར་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2981བཏང་ནས་དབང་ཆུའི་ཆུ་ འབྲུབ་འགོག་བཅོས་སྐྱོང་ལས་གྲྭ་དང་སུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་གྱི་འབབ་རྒྱུད་ཆུང་གྲས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལས་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1071བཏང་ནས་བཅིངས་གྲོལ་གྲོང་རྡལ་ངག་ཡུལ་ལུང་ཤུར་གྱི་འདམ་རྡོའི་ཆུ་རུད་བཅོས་སྐྱོང་དང་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་འཕེལ་གྲོང་གྲོང་ཚོའི་རི་ཉིལ་བཅོས་སྐྱོང་རྣམ་གྲངས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1512བཞག་ནས་ཤང་གྲོང་6གི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཆ་སྣོན་འཕྲི་ག་སྦྱར་གཏོང་བའི་རྣམ་གྲངས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ནས་གྲོན་ཆུང་ཐུབ་པའི་དམིགས་ཚད་མུའུ་471.43གྲུབ་ཡོད། གཉིས་ནི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། སྣོད་བཅུད་དམར་ཐིག་གི་དབྱེ་མཚམས་ལེགས་སྒྲིག་ལེགས་སྒྲུབ་དང་། ཨར་ལས་རྒྱུ་ཆ་གསར་པས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཤིང་ཆ་ཚབ་བྱེད་དང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཤིང་ཆ་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གཏན་འགོག་བྱས་ཏེ་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རང་སྤྱོད་རྒྱུ་ཆས(བུད་ཤིང་རིགས)ཤིང་གཅོད་བྱེད་ཚད་50%མུ་མཐུད་ཉུང་དུ་བཏང་ཡོད། ཆུ་དཔོན་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་115བཏང་སྟེ་ཚེ་རོགས་གཙང་པོ་དང་སྟོང་ཉིད་གཙང་པོའི་ཆུ་ལམ་འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་དོ་དམ་ཁྱབ་ཁོངས་དབྱེ་འབྱེད་ལས་དོན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་དང་། གློག་ཁང་3གྱི་སྣོད་བཅུད་མར་བཞུར་ཚད་ཀྱི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པ། གློག་ཁང་5ཡི་འབྲི་ཆུའི་དཔལ་འབྱོར་ཁུལ་གྱི་ཆུ་གློག་ཆུང་གྲས་གཙང་སེལ་དང་བཅོས་སྒྲིག་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1320བཏང་ནས་ཤང་གྲོང་14དང་། གངས་པ་ལུང་། ཡུས་ཏེ་ལུང་པ། ར་ཀོང་ལུང་ཤུར་བཅས་རྫོང་རིམ་པའི་འཐུང་ཆུའི་ཆུ་འགོ་སྲུང་སྐྱོང་རྣམ་གྲངས་3འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ། གསུམ་ནི་ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་གི་མེ་གསོད་སྔོན་འགོག་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་26.4བཏང་ནས་ས་ཁོངས་རང་བཞིན་གྱི་མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་གནམ་གཤིས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ལས་དོན་སྤེལ་བ། ནགས་ཁྲོད་དུ་འབར་སླ་བའི་དངོས་རྫས་མུའུ་5000གཙང་སེལ་བྱ་རྒྱུ། ཚད་ལྡན་མིན་པའི་བསང་གཏོང་ས་ཚིགས་500མེད་པ་བཟོས་པ། ནགས་ཚལ་དང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གློག་སྐྱེལ་གློག་བགོས་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་གློག་སྐུད་འོག་གི་བགྲོད་ལམ་སྤྱི་ལེ་158.6གཙང་བཤེར་བྱས་པ་དང་། མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་གྱི་སྐུད་ལམ་སྤྱི་ལེ་221བསྒྱུར་བཀོད་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་606བཏང་ནས་ནགས་ཚལ་མེ་འབར་བརྙན་འཕྲིན་བཅས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་དང་། སྐོར་གཡེང་མྱུལ་ཞིབ་མི་མེད་གནམ་གྲུ། མེ་གསོད་རླངས་འཁོར་8་དང་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་བསང་ཁྲི་121བཅས་བསྐྲུན་ཟིན་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1575བཏང་ནས་མེ་གསོད་རུ་ཁག་གི་དམག་སྒར་དང་། མེ་ཟོན་ཞིབ་བཤེར་ས་ཚིགས། མེ་ཟོན་ཆུ་མཛོད། རྒྱང་ལྟ་མཆོད་རྟེན། མཁའ་འགྲུལ་མེ་གསོད་བཅས་ཀྱི་ཆུ་ལེན་ས་ཚིགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ཚད་གཞི་ལྟར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ལྟ་སྐུལ་སློབ་སྟོན་ཚོ་ཆུང་གིས་ཞིང་ཆེན། ཁུལ་བཅས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་སློབ་སྟོན་ཚོ་ཆུང་གིས་བསྟན་པའི་གནད་དོན་ལེགས་བཅོས་བྱས་ཡོད། བཞི་ནི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། རླུང་ཁམས་ཆེན་པོ་དང་། ཆུ། ས་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཀྱི“གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་གསུམ”མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡག་པོ་བརྒྱབ། རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ས་ངོས་ཆུའི་སྤུས་ཚད་100%ཟིན་པ་དང་། གཅིག་སྡུད་རྣམ་པའི་འཐུང་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ཆུ་སྤུས་100%ཟིན་པ། རིགས་IIཟིན་པ། མཁའ་རླུང་སྤུས་ཚད་ལེགས་པའི་ཉིན་གྲངས་100%རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་པ་དང་། འཛེར་སྒྲ་ཁོར་ཡུག་རིགས་IIཀྱི་ཚད་གཞིར་སླེབས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་98.7བཏང་ནས་མཁའ་རླུང་གི་རང་འགུལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ས་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་གསར་བརྗེས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
(བདུན།)ཁྲིམས་ལྟར་རྫོང་སྐྱོང་བར་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བདེ་འཇགས་དང་འཆམ་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གཅིག་ནི་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུན་གཏན་གྱི་བཅོས་སྐྱོང་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ལས་རོགས་ཉེན་རྟོག་པ་45བསྡུ་ལེན་བྱས་པ། ཉེས་དོན་གྱོད་གཞི་30ཐོ་འགོད་བྱས་པ་དང་། གྱོད་གཞི་24རྩད་ཆོད་པ། རིགས་ཁག་གི་མེ་མདའ་283དང་མེ་འདྲེན་སྦུ་གུ4139དང་། འབར་རྫས་སྤྱི་རྒྱ་2952 མེ་འདྲེན་ཐག་པ་སྨི་10567 དམག་སྤྱོད་མདེའུ་1216 དམངས་སྤྱོད་མེ་མདའ་645བཅས་གཞུང་བཞེས་བཏང་བ། འཆམ་མཐུན་མཐའ་མཚམས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། “བདུན་ལྔ་”ཁྲིམས་ལུགས་ཁྱབ་གདལ་བདེ་བླག་བྱུང་ནས་ཁུལ་ཨུ་དང་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་བྱས་པ། འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་སྣ་མང་འདུམ་འགྲིག་ཐག་གཅོད་དང་འདུམ་སེལ་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་། འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་56རྩད་ཞིབ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཤིང་། འདུམ་འགྲིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་55ཡོད། ཡིག་བསྐུར་ངོ་བཅར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི“རྒྱུན་རྣམ་དྲུག”མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1736བཏང་ནས་རྫོང་ལྟ་སྲུང་ཁང་དང་བཀག་སྐྱིལ་ཁང་གི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་908.39བཏང་ནས་ལས་བྱེད་ཉེན་རྟོག་པའི་ཟ་ཁང་དང་ཉེན་རྟོག་པའི་འདུ་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་དང་དམིགས་བསལ་སྐོར་ཞིབ་རུ་ཆེན་གྱི་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། གཉིས་ནི་འཆམ་མཐུན་གྱི་མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གཏོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྒྲིག་གཞིའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། དགོན་སྡེར་ཁྲིམས་ལྟར་ཚད་ལྡན་དོ་དམ་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་སྤེལ་ནས། དགོན་སྡེའི་རིགས་དབྱེ་དོ་དམ་གྱི་དམིགས་ཚད་དང་རིམ་སྤོར་གྲུབ་འབྲས་མུ་མཐུད་བརྟན་དུ་བཏང་ནས་དགོན་སྡེ་2ལ་ཁུལ་རིམ་པའི་ཤེས་དཔལ་ཞི་མཐུན་དགོན་སྡེ་དང་དགེ་འདུན་པ་11ལ་ཁུལ་རིམ་པའི་རྒྱལ་གཅེས་ཁྲིམས་སྲུང་དཔེ་བཟང་གྲྭ་བཙུན་ཐོབ་པ་དང་ལས་བྱེད་པ་1ལ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དགོན་སྡེའི་དོ་དམ་ཨུ་ལྷན(སུའོ)གྱི་ཕུལ་བྱུང་ལས་བྱེད་པ་ཐོབ་པ། ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ་གསོ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས། “ལྔ་གསུམ་གསུམ”གྱི་ལས་ཀའི་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཚམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་400ལྷག་ཙམ་བཏང་ནས་དགོན་སྡེའི་གསང་སྤྱོད་7དང་། གད་སྙིགས་རྫིང་བུ3 རླངས་འཁོར་འཇོག་ས་2སོགས་དགོན་སྡེའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1597བཏང་ནས་ཡང་སྟེན་དགོན་གྱི་གཞུང་ལམ་ཤར་གཏོང་རིམ་སྤོར་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད། གསུམ་ནི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་དྲ་བ་འཛུགས་དགོས། བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་རྩིས་ཐོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དོ་དམ་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ།
(བརྒྱད།)རང་ངོས་ལེགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྤུས་ཀ་དག་ཅིང་ཕན་འབྲས་ཆེ་བའི་མི་དམངས་བློ་ལ་བབ་པའི་སྲིད་གཞུང་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱིས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་དགོས། གཅིག་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་མཐོ་རུ་ཏན་ཏིག་གཏོང་དགོས། ཏང་གིས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། ལས་དོན་གལ་ཆེན་དང་གནད་དོན་གལ་ཆེན་རྫོང་ཨུ་ལ་དགོངས་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ།《འདབ་པ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས“གལ་ཆེན་གསུམ་དང་འབོར་ཆེན་གཅིག”གི་ལས་དོན་ལ་མཉམ་སྡེབ་ཐོག་ཇུས་ཐག་གཅོད་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་ཞིབ་སྲོལ(ཚོད་ལྟའི་ལག་བསྟར)》བཏོན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ལས་དོན་དེ་ཏང་འཛུགས་སྐྱོང་ལས་དོན་གྱི་ནང་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས“ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མ་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་འཆངས”བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་སློབ་གསོ་སྤེལ་ཏེ་རང་ངོས་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཏན་ཏིག་རྒྱག་དགོས། གཉིས་ནི་ཁྲིམས་ལྟར་སྲིད་འཛིན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་དགོས། ཐབས་ཇུས་གལ་ཆེན་མ་བཏོན་གོང་རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ནས་རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟ་སྐུལ་དང་། ལས་དོན་ལྟ་སྐུལ། རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་བཅས་རང་རྟོགས་ངང་དང་ལེན་ཞུ་བ་དང་། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲོས་འགོ་39དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི་གྲོས་གཞི་38ནན་ཏན་ངང་བསྒྲུབས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཟིན་པའམ་ཡང་ན་ཐག་གཅོད་བྱེད་བཞིན་པའི་གྲོས་འགོ་དང་གྲོས་གཞི་ཁག་སོ་སོར་79.49%དང་76.3%ཟིན་པ་དང་། ཁྲིམས་འཛིན་དང་། གླེང་ཕྱོགས། སྤྱི་དམངས་བཅས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་རང་རྟོགས་ཀྱིས་དང་ལེན་བྱ་དགོས། གསུམ་ནི་ཕན་ནུས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བར་སྐུལ་སྤེལ་ཏན་ཏིག་བྱ་དགོས། ལས་བྱེད་ལས་བཟོར་172་ལ་ལས་ཐོག་སློབ་གནས་དང་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་གྱི་སྐུལ་ལྕག་གྲོན་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་104.4སྤྲད་པ་དང་།“དྲ་སྦྲེལ་+སྲིད་དོན་ཞབས་ཞུ་”ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ།“རེ་ཞུ་ཨང་དང་པོ་དང་། སྒེའུ་ཁུང་གཅིག་གིས་བདག་སྤྲོད།དྲ ་བ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པ་”བཅས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་བྱས་ཏེ། དོན་ཚན་གཙང་བཤེར་དང་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་རྩིས་ཐོ་110ཟིན་པ་དང་། ཞིབ་བཤེར་ཆོག་མཆན་གྱི་ཁས་ལེན་དུས་ཚད་སྔར་བས་ཉུང་དུ་བཏང་བ། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དབང་ཆའི་དོན་ཚན“ཐེངས་གཅིག”གི་དོན་ཚན་3058ཟིན་པ་དེས་81.7%བཟུང་བ་དང་།“དྲ་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་པའི”དོན་ཚན་3741ཟིན་པ་དེས་100%བཟུང་ཡོད། བཞི་ནི་སྲིད་དོན་གཙང་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་ཏན་ཏིག་གཏོང་དགོས། སྤྱོད་གཙང་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཏང་ནན་སྐྱོང་གི་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་མཉམ་དུ་བཀོད་སྒྲིག་དང་། མཉམ་དུ་བཀོད་སྒྲིག མཉམ་དུ་དཔྱད་ཞིབ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་བྱུང་བའི་རུལ་སུངས་ཀྱི་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་དགོས་པ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱད་རྣམ་གྲངས་85དང་རྩིས་བཤེར་རྣམ་གྲངས་30ལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་56.73དང་། དོ་དམ་ཚད་ལྡན་མེད་པའི་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1563.24གྱོང་གུན་དང་ཆུད་ཟོས་སྒོར་ཁྲི་25.75དངུལ་འབོར་མིན་པའི་ཚད་འཇལ་གནད་དོན་90བཅས་རྩད་ཆོད་པ་དང་། རྩིས་བཤེར་གྱི་གྲོས་འགོ་53བཏོན་པ།
འཐུས་མི་རྣམ་པ་དང་། ཨུ་ཡོན་རྣམ་པ། བློ་མཐུན་རྣམ་པ། གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་ཐོབ་པ་ནི་ཁུལ་ཨུ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་། རྫོང་ཨུ་བཅས་ཀྱི་འགྱུར་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ཇུས་བཞག་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་རྒྱབ་སྐྱོར། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་ཐོག་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བཅས་རེད། འདི་གར་ངས་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་སྙིང་དབུས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་གུས་འདུད་ཀྱང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གྲུབ་འབྲས་ལ་ཁས་ལེན་བྱེད་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ། ང་ཚོས་རང་རེའི་རྫོང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཁྲོད་དུ་ད་དུང་དཀའ་ངལ་དང་མི་འདང་ས་མང་པོ་གནས་ཡོད་པ་རིག་པ་དྭངས་གསལ་གྱིས་མཐོང་ཡོད་དེ། གཙོ་བོ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་རྨང་གཞི་ཞན་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་ཐད་སྣེ་མང་གི་འདེགས་སྐྱོར་རྣམ་པ་ཆགས་མེད་པ་དང་དམངས་འཚོ་ལེགས་སུ་གཏོང་བའི་ལས་འགན་ལྕི་ལ་ཞིང་འབྲོག་པའི་སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་ཡོང་འབབ་ཀྱིས་བཟུང་བའི་བསྡུར་གྲངས་མཐོ་བ། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་མངོན་གསལ་དོད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་མཐུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆགས་མེད་པ། ས་ཁོངས་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་དང་། གཅིག་མཐུན་ཅན་གྱི་འགྲན་རྩོད་འབུར་དུ་ཐོན་པ། འགག་རྩའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དཀོན་པ། ཤེས་ལྡན་པ་ནང་འདྲེན་བྱེད་དཀའ་བ་དང་། བརྟན་ལྷིང་ཡོང་དཀའ་བ། འཇོག་དཀའ་བ་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་མངོན་གསལ་དོད་པ། ལས་ཀའི་ལས་ཆོད་ད་དུང་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ལས་བྱེད་པ་ལ་ལར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་འདུ་ཤེས་ཟབ་པོ་མེད་པ་དང་། འགན་འཁུར་བའི་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བ། ལས་ཀའི་སྤྱོད་ཚུལ་དྲང་པོ་མེད་པ་བཅས་རེད། གནད་དོན་དེ་དག་ལ་ང་ཚོས་མི་དམངས་ལ་ཚད་མཐོའི་འགན་འཁུར་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཐོག་ནས་ཇུས་འགོད་གཏིང་ཟབ་དང་། བྱ་ཐབས་སྤྱོད་པ། ཐག་གཅོད་ནན་ཏན་བཅས་བྱས་ཏེ་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་བ་དང་མངགས་བཅོལ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏན་ནས་གཏོང་གི་མིན།
“ཐེངས་བཅུ་བཞི་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཙོ་བོ།
“ཐེངས་བཅུ་བཞི་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”སྐབས་སུ། ང་ཚོས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་རིང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དང་རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་རྒྱང་སྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་གསར་པར་སྐྱོད་པའི་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གཞི་བཙུགས། འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལྟ་སྟངས་ཡང་དག་འཛིན་པ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས། དུས་རབས་གསར་པའི་ཏང་གི་བོད་སྐྱོང་ཇུས་ཆེན་ཁོང་དུ་བརྟན་པོ་ཆུད་པར་བྱས། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ། བཞི་པ། ལྔ་པ། བདུན་པའི་ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་དགོངས་དོན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་སི་ཁྲོན་གྱི་ལས་དོན་ལ་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་དགོངས་དོན་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་བོད་འབྲེལ་ལས་དོན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས། ཁུལ་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཅུ་པའི་དགོངས་དོན་དང་རྫོང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དགུ་པའི་དགོངས་དོན། ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་ལྗང་མདོག་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་འཛིན་པ། “བརྟན་ལྷིང་དང་། འཕེལ་རྒྱས། སྐྱེ་ཁམས། དམངས་འཚོ་”བཅས་ཀྱི་དོན་ཆེན་བཞི་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱས། “ཡུལ་སྐོར་ས་ཁོངས་ཡོངས་ཅན་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་ཁྱད་ཆོས་ཅན། ཐོན་ལས་དེང་རབས་ཅན་”བཅས་སུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་། “སྐྱེ་ཁམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་འཛུགས་པ། རིག་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ། ཚན་སློབ་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་དར་བ། བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་བདེ་འཇགས་”བཅས་འཐབ་ཇུས་ཆེན་པོ་བཞི་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ལག་བསྟར་བྱེད། “གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་དང་། ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས། འགྲིམ་འགྲུལ་སྔོན་ལ་སྒྲུབ་པ། སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་། དམངས་འཚོ་ལེགས་གཏོང་། རིག་གནས་དར་རྒྱས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལརྣམ་པ་གསར་པ་ཅན། བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད། གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་བཅས”ཀྱི་རྨང་གཞིའི་འདུ་འགོད་ཆེ་གྲས་དགུ་བརྟན་དུ་བཏང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་། ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོར་རུ་གཏོང་བ་། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་བཅས་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱས་ཏེ་མཐུན་སྒྲིལ་ཕྱུག་འགྱུར་དང་། ཤེས་དཔལ། ཞི་མཐུན། མཛེས་སྡུག་བཅས་ཀྱི་འདབ་པ་གསར་པ་ནུས་
ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གཏོད་དགོས།
“ཐེངས་བཅུ་བཞི་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད”རིང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱིའི་དམིགས་ཚད་ནི། དཔལ་འབྱོར་འཕར་ཚད་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ཆུ་ཚད་ལས་མཐོ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་གཞི་རྩའི་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུ་དེ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ཆུ་ཚད་དུ་སླེབས་པ་བྱས་ཏེ་འདབ་པ་རྫོང་དེ་རྒྱལ་ཁབ་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དཔེ་སྟོན་རྫོང་དང་། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཡུལ་སྐོར་བྱ་ཡུལ་ཡག་ཤོས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ། བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་དེང་རབས་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་བཅས་སུ་འགྱུར་བ་བྱས་ནས་གཤམ་གསལ་ཕྱོགས་ལྔའི་ཐད་ཀྱི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།
(གཅིག)ཡུལ་སྐོར་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ལྡན་རྫོང་། ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་སྤྱིའི་རིན་ཐང་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་7%ཡན་འཕར་ནས་2025ལོར་སླེབས་སྐབས་སྒོར་དུང་ཕྱུར་17ཟིན་པ་བྱ་རྒྱུ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཛད་རྫས་སིལ་འཚོང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་6ཟིན་པ། ས་གནས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ནོར་སྲིད་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.2ཟིན་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་150བཏང་བ། ཡུལ་སྐོར་དེ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་སྒུལ་ཤུགས་ཨང་དང་པོར་གྱུར་ནས་ལོར་རེ་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་400ལས་བརྒལ་བ་དང་། ཡུལ་སྐོར་གྱི་སྤྱིའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་45ཟིན་པ། ཡུལ་སྐོར་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཐོན་ལས་ཀྱི་རིན་ཐང་འཕར་མས་ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་སྤྱིའི་རིན་ཐང་གི་བསྡུར་ཚད་ཀྱི་80%ཡན་ཟིན་ཡོད་པ་རེད།
(གཉིས།)མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁྱིམ་གཞིས། སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་སྔར་བས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ངང་བཏོད་པ། སྣོད་བཅུད་མ་ལག་གི་ནུས་པ་མུ་མཐུད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་ནགས་ཚལ་ཁྱབ་ཚད་56.5%ཟིན་པ་དང་། ནགས་དང་རྩྭ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཁྱབ་ཚད་90%ཟིན་པ། སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་སྲུང་སྐྱོང་ནུས་ལྡན་ཐུབ་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྦགས་བཙོག་ནུས་ལྡན་ངང་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་བཙོག་ཆུ་གཅིག་སྡུད་གཙང་སེལ་བྱེད་ཚད་དང་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་གནོད་མེད་གཙང་སེལ་བྱེད་ཚད་ཚང་མ་100%ཟིན་པ། གྲོང་གསེབ་ཏུ་གནོད་མེད་གསང་སྤྱོད་ཁྱབ་ཚད་100%ཟིན་པ། རླུང་ཁམས་ཆེ་མོའི་སྤུས་ཚད་ལོན་ཚད་100%ཟིན་པ་བཅས་རེད།
(གསུམ)གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མཉམ་འདྲེས་དཔེ་གཞི། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ཞིང་ཆེན་གྱིས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་བདེ་བླག་ངང་བཙུགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་གྱི་མྱུར་ཚད་དང་སྤུས་ཚད་བརྟན་པོའི་ངང་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ། རྫོང་གྲོང་གི་ཡུལ་སྐོར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནུས་པ་སྔར་བས་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་1ཡན་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མཉམ་འདྲེས་སྒྲིག་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་མཐུད་དང་། སྤྱིའི་ཞབས་ཞུ་ཆ་སྙོམས་གོང་འཕེལ། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་རང་མོས་ངང་འཁོར་སྐྱོད་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་རགས་ཙམ་ཆགས་ཡོད།
(བཞི)མཐོ་སྒང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་ནུས་ལྡན་བྱུང་བ་དང་དབུལ་སྒྲོལ་མི་འབོར་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ནུས་པ་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ། སྡོད་དམངས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་རིམ་འཕར་བྱུང་ཞིང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཨེན་ཀེར་བཏགས་གྲངས་[4]བརྒྱ་ཆ་40ལས་དམའ། སྤུས་ཚད་དེ་བས་མཐོ་བའི་ལས་ཞུགས་ཐུབ་པར་བྱས་ནས་ལོ་ལྔའི་ནང་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་ལས་ཞུགས་ལས་གནས་1600ཡན་གསར་དུ་བསྣན་པ། གཞི་རྩའི་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་སྔར་ལས་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ། མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ནུས་དང་སྤུས་ཚད་མངོན་གསལ་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ། ངལ་རྩོལ་གྱི་ལོ་ཚད་ལོན་པའི་མི་འབོར་ལ་ཆ་སྙོམས་སློབ་གསོ་ལེན་པའི་ལོ་ཚད་ལོ་11ཟིན་པ་དང་། མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཚེ་ཚད་ལོ་75.5བར་རིང་དུ་ཕྱིན་པ། འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་སྡོད་ཁང་800མཁོ་འདོན་བྱས་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ། གཞི་རྩའི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ།
(ལྔ།)དམངས་གཙོ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་མིག་དཔེ། ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་མི་སེམས་སུ་གཏིང་ཟབ་ཟུག་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྐྱོང་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཤུགས་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ནུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་གཞི་རིམ་གྱི་གཡུལ་ས་འཛུགས་སྐྱོང་སྔར་བས་བརྟན་པོ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྲ་བརྟན་དང་འཕེལ་རྒྱས། ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་དོ་དམ་སྔར་བས་ཚད་ལྡན། བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོང་གི་ནུས་པ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས་པ། ཁ་ཕྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་ཐོབ་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་ནུས་ལྡན་སེལ་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱོན་ཡོངས་ཡུན་རིང་རྒྱུན་མཐུད་དང་བརྟན་ལྷིང་། སྤྱི་ཚོགས་སྔར་བས་བརྟན་ལྷིང་འཆམ་མཐུན་བཅས་བྱུང་ཡོད།
2021ལོའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ།།
2021ལོ་ནི་ཏང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་100འཁོར་བ་དང་། “ཐེངས་བཅུ་བཞི་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད” ལས་འགོ་ཚུགས་པའི་ལོ་ཞིག་རེད། རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀའི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ནི། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་འཛིན་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ། བཞི་པ །ལྔ་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན། ཀྲུང་དབྱང་གི་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བདུན་པའི་དགོངས་དོན། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་སི་ཁྲོན་གྱི་ལས་དོན་ལ་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་དགོངས་དོན་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་བོད་འབྲེལ་ལས་དོན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས། ཁུལ་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཅུ་པའི་དགོངས་དོན་དང་རྫོང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དགུ་པའི་དགོངས་དོན། བརྟན་ཐོག་ཡར་འཕེལ་གྱི་ལས་ཀའི་སྤྱིའི་གཞི་གདངས་ལ་དམིགས་ཏེ།“སྣ་ལྔ་གཞི་གཅིག་”གི་སྤྱིའི་བཀོད་པ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་འཆར་འགོད་བྱས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། “ཕྱོགས་ཡོངས་བཞི་”ཡི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་པ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། “འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལྔ་” རྒྱུན་འཁྱོངས། ཁུལ་ཨུའི“12346”གི་སྤྱིའི་ལས་ཀའི་རྣམ་པ་[5]ལག་བསྟར་ནན་ཏན་དང་། “བརྟན་ལྷིང་དང་། འཕེལ་རྒྱས། སྐྱེ་ཁམས། དམངས་འཚོ་”བཅས་ཀྱི་དོན་ཆེན་བཞི་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱས། “ཡུལ་སྐོར་ས་ཁོངས་ཡོངས་ཅན་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དང་། ཐོན་ལས་དེང་རབས་ཅན་”བཅས་སུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏང་། “སྐྱེ་ཁམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་འཛུགས་པ། རིག་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ། ཚན་སློབ་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོང་དར་བ། བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ རྫོང་བདེ་འཇགས་”བཅས་འཐབ་ཇུས་ཆེན་པོ་བཞི་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ངང་ལག་བསྟར་བྱེད་ནས། “བརྟན་པོ་དྲུག་”གི་ལས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས། “འགན་ལེན་དྲུག”གི་ལས་འགན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང་། “གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་དང་། ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས། འགྲིམ་འགྲུལ་སྔོན་ལ་སྒྲུབ་པ། སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་། དམངས་འཚོ་ལེགས་གཏོང་། རིག་གནས་དར་རྒྱས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་རྣམ་པ་གསར་པ་ཅན། བཅོས་སྒྱུར་སྒོ་འབྱེད། གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་”བཅས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་འདུ་འགོད་ཆེ་གྲས་དགུ་བརྟན་དུ་བཏང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་ཡུན་རིང་བདེ་འཁོད་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་བཅས་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱས་ཏེ་མཐུན་སྒྲིལ་ཕྱུག་འགྱུར་ཤེས་དཔལ་ཞི་མཐུན་དང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འདབ་པ་གསར་པ་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་དགོས།
2021ལོའི་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་དཔག་དམིགས་ཚད་གཙོ་བོ་ནི། ས་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་14.5ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་5%འཕར་བ་དང་། བཟོ་ལས་ཀྱི་རིན་ཐང་འཕར་མ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་0.35ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་9%འཕར་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་19.9བཏང་བ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་23%ཉུང་དུ་སོང་བ། ས་གནས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱིའི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.20ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་25.7%ཆག་པ། སྤྱི་ཚོགས་འཛད་རྫས་སིལ་ཚོང་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་4.42ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་10%འཕར་བ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་མི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་44660ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་9.5%འཕར་བ། ཞིང་འབྲོག་པ་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་བཀོལ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་16110ཟིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་10.7%འཕར་ཡོད། ཞིང་ཆེན་གྱིས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་འཛུགས་པར་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས།
དམིགས་འབེན་འདི་དག་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས་ན། ང་ཚོས་གཤམ་གསལ་གྱི་ལས་དོན་ཁག་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་དགོས།
དང་པོ། རིམས་ནད་བྱུང་ཚུལ་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ནས་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་སྒྲིག་ལམ་འགན་སྲུང་ཡག་པོ་བྱ་དགོས།
རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་དྲ་བ་སྔར་བས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། མི་སྣ་མཉམ་དུ་འགོག་པ་དང་ནད་རིགས་མང་པོ་མཉམ་དུ་སྔོན་འགོག་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་པ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་ལ་གཟབ་ནན་ཏན་ཏིག་ངང་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་པ། ཐོན་ལས་སླར་གསོ་དང་ཐོན་སྐྱེད་བསྐྱར་མ་བྱ་རྒྱུར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཁྲོམ་རའི་མཁོ་སྤྲོད་འགན་ལེན་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཡག་པོ་སྒྲུབ་པ། ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་སྒྲིག་ལམ་འགན་ལེན་ཡག་པོ་བཅས་བྱེད་དགོས།
གཉིས་པ། དབུལ་སྒྲོལ་སྲ་བརྟན་ཡོང་རྒྱུར་དམ་འཛིན་བྱས་ནས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཡོང་རྒྱུར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། དབུལ་བྲལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས། དབུལ་སྒྲོལ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དེ་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་དང་འབྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་ཡོང་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་པ་དང་། དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ཉེན་ཁར་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ཡག་པོ་བྱེད་པ་དང་། འགུལ་རྣམ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་མ་ལག་འཛུགས་པར་ཤུགས་རྒྱག་པ། ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱ་ཡུལ་ཆད་ལུས་མེད་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས། དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་དཀའ་གནད་སེལ་བར་ཤུགས་རྒྱག་པ་དང་། ཚད་གཞི་ལྟར་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ནན་པོ། ལས་ཞུགས་ཡོང་སྒོ་འཕར་སྣོན་དང་། ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཡོང་སྒོ་འཕར་སྣོན། འཛད་སྤྱོད་དབུལ་སྐྱོར་གྱིས་ཡོང་སྒོ་སྐུལ་འདེད། སྤྱི་ཕན་ལས་གནས་ལ་ཕན་འདོགས་པ། སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་མཐའ་སྐྱོང་དང་ཡོང་སྒོ་བརྟན་པོ་ཡོང་བར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་མུ་མཐུད་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བཅས་བྱས་ཏེ། དབུལ་ཕོངས་མང་ཚོགས་ལ་རྒྱུན་མཐུད་དང་བརྟན་འཇགས་ངང་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་ཏན་ཏིག་བྱ་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་དབུལ་སྐྱོར་དང་། འབྲེལ་གཏུག་རོགས་སྐྱོར། ཁེ་ཕན་འབྲེལ་མཐུད། ནང་གནས་སྒུལ་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་བཅས་མུ་མཐུད་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ནས་བལྟོས་བཅས་ཀྱི་དབུལ་པོའི་རིམ་པ་མང་བའི་ཐོན་ཁུངས་འདེགས་སྐྱོར་དང་འགན་ལེན་ཧུར་ཐག་བྱས་པ།“དབུལ་འགོག་འགན་བཅོལ”དང“རང་བྱུང་ཉེན་ཁའི་འགན་ལེན”སོགས་ཀྱི་འགན་བཅོལ་ནུས་པ་མུ་མཐུད་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས་སློབ་གསོ་དང་། སྨན་བཅོས། གནས་སྐབས་རོགས་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་ནད་གཞིའི་རྐྱེན་པས་དབུལ་པོར་འགྱུར་ཉེན་ཐོན་རྒྱུ་སྔོན་འགོག་ཏན་ཏིག་བྱེད་དགོས།
ཞིང་ཆེན་གྱིས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་སྔོན་ཐོན་རྫོང་ཧུར་ཐག་གིས་གསར་འཛུགས་བྱ་དགོས། ཚད་གཞི་གཏོད་པའི་ཐད་མ་དངུལ་དང་། ཚན་རྩལ། ཤེས་ལྡན་མི་སྣ། ཆ་འཕྲིན། ཐོན་ཁུངས་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་སྤྱི་འདོམས་བསྡུ་སྒྲིལ་བྱས་ནས་གསར་གཏོད་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ཏན་ཏིག་བྱེད་པ། གྲོང་ཚོའི“ཨུ་ལྷན་གཉིས”ཀྱི་སྐབས་བརྗེའི་ལས་དོན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱུང་སྟེ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྡོད་ཁང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་གྲལ་བཤེར་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་བ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གད་སྙིགས་དང་། བཙོག་ཆུ། གསང་སྤྱོད་བཅས“གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ”ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2146བཏང་ནས་གྲོང་ཚོ་22ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་སེལ་རྣམ་གྲངས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་4720བཏང་ནས་ཤང་གྲོང་5ཡི་ཆུ་མཁོ་འདོན་བཟོ་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་800བཏང་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་དུད་ཚང་དུ་འཁྲིད་པའི་ལེ་ལག་ཚང་བའི་མདོང་དྲའི་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་500བཏང་ནས་རོགས་པོ་གྲོང་ཚོ་བར་མའི་བཙོག་འབུད་མདོང་ལམ་དྲ་བའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་120བཏང་ནས་ཞིང་དུད་ཀྱི་སྐམ་རློན་གད་སྙིགས་རིགས་དབྱེ་ཉོ་སྒྲུབ་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་5430བཏང་ནས་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆུ་རགས་ཉམས་གསོའི་ལས་གྲྭ་དང་ཆུ་ཁའི་ཆུ་ལོག་སྔོན་འགོག་ཆུ་རགས་ཀྱི་དུས་ཐེངས་བཞི་པའི་ལས་གྲྭ་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2580བཏང་ནས་ཚེ་རོགས་ཤང་ཙི་ཏིང་གྲོང་ཚོའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོ་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་850བཏང་ནས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོ་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད།
གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་དང་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་སྒྲིག་བཟོ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1982བཏང་ནས་གངས་པ་གངས་ལྗོངས་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་གྱི་ཐིག་དང་པོ་དང་། ཡང་སྟེན་དགོན་གྱི་ཨར་འདམ་ལམ། དབང་ཆུ་ཟམ་པའི་ཉེན་ཡོད་ཟམ་པ་སྒྱུར་བཀོད། ཁམས་འགོ་གྲོང་ཚོའི་ཟམ་པ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། ཉི་རྟེན་ལམ་གསུམ་པའི་ལམ་ངོས་ཀྱི་ས་གཤིས་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྒྲིག་ལས་གྲྭ་དང་། མཚོ་ནག་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་དང་འཇང་རོང་ནས་ཚེ་རོགས་བར་གྱི་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་འབྲེལ་མཐུད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་འཛུགས་རྒྱུའི་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ།“ཡག་པོ་བཞིའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ལམ་བུའི”ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གཏོད་པའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་འོད་འཕྲོ་རིའི་ཕུག་ལམ་གྱི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་པོ་བཏང་སྟེ་ཤམ་བྷཧ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཁོར་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་མ་ལག་མཐུན་སྦྱོར་ངང་ནང་འདྲེན་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.14བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དྲོད་རླངས་མཁོ་འདོན་ལས་གྲྭ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་ཕྱིར་འབུད། བཅིངས་གྲོལ་གྲོང་རྡལ་རྒྱབ་ཀྱི་རི་ལམ། ཆུ་འགྲམ་གཞུང་ལམ་གྱི་མི་བགྲོད་གཞུང་ལམ་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3076བཏང་ནས་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་མདོང་ལམ་འོག་ས་ཆ་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུ་མཁོ་འདོན་སྒྲིག་ཆས་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས་དང་ཞོར་གཏོགས་སྒྲིག་བཀོད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2500བཏང་ནས་གནས་33ལ་5Gཁེབས་པ་དང་། ལམ་ཐིག་བཅོས་སྒྲིགདེ་བཞིན་དྲ་རྒྱའི་རིམ་སྤོར་ལེགས་གཏོང་། གྲོང་ཚོ་ཀུན་ལ་དྲ་ཆེན་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། འཕྲིན་གཏོང་དྲ་རྒྱའི་རྨོངས་ཐིག་དང་འཚང་ཁ་ཆེ་བའི་ལེགས་བཅོས་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་ཐུབ་པའི་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས། འདབ་པའི་གྲོང་ནས་ཕྱག་ཕྲེང་དང་། འདབ་པའི་གྲོང་ནས་མུ་ལི། སྟོང་ཉིད་བཅས་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་བརྡ་རྟགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་པ་བྱེད་དགོས།
གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་དར་རྒྱས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་བྱ་དགོས། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་མཐོ་སྒང་དེང་རབས་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། འདབ་པའི་རྫོང་གི་ཀྲུང་ལུགས་སྨན་རྒྱུ་ངོ་མའི་ལེགས་ཆར་བརྟེན་ནས་ཨ་ཤིས་གྲོང་ཚོར་མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་པའི་གསོ་སྐྱོང་རྟེན་གཞི་མུའུ་1000ཡན་བསྐྲུན་པ། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཕྱུག་འགྱུར་སྣེ་ཁྲིད་པ་སྔར་བས་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཏེ་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་5ནས་10བར་ལ་གཙོ་གནད་ཐོག་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3200བཏང་ནས་བོད་ཕག་ཐོན་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱི་དུས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་། ཚོང་ཟོག་ཕག་པ་གསོ་ཚགས་རྟེན་གཞི། ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་སྨན་རྒྱུ་ལས་སྣོན་དང་མཛོད་ཉར་རྟེན་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། ཕྱུག་ཟོག་དུས་ཐུང་རྒྱགས་གསོ་ར་བ་དང་། ཕྱུག་ཟོག་དང་གཟན་རྩྭའི་རྟེན་གཞི། ས་བབ་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་དཔེ་སྟོན་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་དང་འདབ་པའི་གྲོང་གི་སྐར་ཚོགས་ནས་དེང་རབས་ཀྱི་ཞིང་ལས་གླིང་བསྐྲུན་རྒྱུའི་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་རེད།
གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཤེས་དཔལ་དར་སྲོལ་གསར་པ་སྐྱེད་སྲིང་ཧུར་ཐག་བྱ་དགོས། “ཤང་གྲོང་བསྐྱོད་པ་བཞི”དང“འཁྲབ་སྟོན་ཤང་གྲོང་དུ་བསྐྱེལ་བ”སོགས་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་སྤེལ། “གསར་གཏོད་དྲུག”མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་ནས་གོམས་སྲོལ་བསྒྱུར་རྒྱུར་དམིགས་པ། སློབ་གསོའི་ཁྲིད་སྟོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་བརྟན་དུ་བཏང་སྟེ་རིག་གནས་གཡུལ་ས་དང་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་ཞིང་པའི་མཚན་མོའི་སློབ་གྲྭ་སོགས་ལས་སྟེགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་གནས་སྒུལ་ཤུགས་ཟམ་མི་ཆད་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དགོས།
གསུམ་པ། རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས།
འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་ནུས་པ་སྔར་ལས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། འགྲིམ་འགྲུལ་སྔོན་ལ་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱ་དགོས། ཉི་རྟེན་གནམ་གྲུ་ཐང་གི་མཁའ་ལམ་དང་འཕུར་གྲངས་མང་དུ་གཏོང་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3120བཏང་ནས་གངས་པ་གངས་ཅོག་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་གྱི་མཚོན་རྟགས་དང་པོ་དང་། ཡང་སྟེང་དགོན་གྱི་མཁྲེགས་འགྱུར། དབང་ཆུ་ཟམ་པ་དང་ཉེན་ཡོད་ཟམ་པ་སྒྱུར་བཀོད།ཁམས་འགོ་གྲོང་ཚོའི་ཟམ་པ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1200བཏང་ནས་སུམ་འདུས་དང་རྭ་ཡང་ལམ་འདབ་པའི་མཚམས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པ། ཉི་གསུམ་(亚三)ལམ་ངོས་ཀྱི་ས་གཤིས་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྒྲིག་ལས་གྲྭ་དང་། མཚོ་ནག་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་དང་འཇང་རོང་ནས་ཚེ་རོགས་བར་གྱི་ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་འབྲེལ་མཐུད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་འགོ་འཛུགས་རྒྱུའི་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ། “ཡག་པོ་བཞིའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ལམ་བུའི”ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གཏོད་པའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་འོད་འཕྲོ་རི་བོའི་ཕུག་ལམ་གྱི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་པོ་བཏང་སྟེ་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཁོར་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་མ་ལག་མཐུན་སྦྱོར་ངང་ནང་འདྲེན་ཧུར་ཐག་བྱེད་པ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འགྲུལ་སྐྱེལ་ཚོང་ར་དག་ཐེར་དང་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་དགོས།
གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ནུས་པ་སྔར་ལས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་གསར་པའི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས“དོ་དམ་བདུན་དང་གཤམ་མཉམ”དང“རྣམ་པ་བཞི་གཅིག་སྒྲིལ”གྱི་བསམ་ཕྱོགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་རྫོང་གྲོང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། ཤང་གྲོང་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། གྲོང་ཚོ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་བཅས་ཡོང་བ་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་དང་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་སྒྲིག་བཟོ་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.14བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དྲོད་རླངས་མཁོ་འདོན་ལས་གྲྭ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་ཕྱིར་འབུད། བཅིངས་གྲོལ་གྲོང་རྡལ་རྒྱབ་ཀྱི་རི་ལམ། ཆུ་འགྲམ་གཞུང་ལམ་གྱི་མི་བགྲོད་གཞུང་ལམ་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3076བཏང་ནས་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་མདོང་ལམ་འོག་ས་ཆ་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུ་མཁོ་འདོན་སྒྲིག་ཆས་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས་དང་ཞོར་གཏོགས་སྒྲིག་བཀོད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1400བཏང་ནས་ཉི་རྟེན་གནམ་ཐང་གི་མཁའ་འགྲུལ་ཟོག་འགྲེམས་གླིང་གི་དུས་ཐེངས་དང་པོའི་ལས་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་རེད།
སྒྲིག་བཀོད་ཆ་འགྲིག་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2500བཏང་ནས་གནས་33གྱི་5Gཁེབས་པ་དང་། ལམ་ཐིག་བཅོས་སྒྲིག དེ་བཞིན་དྲ་རྒྱའི་རིམ་སྤོར་ལེགས་གཏོང་། གྲོང་ཚོ་ཀུན་ལ་དྲ་ཆེན་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། འཕྲིན་གཏོང་དྲ་རྒྱའི་རྨོངས་ཐིག་དང་འཚང་ཁ་ཆེ་བའི་ལེགས་བཅོས་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་ཐུབ་པ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས། འདབ་པའི་གྲོང་ནས་ཕྱག་ཕྲེང་དང་། འདབ་པའི་གྲོང་ནས་མུ་ལི། སྟོང་ཉིད་བཅས་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་བརྡ་རྟགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་པར་བྱ་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་593བཏང་ནས་གྲོང་གསེབ་ས་ཁུལ་གྱི་དུད་ཁྱིམ་གྱི་འོག་ཐོ་སྒྱུར་བཀོད་བྱས་ཏེ་རིག་ནུས་གློག་གི་ཆུ་ཚོད་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་བྱས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་920བཏང་ནས་འཇང་རོང་35kVཡི་གློག་སྐྱེལ་གློག་སྒྱུར་ལས་གྲྭ་ལག་ལེན་བསྟར་བ། རྫོང་གྲོང་35kVནས་ཤམ་བྷ་གྲོང་རྡལ་བར་དང་། 10kVཡི་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་རིན་སྡེ་བ། 10kVཡི་གྲོང་ཁྱེར་དྲ་བ། 10kVནས་བྱམས་དབྱིངས་སྐྱོད་པའི་ལམ་ཐིག་སྒྱུར་བཀོད་ལས་གྲྭ་བཅས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་རེད།
བཞི་པ། ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཡུལ་སྐོར་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ནས་དཔལ་འབྱོར་སླར་གསོ་རང་བཞིན་གྱི་འཕར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གསར་འཛུགས་ཧུར་ཐག་བྱ་དགོས།“ཐེན་ཧྥུའུ་ཡུལ་སྐོར་རྫོང་གྲགས་ཅན་”གྱི་སྒོ་བྱང་ཐོག་མ་དེ་གསལ་པོ་བཟོ་བ་དང་། ཉི་རྟེན་གྱི་5Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གཏོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། སུམ་འདུས་ཀྱི་ལུང་ཤུར་གྱི་རྩྭ་དམར་བརླན་སའི་4Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དང་། ཚེ་རོགས་ཤྭ་བའི་ལུང་དང་གསལ་ལ་མེ་ཏོག་རྒྱ་མཚོ་ཡི་3Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གཉིས་གཏོད་པ། སུམ་འདུས་ཀྱི་རོང་ཁུལ་གྱི་རྩྭ་ཐང་དམར་པོའི་བརླན་སའི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྣོད་བཅུད་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གཏོད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་དུ་འགྱུར་བར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་5Aརིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་ཁུལ་གཏོད་པའི་ལས་དོན་ཇུས་འགོད་བྱེད་པ། “རོགས་པོ་ཚྭ་དང་། ཁུ་བྱུག་ལུང་། རི་མེ་དང་། རི་འགོ གྲོང་སྟོད་”བཅས་ཀྱི་ཆུ་ཚན་སྤུས་རྟགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཆུ་ཚན་གྱི་རིམ་པ་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ་མ་དངུལ་ནང་འདྲེན་གྱིས་ཆུ་ཚན་གྱི་ཁང་གསོའི་རྣམ་གྲངས་དེ་བས་མང་བ་གསར་སྤེལ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མཐོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འཕྲོ་ཐིག་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ས་ཚུགས་དང་སྒོར་གདུབ་གྲམ་པའི་ཉི་མའི་རླུང་གི་འཕྲོ་གློག་གི་བརྙན་གྲུབ་རྒྱང་ཤེལ་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས། རླུང་འཕོ་འགྱུར་ཨང་བཞི་པའི་ཚན་ཞིབ་ཚོད་ལྟའི་སྲུང་སྐར་ས་ངོས་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་མ་ལག་ཚང་བའི་ལས་གྲྭའི་རྩིག་རྨང་དང་དམར་ཕྱིའི་ཟླ་རེར་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་མ་ལག་དང་།བར་སྣང་གནམ་གཤིས་འགན་ལེན་ལས་གྲྭའི་འདབ་པའི་ཉི་མའི་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་རྟེན་གཞི། སྔོན་ཐོན་རྩིག་རྨང་གི་ཉི་མའི་གནམ་དཔྱད་ལས་སྟེགས། སྨི་8དང་སྨི་12ཡོད་པའི་འོད་རིག་དམར་ཕྱིའི་རྒྱང་ཤེལ་སོགས་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས་སི་ཁྲོན་གནམ་རིག་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་སྤྱི་གླིང་གི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ལ་མགྱོགས་མྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་8564བཏང་ནས་རིན་གྲོང་ཚོའི་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས། སུམ་འདུས་རོང་ཁུལ་གྱི་རྩྭ་དམར་བརླན་ས། རྫོང་གྲོང་གི་ཉིན་གཅིག་ཡུལ་སྐོར། རྫོང་གི་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་བཀོད། སྟོང་ཉིད་ཡུལ་སྐོར་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་སོགས་རྣམ་གྲངས་5ཡི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། ཡུལ་སྐོར་ཁྲོམ་རའི་སྒྲིག་ལམ་ཚད་ལྡན་བཟོས་ནས་ཡུལ་སྐོར་དོ་དམ་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ་ཡུལ་སྐོར་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ལོ་ཧྲིལ་པོར་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་320ལ་སྣེ་ལེན་ཞུས་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་54.75%འཕར་བ། ཡུལ་སྐོར་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་35བྱུང་བ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་53.04%འཕར་ཡོད།
ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་མ་དངུལ་འཇོག་ཁྱོན་རྒྱ་སྐྱེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས། “ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ལོ་ལྔའི་”འཆར་འགོད་དང་། “ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད” བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་འཆར་འགོད་དང་དེ་བཞིན་གཙོ་གནད་ཆེད་དོན་འཆར་འགོད་ལ་དམིགས་ཏེ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་པ། སྔོན་དཔག་བྱས་ན་སྲིད་གཞུང་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་100ལག་ལེན་བསྟར་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་25.99བཏང་བ་དང་ལོ་ཧྲིལ་པོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་12.12གཏོང་རྩིས་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་དཔག་བྱས་ན་ཁྲོམ་རའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་12ལག་ལེན་བསྟར་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་18.11བཏང་བ་དང་ལོ་ཧྲིལ་པོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.62གཏོང་རྩིས་ཡོད་པ་དང་། ཉི་ནུས་དང་རླུང་ནུས་སོགས་དྭངས་གཙང་ནུས་རྒྱུ་གསར་སྤེལ་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ནང་འདྲེན་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དྭངས་གཙང་ནུས་རྒྱུའི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི་རེ་ཞུ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།
འཛད་སྤྱོད་ཚོང་ར་འཕེལ་རྒྱས་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དྲ་ཐོག་ཚོང་དོན་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་ཕྱོགས་བསྡུས་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་ནས“བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འདབ་པ·བློ་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་གྲོང་ཁྱེར”གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་གྲུབ་འབྲས་མུ་མཐུད་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ། ས་གནས་དེ་གའི་ཁེ་ལས་དང་རོགས་སྐྱོར་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁེ་ལས་དབར་མཉམ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འཛུགས་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས“དྭངས་གཙང་དཀར་མཛེས”ཀྱི་ཐོན་རྫས་བྲིན་ཚོང་གི་ཆེད་སྒྲོམ་དང་། ཆེད་ཁུལ། ཆེད་ཁང་བཅས་འཛུགས་རྒྱུ། ཚོང་དོན་འཁོར་རྒྱུག་ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཡུལ་སྐོར་སྤུས་ཚད་ཚད་གཞི་ཅན་གྱི་ཚོད་ལྟའི་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ཏེ་བཙན་ཤེད་ངང་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་བར་མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་སོགས་ཡུལ་སྐོར་བའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་དང་དེ་བཞིན་ཡུལ་སྐོར་གསང་སྤྱོད་ཀྱི“བཙོག་ཉོག་ཞན་གསུམ”སོགས་ཡུལ་སྐོར་གཟུགས་བརྙན་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་འགལ་སྒྲིག་འགལ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད་ལ་གཙོ་གནད་ཐོག་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ནས་འཛད་སྤྱོད་ཁྲོམ་ར་བཅོས་སྒྲིག་དང་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1400བཏང་ནས་འདབ་པ་རྫོང་ཉི་རྟེན་གནམ་ཐང་གི་མཁའ་འགྲུལ་ཟོག་འགྲེམས་གླིང་གི་དུས་ཐེངས་དང་པོའི་ལས་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་རེད།
དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས། དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱ་ཐབས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པའི“མཐའ་མའི་འགག་གནད”མཐའ་གཅིག་ཏུ་སེལ་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་རྟོན་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཆབ་སྲིད་དང་ཚོང་པའི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་བཙུགས་ཏེ་བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་དང“སྒེར་གྱི་གསང་དོན་མཐུན་ཚོགས”ཀྱིས་འབྲེལ་ཟམ་དང་སྦྲེལ་ཐག་གི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ལམ་ལུགས་འཛུགས་རྒྱུར་མཛུབ་ཁྲིད་བྱེད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་3800བཏང་ནས་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་རིག་ནུས་རླངས་འཁོར་འཇོག་ས་དང་། ལན་ཡུའེ་ཀུའུ་ཕྱོགས་བསྡུས་གསར་སྤེལ་རྣམ་གྲངས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་7000བཏང་ནས་ཤམ་བྷ་ལ་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རིག་གནས་ཐང་ཆེན་དང་རྩྭ་ཐང་ཅུས་དང་། ཞིང་འབྲོག་ཅུས། ཆུ་བེད་ཅུས་བཅས་ཡུག་སྦྲེལ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་མིའི་ཐོག་ཁང་རྙིང་པའི་ཁུལ་ཆུང་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ་རེད།
བསྒྱུར་བཅོས་གསར་གཏོད་ཟབ་སྤེལ་ཧུར་ཐག་བྱ་དགོས། མཁོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་དང་དུས་མཚུངས། དགོས་མཁོ་ཕྱོགས་[6]སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྣང་ཆེན་བྱས་ནས། དགོས་མཁོ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁོ་སྤྲོད་སྣེ་ཁྲིད་དང་མཁོ་སྤྲོད་གསར་གཏོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དེ་བས་མཐོ་བའི་ཆུ་ཚད་ཀྱི་སྒུལ་རྣམ་དོ་སྙོམས་ཡོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་མ་ལག་གི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།
ལྔ་བ། དམངས་འཚོ་ལེགས་བཅོས་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ནས་ཐོབ་ཚོར་དང་བདེ་སྐྱིད་ཚོར་སེམས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། སྤུས་ཚད་སྔར་ལས་མཐོ་བའི་སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས། སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་གཏོང་འདུ་འགོད་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ“སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཚམས་མི་ཆད་པ་བྱས་ནས་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་ཚད་འགན་ལེན་བྱེད་པའི”གྲུབ་འབྲས་མུ་མཐུད་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། སློབ་ཞུགས་གོང་གི་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་མཁོ་སྤྲོད་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་སློབ་ཞུགས་གོང་གི་སློབ་གསོའི་བྱིས་སློབ་ཁང་དུ་ཞུགས་ཚད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་དུས་འགོའི་ལས་དོན་ཁག་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་400བཏང་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་4ཡི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.3བཏང་ནས་རྫོང་ཨུ་ཏང་གི་སློབ་གྲྭས་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི(གནས་སྤོས་འཛུགས་སྐྲུན)རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་2.4བཏང་ནས་ལྷོ་རྒྱུད་གྱི་ལུས་རྩལ་ཁང་དང་། ལུས་སྦྱོང་གི་གོམ་འགྲོས་བགྲོད་ལམ། སུམ་འདུས་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལྟེ་བའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང་། འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཞག་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཐང་། ཉི་རྟེན་ནས་ལོ་དགུ་བར་གྱི་རྒྱུན་གཏན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཞག་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་བཅས་བསྐྲུན་རྒྱུ་རེད།
ཆུ་ཚད་སྔར་ལས་མཐོ་བའི་སྨན་བཅོས་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས། ཏོག་དབྱིབས་གློ་ཚད་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ནས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1137.5བཏང་ནས་རྫོང་སྨན་ཁང་གི་PCRཚོད་ལྟ་ཁང་དང་ཚ་རྒྱས་སྒོ་བསྟེན་སྨན་ཁང་གི་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། “བདེ་ཐང་དཀར་མཛེས”ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྦྲུམ་མ་རྫོང་ཁོངས་ནང་སྨན་ཁང་དུ་བསྡད་ནས་ཕྲུ་གུ་བཙའ་བའི“གཏོང་སྤྲོད་གཅིག་ཀྱང་མི་དགོས་པའི”སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་8600བཏང་ནས་སྨན་བཅོས་གླིང་དང་མཚོའུ་རིའི་མྱུར་སྐྱོབ་ས་ཚུགས་བསྐྲུན་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་5744བཏང་ནས་རྫོང་ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཁང་དང་། སྟོང་ཉིད་ཡུལ་ཁུལ་གྱི་ལྟེ་བའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་ལྟེ་གནས། གནོན་ཤུགས་མེད་པའི་ནད་ཁང་། ཟུར་འཇོག་ནད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས། སྨན་བཅོས་འཕྲལ་སྡོམ་དངོས་ཟོག་གསོག་འཇོག་མཛོད་ཁང་དང་དེ་བཞིན་གླིང་ཁུལ་གྱི་ཞོར་གཏོགས་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས། རྫོང་སྨན་བཅོས་སྙིགས་ཟོག་ཐག་གཅོད་ལྟེ་གནས་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་དེ་བཞིན་སྨན་བཅོས་སྙིགས་རོ་དང་རླངས་འཁོར་ཉོ་སྒྲུབ་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། རྫོང་སྨན་ཁང་གི་འཕྲལ་བཅོས་དང་དེ་བཞིན་སྨན་བཅོས་ལག་རྩལ་རམ་འདེགས་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་དང་། རྫོང་སྨན་ཁང་གི་འགོ་ནད་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས། རྫོང་ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་གི་སྨན་བཅོས་ལག་རྩལ་ཕྱོགས་བསྡུས་གཞོགས་འདེགས་ཐོག་བརྩེགས་ཁང་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་བཅས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་རེད།
བློས་འགེལ་ཆོག་པའི་འགན་སྲུང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། སྔར་ལས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ལས་ཞུགས་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་དང་། སྤྱི་ཕན་ལས་གནས་རིགས་ཁག་100གསར་སྤེལ། ལས་ཞུགས་ལས་གཏོད་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་བའི་འཆར་གཞི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཟོ་བ། ལས་ཞུགས་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་སྣའི་ལས་ཞུགས་ལས་དོན་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་ལེགས་པོར་སྒྲུབ་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གསར་འཕར་ལས་ཞུགས་མི་གྲངས་320དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཤོར་མི་སྣ་བསྐྱར་དུ་ལས་ཞུགས་མི་20ལས་ཞུགས་དཀའ་བའི་མི་སྣ་བསྐྱར་དུ་ལས་ཞུགས་མི་10བཅས་བྱེད་པ།“ལས་ཞུགས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་”ཁྱིམ་ཚང་འགུལ་རྣམ་ངང་མེད་པར་བཟོ་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཚད་4.2%ནང་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་2000བཏང་ནས་རྫོང་གི་སྤྱིའི་ལས་ཞུགས་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་རྟེན་གཞི་བསྐྲུན་པ། དམངས་ཡོངས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་པའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། བུད་མེད་དང་བྱིས་པ། རྒན་རྒོན། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་བྱེད་པ། དམག་ཞབས་ཐིམས་པའི་དམག་མིའི་ཞབས་ཞུའི་འགན་ལེན་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས “གཉིས་བཀུར་”གྱི་ལས་དོན་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ཏེ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་རྣམ་པའི་དམག་ཞབས་ཐིམས་པའི་དམག་མིའི་ཞབས་ཞུའི་ས་ཚིགས་4བཙུགས་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་800བཏང་ནས་སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོའི་དྲན་གསོའི་སྒྲིག་བཀོད་ཉམས་གསོ་རིམ་སྤོར་དང་སྒྱུར་བཀོད་རྣམ་གྲངས་ལག་ལེན་བསྟར་བ། འབྲུ་རིགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་རྫོང་དཔོན་གྱི་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་དང“ཤ་ཚལ་སྒོང་གསུམ”རྫོང་དཔོན་གྱིས་འགན་འཁུར་བའི་ལམ་ལུགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་དམག་མཁོ་དང་དམངས་མཁོ་མཁོ་སྤྲོད་འདང་ངེས་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད།
དྲུག་པ། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འགོག་སྲུང་བརྟན་པོ་འཛུགས་དགོས།
སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་སྒྲིབ་དངོས་སྔར་ལས་བརྟན་པོ་འཛུགས་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་དཔེ་སྟོན་རྫོང་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བཙུགས་ཏེ། “ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ལ་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོས་སྔོ་འགྱུར་བྱ་སྤྱོད”མུ་མཐུད་སྤེལ་བ་དང་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས“རི་ཁུལ་དུ་ཤིང་འཛུགས་དང་། ལམ་དུ་མེ་ཏོག་འདེབས་པ། གཙང་པོ་མཚེའུ་རུ་བསྒྱུར་བའི(བརླན་ས)འདུ་འགོད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། གཙོ་གནད་སྣོད་བཅུད་འདུ་འགོད་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་གཙོ་གནད་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གཤིས་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྒྲིག་དང་སྣོད་བཅུད་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་742བཏང་ནས་རྩྭ་ཐང་མུའུ་ཁྲི་5ཡི་ར་སྐོར་དང་། ཞན་གྱུར་རྩྭ་ཐང་མུའུ་ཁྲི་4དང་། མི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རྩྭ་འདེབས་མུའུ་ཁྲི་། དུག་གནོད་རྩྭ་ཐང་མུའུ་ཁྲི་1བཅས་བསྐྲུན་པ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་853བཏང་ནས་བཅིངས་གྲོལ་གྲོང་རྡལ་སོ་བ་གྲོང་ཚོའི་གཙང་དགེ་ལུང་ཤུར་གྱི་འདམ་རྡོའི་ཆུ་རུད་བཅོས་སྒྲིག་སོགས་རྣམ་གྲངས་8ལག་ལེན་བསྟར་བ་རེད།
སྔར་ལས་ནན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐབས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་གི་མེ་གསོད་འགོག་པའི་ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་1140བཏང་ནས་མེ་ཟོན་བགྲོད་ལམ་སྤྱི་ལེ་38བསྐྲུན་པ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་400བཏང་ནས་ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་གི་མེ་སྐྱོན་ཉེན་ཁར་ཡོངས་བཤེར་བྱེད་པའི་ལས་དོན་སྤེལ་བ། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི“གློག་གིས་བུད་ཤིང་གི་ཚབ་བྱེད་པའི”འདུ་འགོད་དང་དེང་རབས་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱུ་ཆའི་ཚབ་བྱེད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཤིང་ཆ་སྐྲུན་པའི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། “གྲངས་འཛིན་ནགས་ཚལ”གྱི་འདུ་འགོད་བསྐྲུན་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་སྣོད་བཅུད་ཐོན་ཁུངས་ཕྱོགས་བསྡུས་དོ་དམ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་དང་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ས་ཁོངས་དབྱེ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆའི་བར་མཐོངས་ལ་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ་ས་ཆའི་སྤྱོད་སྒོའི་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ཀྱི་“གཡུལ་འགྱེད་ཆེན་པོ་བརྒྱད་”མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ། ཆུ་བོ་དང་མཚེའུ་ཡི་ཆུ་དཔོན་ལམ་ལུགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས།
བདུན་པ། ཁྲིམས་ལྟར་རྫོང་སྐྱོང་བ་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་དང་བརྟན་ལྷིང་ཡོང་བར་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་དགོས།
འཆམ་མཐུན་བརྟན་ལྷིང་གི་རྨང་གཞི་སྲ་བརྟན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཏོང་དགོས། ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་གསོག་གི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་རྡུང་རྡེག་ཚ་ནན་གཏོང་དགོས། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས“བཅའ་ཁྲིམས་བརྒྱད་སྤེལ་བའི”ལས་དོན་སྤེལ་ནས“བརྒྱད་ལྔའི་”བཅའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་གདལ་གྱི་ལས་འགན་སྒྲུབ་འགོ་ཚུགས་པ། འཆམ་མཐུན་མཐའ་མཚམས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཡུན་ཕན་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་སྣ་མང་ཐག་གཅོད་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། གྲོང་ཁྱེར་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་དེང་རབས་ཅན་གྱི་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་གཏོད་པའི་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་308.39བཏང་ནས་དམིགས་བསལ་སྐོར་ཞིབ་རུ་ཆེན་གྱི་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱས་པ། ནགས་ཚལ་སྤྱི་བདེའི་ཉི་རྟེན་མངགས་གཏོང་ཁང་དང་། ཕྱོགས་བསྡུས་ཞིབ་བཤེར་ས་ཚིགས། ཉེན་རྟོག་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་འཕྲལ་སྡོམ་དངོས་ཟོག་གསོག་འཇོག་མཛོད་ཁང་། གཞི་རིམ་མངགས་གཏོང་ཁང་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས།
མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་བརྩོན་གྱི་བླ་སྲོག་བརྟན་པོ་འཛུགས་དགོས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་དཔེ་སྟོན་རྫོང་གཏོད་པའི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་དང་། “ཐུན་མོང་ཐོག་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་འཐབ་དང་ཐུན་མོང་ཐོག་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ”གྱི་མཉམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་འགྲིལ་བ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེར་ཁྲིམས་ལྟར་ཚད་ལྡན་དོ་དམ་ལས་དོན་སྤེལ་ནས“རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་དང་ཕ་ཡུལ་ལ་དགའ་ཞེན”དང“ལྔ་གཉིས་གསུམ”གྱི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ཏེ་ཤེས་དཔལ་ཞི་མཐུན་དགོན་སྡེ་དང་རྒྱལ་གཅེས་ཁྲིམས་སྲུང་གི་དགེ་འདུན་པ་དཔྱད་འདེམས་དང་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པ། རྒྱུན་རྣམ་དུ་ཆོས་ལུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་མི་སྣ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པ། དགོན་སྡེར་ཁྲིམས་ལྟར་དོ་དམ་ཚད་ལྡན་བྱེད་པའི་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ཏན་ཏིག་བྱས་ནས། ཆོས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་ཕན་ཚུན་འཚམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།
སྤྱི་པའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཁུར་དགོས། བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི“ཏང་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་གཅིག་མཚུངས་དང་། ལས་གནས་གཅིག་ལ་འགན་འཁྲི་གཉིས། ཁུར་མཉམ་ལེན་དང་དོན་སྤྱི་སྒྲུབ། འགན་འཛོལ་འགན་འཁྲི་བདའ་འདེད་གཏོང་བ”བཅས་ཀྱི་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་རྩིས་ཁྲའི་ལམ་ལུགས་དོ་དམ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། གཙོ་གནད་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ལ་སྐུལ་མ་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བདེ་འཇགས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲའི་དོན་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་ཐོན་རྒྱུར་དོགས་ཟོན་དང་བཀག་འགོག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་འགོག་བཅོས་ནུས་པ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་གི་མེ་གསོད་དང་། ཞོད་ཐན་སྔོན་འགོགས་སའི་གནོད་འཚེ་འགོག་བཅོས་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་པ། མཁོ་བསྟུན་དོ་དམ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། མཁོ་བསྟུན་རོགས་སྐྱོབ་སྟོབས་ཤུགས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་དང་སྟོབས་ལྡན་དུ་གཏོང་བ། ཡུལ་དམག་སྟོབས་ཤུགས་དང་གཞི་རིམ་དྲག་ཆས་པུའུ་ཚད་ལྡན་ཅན་དང་དམིགས་ཚད་དུ་སླེབས་པར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་མཁོ་བསྟུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།
བརྒྱད་པ། ལས་ཕྱོད་ཆེ་ལ་སྤྱོད་གཙང་བྱ་རྒྱུ་དམ་འཛིན་བྱས་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་ལ་བབ་པའི་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་དགོས།
སྲིད་གཞུང་གི་བཅོས་སྐྱོང་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་བ། འགན་འཁྲི་ཁ་གསལ་དང་ཁྲིམས་ལྟར་སྲིད་འཛིན་གྱི་སྲིད་གཞུང་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་ཧུར་ཐག་བཙུགས་ནས་སྲིད་འཛིན་ཐབས་ཇུས་དང་། སྲིད་འཛིན་ལག་བསྟར། སྲིད་འཛིན་རྩ་འཛུགས། སྲིད་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་བཅས་རྒྱུན་མཐུད་ངང་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། གལ་ཆེའི་དོན་གནད་དགོངས་སྐོར་སྙན་ཞུ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་གཏན་འབེབས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱས་ནས་སྤྱི་དམངས་ཐེ་ཞུགས་དང་། རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱིས་རིགས་པས་ཁུངས་སྐྱེལ། ཉེན་ཁ་དཔྱད་དཔོག ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་གྱི་ཞིབ་བཤེར། མཉམ་སྡེབ་གྲོས་བསྡུར་ཐག་གཅོད་བཅས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཞིང་དམངས་གཙོ་ལྡན་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་ཐབས་ཇུས་འགོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ལྷན་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟ་སྐུལ་དང་། ལས་དོན་ལྟ་སྐུལ། རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལྟ་སྐུལ་བཅས་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་དང་ལེན་ཞུ་བ་དང་། རྫོང་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲོས་འགོ་དང་། སྐྱོན་བརྗོད། བསམ་འཆར། རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི་གྲོས་གཞི་བཅས་ནན་ཏན་གྱིས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། རང་འགུལ་ངང་སྤྱི་ཚོགས་དང་གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་ལེན་བྱ་དགོས།
སྲིད་དོན་ཞབས་ཞུ་ཕན་མཐོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས། “གློད་སྡོམ་ཞབས་གསུམ”བཅས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་གཞི་རིམ་དུ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་།“དྲ་སྦྲེལ་+སྲིད་དོན་ཞབས་ཞུ་”ཁྱབ་གདལ་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ། “དྲ་བ་གཅིག་དང་། ཚན་པ་གཅིག ཐེངས་རེ་”བཅས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་བ། གོང་འོག་སྦྲེལ་མཐུད་དང་། འཁོར་སྐྱོད་རིམ་ལྡན། ལག་བསྟར་ནུས་ལྡན་བཅས་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་མཆན་འགོད་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འཛུགས་པ་བཅས་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་དཀའ་བ་དང་། ་སྒྲུབ་དལ་བ། སྒྲུབ་པ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཤུགས་ཆེན་བྱ་དགོས།
སྲིད་དོན་གཙང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་སུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་གཏོང་དགོས། ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དེ་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་དང་ལྷུ་ཚིགས་ཁག་ཏུ་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་དེ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཡང་དག་པའི་ཕྱོགས་སུ་མདུན་སྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྤྱོད་གཙང་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དམ་འཛིན་བྱས། ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་བྱེད་པོའི་འགན་འཁྲི་དང“ལས་གནས་གཅིག་ལ་འགན་འཁྲི་གཉིས”ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་བཅོས་སྒྲིག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ།
འཐུས་མི་རྣམ་པ། བློ་མཐུན་རྣམ་པ། རླུང་བཟང་པོས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས། གཡོར་གྲུ་བཏེགས་པའི་སྐབས་དེར། ང་ཚོས་བློ་མཐུན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སྲོག་ཤིང་བྱེད་པའི་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་སྔར་ལས་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁུལ་ཨུ་སྲིད་གཞུང་། རྫོང་ཏང་ཨུའི་འགོ་ཁྲིད་སྟོབས་ལྡན་འོག རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་དང་མཉམ་དུ་སྤུས་ཀ་སྔར་བས་མཐོ་བ་དང་། ཕན་འབྲས་སྔར་བས་ཆེ་བ། སྐྱེ་ཁམས་སྔར་བས་མཛེས་པ། དམངས་འཚོར་སྔར་བས་ཕན་པ། འཆམ་མཐུན་སྔར་བས་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་སྟེ། ཏང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་100འཁོར་བར་བསུ་བ་ཞུ་ཆེད་སྔར་ལས་ཆེ་བའི་བྱས་རྗེས་གསར་པ་འཇོག་དགོས།
ལྷན་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ།